Defensieforum.nl

[-Peter-]

In 1998 ontstond er onrust bij de militairen die hebben gewerkt met of in de omgeving van HAWK installaties. Het HAWK-radarsysteem is een luchtdoelafweersysteem, dat tot 2004 bij de KLu in gebruik was.

Tekst: Peter Wulms

De onrust over de HAWK-straling werd veroorzaakt door berichten dat Belgische militairen die met de HAWK hadden gewerkt, kanker hadden gekregen, met name leukemie. Al snel werd door sommigen een verband gelegd met de elektromagnetische (radar)straling en de röntgenstraling van de HAWK. Ook Nederlandse militairen meldden zich met gezondheidsklachten.

Kort na het ontstaan van de onrust heeft Defensie een aantal acties aangekondigd, zoals metingen rondom de HAWK-installaties. Ook werd gemeld dat in België een epidemiologisch onderzoek zou starten naar een mogelijk verband tussen het werken met de HAWK en het ontstaan van kanker. Defensie gaf aan dat zij zelf niet zo'n onderzoek zou doen, maar dat zij het Belgisch onderzoek wel zou volgen.

Uit een eerdere tussenrapportage bleek dat de Belgische onderzoekers geen toename konden vaststellen van sterfgevallen onder militairen die werkzaam waren bij HAWK-eenheden. Eerder dit jaar verschenen de definitieve resultaten van het vervolg van dit Belgisch onderzoek.

De onderzoekers trekken de conclusie dat Belgische militairen die op een operationele HAWK-basis hebben gewerkt, geen hogere kans hebben op overlijden. Ze hebben wel een hogere kans te overlijden aan bepaalde soorten kanker, zoals leukemie en lymfklierkanker, dan militairen die op een vergelijkbare basis hebben gewerkt waar geen HAWK-systeem operationeel was. Blootstelling aan radarstraling wordt in het onderzoek als één van de mogelijke factoren genoemd. Voor de groep onderzochte militairen kon echter niet goed worden vastgesteld of en zo ja in welke mate, men was blootgesteld aan radarstraling. Daardoor is het niet mogelijk een oorzakelijk verband te vinden tussen het vóórkomen van bepaalde vormen van kanker en het werken met de HAWK.

Het Ministerie van Defensie geeft aan dat het Belgische vervolgonderzoek vragen oproept. Welke die vragen zijn, wordt niet echt duidelijk. Defensie somt wel allerlei mogelijke verklaringen op voor de sterfgevallen door kanker bij de Belgische ‘HAWK-militairen' (zoals toeval, andere oorzaken dan het werken met de HAWK). Defensie verwijst bovendien naar vorige onderzoeken die geen overtuigend bewijs opleveren voor een oorzakelijk verband. Maar ook geeft Defensie aan dat uit het Belgisch onderzoek geen conclusies kunnen worden getrokken voor Nederlands defensiepersoneel dat met of bij HAWK-installaties heeft gewerkt.

Defensie gaat nu een haalbaarheidsstudie laten uitvoeren naar de mogelijkheden voor een onderzoek naar gezondheidseffecten bij Nederlands defensiepersoneel dat met de HAWK heeft gewerkt of geplaatst was bij eenheden die beschikten over HAWK-apparatuur. De haalbaarheidsstudie is volgens Defensie nodig omdat nu al duidelijk is dat er enkele praktische obstakels moeten worden overwonnen, zoals het traceren van degenen die met of bij de HAWK hebben gewerkt. Defensie geeft in ieder geval al aan dat door het ontbreken van blootstellingsgegevens geen uitspraak gedaan zal kunnen worden over een eventueel causaal verband tussen het vóórkomen van kanker en blootstelling aan radarstraling.

Ook bij de VBM|NOV roept het Belgisch onderzoek vragen op.

Wat doen de Belgen met de resultaten van dit onderzoek? Is de Belgische situatie vergelijkbaar met de Nederlandse? Waarom heeft Defensie niet eerder de conclusie getrokken dat het Belgische onderzoek niet kan leiden tot conclusies voor de Nederlandse situatie? Zijn er geen andere onderzoeksmogelijkheden, anders dan een epidemiologisch onderzoek?
Ook de inhoud van het onderzoek roept vragen op. Dit onderwerp zal daarom nog wel de nodige aandacht krijgen in het overleg met Defensie. Ons uitgangspunt is daarbij dat Defensie al het mogelijke moet doen om duidelijkheid te krijgen over een eventueel verband tussen de HAWK-straling en het ontstaan van kanker.
 
[bron: www.vbmnov.nl]