Defensieforum.nl

[A.J.]

De valse lof voor de Dutch approach

Zou het deze coalitie nog lukken een meerderheid voor een nieuwe missie naar Uruzgan te vinden?

Dankzij WikiLeaks weten we uit de mond van Herman van Rompuy dat Europa allang niet meer in succes gelooft, en alleen maar meedoet uit solidariteit met Amerika. Het zou niet de eerste oorlog zijn die zinloos voortduurt omdat niemand hem durft te stoppen.
 
De Amerikaanse regering van haar kant heeft de afgelopen maanden niet nagelaten te benadrukken hoeveel waarde zij aan hernieuwde Nederlandse deelname hecht - want als er een land wegloopt, omdat het inderdaad niet meer langer kan volhouden er in te geloven, dan zullen, indachtig Van Rompuys woorden, ook de andere Europese landen weglopen, omdat die dat dan ook niet langer meer kunnen volhouden.
 
De Amerikanen hebben ook niet nagelaten daartoe de Nederlandse regering een hele hoop stroop om de mond te smeren - van het inpakken van 'my Dutch friend' Balkenende en De Hoop Scheffer tijdens dat fameu¬e bezoekje aan Bush weten ze daar hoe dat werkt - en daartoe enorm de lof gezongen op de weldoordachtheid van de zogeheten 'Dutch Approach'.

Wel: een stuk in de Volkskrant van 30 december ("Agressiever te werk in Uruzgan"), maakt duidelijk hoeveel waarde we aan die lof moeten hechten: geen.

Voorbarig
Dat lijkt mij ook van belang voor die nieuwe politiemissie die nu dankzij  voorbarig naïef enthousiasme van GroenLinks en D66 in de steigers staat, maar waarvoor Rutte ook nog bij Cohen op de thee zal moeten, omdat Wilders hem alleen maar oranjebitter leveren kan. En Cohen doet er verstandig aan het bij het aanbieden van een kopje thee te laten, en bij die thee geen politiemensen aan te bieden.
 
Amper heeft Nederland namelijk in Afghanistan zijn hielen gelicht, of die fameuze 'Dutch Approach' is meteen verlaten. De Amerikaanse en Australische militairen die de boel hebben overgenomen, kozen meteen voor een hardere aanpak - wat duidelijk maakt dat de Amerikanen die hele 'Dutch Approach' feitelijk als een blok aan hun militaire been beschouw¬den, dat slechts om politieke redenen helaas geduld moest worden.

Het ging Washington niet zozeer om de 'Dutch Approach', als wel om 'Dutch troops'. Nu die weg zijn, kan ook hun benadering bij het grofvuil.
 Lees maar mee: niets 'zoveel mogelijk vermijden van gevechten'. Niets 'tribaal evenwicht'. Niets 'goed bestuur': de door Nederland in 2006 weggestuurde oud-gouverneur Jan Mohammed Kahn keerde op 13 decem¬ber triomfantelijk terug. Amerikanen en Australiërs werken nu weer intensief samen met zijn misdadige clan.
 
En daarmee jagen zij veel Afghanen in de armen van de Taliban.

Een dag eerder, 29 december, stond er namelijk nog een ander zeer lezenswaardig stuk in de krant: een interview van correspondente Natalie Righton met de hoogste woordvoerder van de Taliban, Zabiullah Mujahed. Zulke interviews zouden er veel meer moeten zijn, omdat je, als je iemand wilt bestrijden, eerst de motieven van je tegenstander moet kennen om te snappen hoe hij opereert en waarom hij zo succesvol opereert.

Wel: tegen de logica van de Taliban-woordvoerder vanuit Afghaans perspectief valt helaas weinig in te brengen.

Bezettingsmacht
Eén. De Taliban, en met hem veel Afghanen, zien de westerse troepen als bezettingsmacht, die hier vooral hun eigen imperiale belangen dienen. Dat mogen wij anders willen zien, maar de westerse bemoeienis met deze contreien is niet pas met Nine Eleven begonnen, en we hebben daar een track-record dat de Afghanen voldoende redenen geeft om wantrouwig te zijn: al anderhalve eeuw geleden streden Russen en Britten hier om het afbakenen van hun invloed-sfeer - de Russen werden later eenvoudig Sovjets, en zijn inmiddels weer Russen, en de Britten maakten slechts plaats voor de Amerikanen.

Twee. De Taliban beschouwen zich dus - en veel Afghanen zien hen op grond van het voorgaande ook zo - als de verdedigers van eigen vrijheid tegen buitenlandse veroveringsdrang. Mujahed schets het beeld van onafhankelijkheidsstrijders die buiten de eigen landsgrenzen "nooit iemand kwaad willen doen". En het moet gezegd: de Taliban zijn inderdaad niet zo gek veel - militair noch maatschappelijk - van plan met Nederland. Minder in elk geval dan Nederland jarenlang van plan was met Afghanistan.

Dat brengt ons op drie: wat wij daar van plan waren, beschouwen zij als een vorm van cultuurimperialisme, waarbij de Arabische bemoeienis met onze cartonistenvrijheid, die op gezette tijden tot zoveel Haagse opwinding leidt, verbleekt. Mujahed: "Wij zullen nooit iemand toestaan zich te bemoeien met ons leven, ons beleid of waarden in onze samenleving".

Crux
In onze ogen - en ook in mijn ogen, laat ik u gerust stellen - zijn die waarden, zoals ze in het strafrecht hun vertaling vinden, tamelijk barbaars. Maar daar ligt natuurlijk wel de crux: de uit het Westen afkomstige en via westerse dominantie in de VN voor universeel verklaarde mensenrechten botsen hier op opvattingen die daarmee in strijd zijn. Alleen: die laten zich niet zo makkelijk van buitenaf veranderen, en zeker niet als dat gepaard gaat met de nodige bestuurlijke collateral damage.

Dat brengt ons tot slot op Mujaheds vierde punt: de moordzuchtige krijgsheren en de graaiende kliek rond Karzai. Een deel van het aanzien van de Taliban berust op het feit, dat "de bezetters macht hebben gegeven aan een brute en corrupte regering. Ze hebben dezelfde criminelen macht gegeven die wij juist na jaren strijd hadden weten te marginaliseren".
Zolang de meeste Afghanen met reden dat oordeel over Karzai en de zijnen blijven de¬len, is de hele westerse militaire operatie hopeloos.

Thomas von der Dunk