Defensieforum.nl

[MoronHunter]

Ten tweede vind ik het voor Nederland militair gezien overbodig om er lid van te zijn. Uitbreiding van de NATO is bovendien militair ongewenst omdat dit geenzins een versterking van de Europese defensiepositie is. Waar een vacuüm is, wordt dat namelijk altijd elders opgevuld of onstaat er een kettingreactie. Dat is een hoogst ongunstige situatie om deel uit van te maken. Nederland heeft een goede basis voor neutraliteit omdat het ten eerste een historische traditie heeft in het werken op verzoek van de VN. Ten tweede omdat er lang niet altijd op een constant niveau animo is voor formele NATO danwel ad hoc uiteindelijk NATO partner operaties. Sterker nog, er bestaat veeleer politieke oppositie tegen dergelijke operaties en zeker geen consensus.[9] Nederland moet Zweden als rolmodel zien en gelijk dit Scandinavische buurland ook internationale neutraliteit zowel als een autonome defensie identiteit aannemen. Het doet en kan al haar uitzendingen alleen. Waarom zou Nederland dat niet kunnen? De vraag of neutraliteit te realiseren, en militaire autonomie levensvatbaar zijn is niet aan de orde. Nederland is namelijk een soeverein land met zelfbeschikkingsrecht. Mijn technische bezwaren tegen de NATO berusten op militair-rationele gronden. Een aantal zou ik graag uiteen willen zetten.

Het is een organisatie waarin grote en kleine landen deelnemen. Dat werkt niet want die kleinen wordt de les gelezen door de grotere spelers. Men moet óf alleen kleine landen, óf alleen grote landen bij elkaar zetten. Want die respecteren elkaar. Het is in dat opzicht moeilijk om een verband van kleinen bij elkaar te brengen. Gelet op de capaciteiten heeft Nederland geen natuurlijk evenbeeld waaraan het gekoppeld zou kunnen worden. België zou bijvoorbeeld juist goed met Ierland op kunnen trekken want hun investeringsniveau, capaciteiten en ambities liggen in dezelfde lijn. De Britten trekken weliswaar veel op met de VS, maar er is niet alleen uit budgetaire overwegingen tegelijkertijd sprake van bilaterale toenadering met Frankrijk, dat weer meer wil gaan doen. Beider inzet: geïntensiveerde samenwerking. Frankrijk staat er op materieel gebied beter voor, maar beide zijn van intrinsiek gelijkwaardig kaliber. Dat is dus een goede match. 1GE/NL zet echter geen zoden aan de dijk want de Duitsers praten veel en weten het altijd beter dan Nederland, maar doen nooit wat.

Elke NATO lidstaat streeft in de praktijk diens eigen militaire identiteit, ambities en prioriteiten na. Hetgeen zich onherroepelijk vertaalt in onder anderen het materieelbeleid, uitgavenpatroon en uitzendingsfrequentie. Afgezien van de twee voorbeelden die ik zojuist in de voorgaande alinea noemde zijn geen twee landen in Europa wat dat betreft hetzelfde. Daar valt met geen mogelijkheid een levensvatbare concensus over te bereiken. Nederland kan wel hypothetisch gezien toenadering willen zoeken tot België omdat er sprake is van een gemeenschappelijke taal met alle mogelijke operationele voordelen van dien. Maar de Belgische krijgsmacht is ten eerste doctrinair op hele andere leest geschoeid, en ten tweede is het Belgische budget tweederde lager dan het Nederlandse. Het Noors-Nederlandse samenwerkingsverband[10] is evenmin zinvol omdat de Noorse krijgsmacht ten eerste verre van symmetrisch is aan de Nederlandse, en ten tweede omdat het geen optie is om samenwerking te zoeken met een NATO lid terwijl het juist in de bedoeling ligt om distantie van de NATO, neutraliteit en operationele autonomie te bewerkstelligen.

Er bestaan binnen de NATO drie(!) verschillende militaire scholen. Te weten; de Franse van personeel collectief afbreken en individueel afstompen, de Auftragstaktik met onder anderen haar beginselen van innere Führung, het tonen van initiatief van onderop en het intelligent opbouwen van personeel tot goede militairen, en de door de Britten en Amerikanen gehanteerde Ango-Saxische school van extreem eenhoofdig leiderschap en initiatief louter van bovenaf. Waarbij de Sovjetschool waarin de Oost-Europese lidstaten nog steeds denken de facto eenzelfde is als de Ango-Saxische. Er bestaat met andere woorden dus géén eenheid van opvatting.

Een militaire eenheid kan nóóit het maximale potentieel behalen wanneer die zich niet bedient van de eigen taal. Het gaat altijd trager wanneer overgeschakeld moet worden. Dat kost mensenlevens. Het gros van de lidstaten spreekt geen woord Duits of Engels, dús is er een communicatieprobleem.

NATO oefeningen zijn iets waar slechts een select aantal lidstaten met enige regelmaat aan meedoen, en dan nog vinden dergelijke grotere oefeningen tussen partners maar eens in de twee jaar of iets dergelijks plaats. Los van die frequentie, een eigen leger dat dag in dag uit traint met eigen eenheden is altijd beter ingespeeld. Niet geheel te negeren komt daar bovenop dat er overal bezuinigd wordt en de budgetten voor training en oefeningen daarin onherroepelijk aangetast worden. Als er op het nationale niveau geen geld is, is dat er dus ook niet op het supranationale niveau. Bovendien is er nergens in Europa ruimte noch überhaupt politieke wil noch financiële basis voor.

Er bestaat een enorme discrepantie tussen het militaire vermogen dat de Europese NATO partners kunnen genereren enerzijds, en de in verhouding daarmee gepaard gaande veel te hoge kosten anderzijds. Het idee van een multinationale vexillatio kan in de theoretische, ver van de werkvloer afstaande werkelijkheid van politici goed en wel zijn, maar als de boots on the ground zeggen dat het níet werkt dan werkt het ook niet. Verdrag of geen verdrag.

Bondgenootschappelijkheid heeft tot slot ook een gevaarlijke keerzijde. Namelijk die van de expliciete afhankelijkheid. De geschiedenis heeft tal van voorbeelden laten zien waarin men wat dat betreft glashard op de feiten is gedrukt dat werken in bondgenootschappelijk verband verre van gewenst is. Ook Nederland heeft daar ervaringen mee. In crisissituaties staat er meer op het spel dan een mens lief is. Dat maakt het risico van een onbetrouwbare partner onverantwoord groot en daarmee uitgesloten.

Op basis van deze objectief gegeven feiten kan niet anders worden geconculdeerd dan dat de NATO ochlocratie niet functioneert. Dit zijn trouwens ook meteen exact de redenen waarom een EU leger niet haalbaar is. Eerder ondernomen pogingen tot het realiseren van een dergelijk leger zijn bovendien niet levensvatbaar gebleken.[11] Het EU Battlegroups concept verandert daar niets aan. Voor een Europees defensiebeleid is een gemeenschappelijk buitenlands beleid nodig en het ziet er niet naar uit dat het ooit tot iets dergelijks zal komen. Er is dus iets voor te zeggen of de EU Nederland zou moeten kunnen benaderen, juist omdat er geen eenduidige Europese buitenlandse politiek gevoerd wordt. Als de EU Nederland desondanks zou benaderen dan zou dit impliceren dat Nederland een militair instrument van de EU is. Een dergelijke omstandigheid is ongewenst. Er moet evident een consequente neutraliteit in acht worden genomen. De NATO en de EU zijn voor Nederland geen optie. Neutraliteit en militaire autonomie zijn in correlatie met dringend benodigde krijgsmachthervormingen in de diepte een levensvatbaar alternatief. Hetgeen niet per se impliceert dat Nederland in principe weluitgedachte en goed functionerende toevallig STANAG procedures en blauwdrukken overboord hoeft te zetten. Bepaalde zaken op het gebied van logistieke organisatie en classificatie en dergelijke zijn wat dat betreft een prima huismerk waarvan geen afscheid genomen moet worden. Er is geen reden om dus allerlei wielen opnieuw uit te willen vinden.

De NATO hindert Nederland echter wél in belangrijke kwesties zoals materieelkeuze en het op basis van contractuele bepalingen operationeel moeten houden van allerlei krijgsmachtdelen. Daarvoor is de pot simpelweg leeg aangezien de krijgsmacht reeds genoodzaakt is zichzelf te kannibaliseren om in leven te blijven.[12] Krijgsmachten zijn zaken welke op het nationale niveau gedetermineerd behoren te worden, zij zijn een zaak van soevereiniteit. Moderniseringen en de daarmee gepaard gaande vervangingsinvesteringen, bijvoorbeeld ten bate van de momenteel zéér actuele en significant doorontwikkelde klein kaliber wapens en daaraan gerelateerde technologie, kunnen in de theoretische wereld van politici wel in NATO verband gestroomlijnd willen worden, maar daaruit ontstaat immer een compromis dat fact of the matter een regelrechte ramp is voor de militair die uiteindelijk het werk moet doen.

Niets is eeuwig. Dat geldt ook voor de NATO. Voor bewezen diensten uit een nu wel héél ver verleden heeft Nederland reeds ere doen toekomen aan hen wie ere toekomt, maar de tijden zijn ondertussen wél veranderd.
Het is voor Nederland tijd om vooruit te kijken, nieuwe stappen te zetten en haar eigen militaire weg te gaan. Nederland mag nooit kritiekloos de propaganda en valse voorwendselen van andere landen om illegitieme oorlogen te beginnen overnemen.[13] Het trans-Atlantisch construct waarin Nederland vastgeroest is vertoont opvallend genoeg parrallelen met de Duitsers en hun onvoorwaardelijke steunbetuigingen aan de Oostenrijkers in 1914. Iedereen weet maar al te goed wat daar van gekomen is. De VS weigeren bijvoorbeeld om het Oorlogstribunaal in Den Haag te erkennen voor misdaden van eigen troepen, en zijn in theorie dus bereid om Nederland aan te vallen als Amerikaanse militairen in Den Haag terecht zouden staan.

NATO lidmaatschap is niet in het Verlichte eigenbelang van Nederland. Terugtreding gekoppeld aan een ingenomen neutraliteitspositie zijn dat wel, want geven daadwerkelijke invulling aan non-confrontatiepolitiek met de Russische Federatie en gestalte aan een bepaalde zelfstandigheid. Wat de ambities betreft moet Nederland daar de nodige conclusies aan verbinden welke zich ook zullen vertalen in de force planning. Dat niveau kan en moet naar meer Nederlandse politieke maatstaven en economische realiteiten evenals in lijn van de wérkelijke en niet de gepretendeerde veiligheidssituatie worden gebracht. De beleidsbepaling van de Nederlandse krijgsmacht zoals bijvoorbeeld het toetsingskader berust echter geheel bij Nederland zelf. Nederland moet dus te allen tijde onder eigen vlag opereren, en nimmer onder die van allerlei andere organen.

De Nederlandse krijgsmacht moet in de 21ste eeuw worden gebracht. En dat is er een waarin geen behoefte aan excessief materieel bestaat want dergelijke middelen zijn gegeven het huidige en toekomstig te verwachten optreden een megalomaniteit.[14] Het is ook een eeuw waarin les getrokken moet zijn uit alle irreguliere conflicten, opdat voorkomen wordt dat de fouten uit het verleden die voort kwamen uit zelfoverschatting en misperceptie worden herhaald.[15] Zij moet in staat kunnen worden geacht om bijvoorbeeld als sub contractor voor de VN te fungeren in het kader van operaties die ontplooid worden in geval van breaches of the peace. Voor dit scenario zal men traditionele begrippen, structuren en concepten volledig links moeten laten liggen.[16] Het in het kader van humanitaire interventie of contrabanditisme slaan van agressors en hun Gefolgschaften in Afrika is een prima ambitieniveau. Die móéten ten slotte once and for all geslagen gaan worden. Het beschermen van weerloze en goedwillende mensen aldaar die te lijden hebben van allerlei  buiten de internationale rechtsorde geplaatste entiteiten zoals rondtrekkende milities of lokale potentaten is een noodzaak en begerenswaardig streven. Wanneer er op het Afrikaanse continent een genocide dreigt of anarchie heerst, is er geen land op de wereld met ook maar een enkel bezwaar dat Nederland diens steentje ten goede méér dan bijdraagt. Daar heeft het de NATO niet voor nodig.

Noten

[1] wikipedia.org/wiki/NATO#Escalation
[2] wikipedia.org/wiki/1999_NATO_bombing_of_Yugoslavia
[3] Malone, The UN Security Counsil, From the Cold War to the 21st Century (Boulder 2004) 367
[4] Malone, The UN Security Counsil, From the Cold War to the 21st Century (Boulder 2004) 370
[5] reopen911.org/ReOpen911_2007Archive/index.htm
[6] Malone, The UN Security Counsil, From the Cold War to the 21st Century (Boulder 2004) 370
[7] wikipedia.org/wiki/Missile_Defense_Shield#Missile_defense_sites_in_Central_Europe
[8] wikipedia.org/wiki/2011_military_intervention_in_Libya#Reaction
[9] rijksoverheid.nl/onderwerpen/irak/commissie-davids
[10] defensie.nl/landmacht/actueel/nieuws/2007/02/09/4690978/Landmacht_trekt_samen_op_met_Noors_leger
[11] Dinan,  Europe Recast: A history of European Union, (Hampshire 2004) 60, 316, 317
[12] defensie.nl/actueel/nieuws/2011/04/08/46180709/Defensie_hard_getroffen_door_bezuinigingen_video
[13] defensie.nl/landmacht/onderwijs/werkstukken_basisvorming/afghanistan/
[14] Van Creveld, The Transformation of War, (New York 1991) 27
[15] Van Creveld, The Transformation of War, (New York 1991) 222
[16] Van Creveld, The Transformation of War, (New York 1991) 207