Defensieforum.nl

[Ton de Zwart]

Minister Kamp morrelt aan de doofpot van Defensie
Door Allard Besse

Rotterdam - Ergens, op een tussenetage van het oude departement van Defensie aan het Plein in Den Haag schijnt een goed gecamoufleerde deur te zijn. Wat daar doorgaat, mag nimmer terugkeren. Achter die deur staat een doofpot. Bestemd voor gevoelige zaken als Screbenica, misdragingen, Ovaa/Spijkers (defecte mijnen), fraude én de verongelukte soldaat Bas Alsemgeest.

De zaak-Alsemgeest lijkt met het vrijdag verschenen rapport van de Inspecteur-generaal der Krijgsmacht (IGK) C. de Veer helder te zijn. Lijkt, want de IGK liet vragen en antwoorden rond de aanloop, de toedracht en afwikkeling van het ongeluk liggen. Alsemgeest werd op 8 mei 2001 in Bosnië tijdens een oefening met zijn Crowd and Riot Control-peloton (CRC) door een tank overreden.

Een heikel punt voor de familie is de informatieverstrekking van defensie na het ongeluk. Ze meent niet goed te zijn ingelicht. De IGK erkent dat, maar stelt dat dat alleen geldt tot 10 mei 2001. Deze conclusie strookt niet met verklaringen en met bevindingen in het IGK-rapport. Daarin staat dat nog op 16 mei een intern memorandum is verzonden aan de bevelhebber van de landmacht en zijn operationele staf. De tekst: ,, ...met de aanbeveling om de melding van commandanten te verbeteren opdat de familie van het slachtoffer niet te lang in het onzekere blijft over wat er nu precies is gebeurd en opdat de directie voorlichting de media op tijd en zo volledig mogelijk kan informeren''. De gebeurtenissen rond een in de prullenbak verdwenen persbericht met als hoofdrolspelers generaal A. van Baal van de Landmacht en de plaatsvervangend directeur voorlichting van de Defensie J. Veen heeft het rapport niet eens gehaald. Terwijl dat ingetrokken bericht voor de familie een keerpunt was. Door deze en andere hiaten blijft de vraag of de familie goed is ingelicht.

De IGK is slordig te werk gegaan. Volgens hem 'kan de familie zich niet herinneren' dat toen het lichaam van Bas werd teruggebracht er op het vliegveld details van het ongeluk zijn verteld. Het getuigenverslag van vader Ruud Alsemgeest meldt: ,,Alsemgeest legt in detail uit wat er die dag op Eindhoven is gebeurd, en kan zich herinneren dat hem details van het ongeluk niet (curs. red) zijn medegedeeld.''

De IGK legt ook geen verband tussen een uitlating van de sectiecommandant en richtlijnen voor de CRC-eenheid. In het rapport staat dat de sectiecommandant zich bij de manoeuvre heeft laten inspireren door het Britse leger. In de landmachtsyllabus Lessons Learned die ook door de IGK is geraadpleegd én bekend was bij de CRC-leiding staat: ,,Ervaringen van andere nationaliteiten met CRC-optreden willen niet zeggen dat wij als koninklijke landmacht of als krijgsmacht, dergelijke ervaringen klakkeloos moeten overnemen.''

De IGK laat op meer plaatsen in het rapport na man en paard te noemen. Daardoor zullen degenen die in de defensietop verantwoordelijk waren voor het inzetten van de onvolledig getrainde eenheid met een onvoldoende en niet getrainde sectiecommandant en tankbemanning wederom onbestraft blijven.

Toch kan de zaak-Alsemgeest voor een mentaliteitsverandering bij de krijgsmacht staan; of althans bij de politieke leiding. De erkenning van aansprakelijkheid afgelopen vrijdag door de huidige minister van Defensie Henk Kamp is van groot belang. Een stap waar zijn voorgangers Frank de Grave en Benk Korthals met terugwerkende kracht een voorbeeld aan kunnen nemen. De erkenning betekent voor de nabestaanden eindelijk de bevestiging dat niet Bas de oorzaak was van zijn eigen dood.

De geste van Kamp moet niet worden onderschat. In de zaak Ovaa/Spijkers duurde het bijna twee decennia voordat defensie met tegenzin overstag ging. Bij Alsemgeest gingen 'slechts' twee jaren voorbij. Jaren die voor de familie ongekend lang en zwaar waren. Een volgende affaire zal bewijzen of Kamp er definitief in is geslaagd de doofpot te ontmantelen.

Bron: Algemeen Dagblad van 30 jui 2003