Op bezoek bij een koranschool: 'Aanslag is soms enige manier'Van onze correspondent Natalie Rigthon − 20/12/10, 09:21
KABUL - Koranscholen in Afghanistan en Pakistan zijn broedplaatsen voor terroristen, wordt beweerd. We bezoeken de grootste koranschool in de Afghaanse hoofdstad Kabul en praten met studenten over hun ideeën. Wat vinden ze van zelfmoordaanslagen? Haten ze westerlingen echt?
Het groepje studenten van de Abo Hanifa-koranschool kijkt verbaasd als de verslaggeefster het leslokaal binnenstapt. De meeste van de duizend islamstudenten hebben nog nooit een westerling - vrouw ook nog - van zo dichtbij gezien.
'Bismillaahir Rahmaanir Rahiim' (In de naam van Allah, de Erbarmer, de Barmhartige) prevelt een aantal van hen voor zich uit. Ze dragen islamitische keppeltjes. Korte baarden verraden hun jonge leeftijd: gemiddeld 20 jaar zijn ze.
Welkom
We zijn welkom, ook al is het bezoek onaangekondigd. 'Dank u voor uw komst', zegt de leraar met zijn rechterhand op zijn hart, terwijl hij licht buigt met zijn hoofd. 'Allah heeft ons vandaag twee buitenlanders gezonden zodat we hun kunnen uitleggen wat de islam is', zegt hij in het Perzisch tegen zijn leerlingen.
Zo'n twintig jongens gaan gretig rechtop in hun schoolbanken zitten, dit is duidelijk een buitenkansje. Eerst moeten we hun vragen beantwoorden. Waarom zijn we in Afghanistan? Van welk geloof zijn we? Zijn er ook moslims in Nederland? Mogen zij een moskee bouwen? Is het waar dat veel westerlingen de islam een gewelddadige religie vinden? Vragende ogen, vriendelijke blikken.
Ter zake
De laatste vraag gebruiken we om ter zake te komen: wat leren zij op de islamschool over het gebruik van geweld? En hoe staan de koranstudenten tegenover de Taliban en het plegen van aanslagen? Eerst komt het politiek correcte anwoord: 'De islam is vreedzaam, we zijn tegen geweld en wreedheid tegen wie dan ook', zeggen de studenten. Er worden koranverzen geciteerd en gezongen.
Allemaal vinden ze het vreselijk dat de islam en koranscholen (madrassa's) internationaal zo'n slechte naam hebben. 'Westerlingen hoeven niet bang voor ons te zijn, wij zijn geen terroristen, maar vrome religieuze studenten', zeggen ze. Een van hen, Qudratullah (22), staat op en voegt toe: 'We doen niemand kwaad, zolang wij niet worden aangevallen.'
Crux
Precies in die laatste zin zit de crux. Zelfmoordterroristen in Afghanistan zien de rechtvaardiging van hun geweld in het feit dat onschuldige burgers - moeders en kinderen - worden gedood door buitenlandse militairen. Of dat nou per ongeluk is of niet, doet nauwelijks ter zake. Wraak, desnoods met geweld, is een logisch gevolg, vinden ook de koranstudenten in Kabul.
Een zelfmoordaanslag is niet altijd slecht, zeggen ze. 'Onder bepaalde omstandigheden kan een zelfmoordterrorist zelfs naar het paradijs (de hemel) gaan', denkt student Abdul Ahad (21).
'Als iemand bijvoorbeeld wraak wil nemen omdat zijn onschuldige vader is vermoord of zijn zus verkracht, maar hij heeft geen helikopter of wapens om terug te slaan, dan is een zelfmoordaanslag soms de enige manier', legt Abdul uit. 'Als de vergelding alleen de dader treft, mag het.'
Verklaarbaar
Het aantal zelfmoordaanslagen in Afghanistan neemt toe, weten ook deze jongens. Voor hen is het volstrekt verklaarbaar. 'In Kandahar worden 's nachts dorpen aangevallen omdat ze vermoeden dat er een Talib zit. Ook mensen die geen Taliban zijn, worden gedood. Zo geef je mensen een reden om zich aan te sluiten bij het verzet', zegt Aziz Rahman (30).
Er is volgens student Abdul nog een reden dat Afghanen westerlingen verafschuwen. 'Wij horen dat westerlingen korans door de wc spoelen of verbranden. Daarom haten mensen jullie.'
Toch zal Allah zelfs een zelfmoordaanslag uit wraak niet zomaar goedkeuren, weten de studenten. 'Allah is de schepper en hij alleen mag beslissen over het einde van iemands leven.' Een zelfmoordaanslag op een publieke plek, zoals een markt waar veel onschuldige burgers komen, is 'absoluut verkeerd', zegt Abdul. Toch is ook in dit geval een plekje in het paradijs niet uitgesloten, legt de leraar uit. 'Allah is vergevingsgezind. Soms vergeeft hij zelfs moordenaars.' De leerlingen knikken.
Gematigd
De Abo Hanifa is voor Afghaanse begrippen erg gematigd. Het is een van de vijf officiële madrassa's in Kabul, waar lessen onder toezicht staan van het ministerie van Onderwijs.
Toezicht ontbreekt veelal bij de officieuze madrasssa's die op elke straathoek van Kabul in een moskee zijn gevestigd. Daar kunnen kinderen na schooltijd de Koran leren lezen en geeft de mullah (geestelijk leider) privéles. Als de mullah er extreme ideeën op nahoudt, kan hij die redelijk ongestoord overbrengen.
Koranstudenten (officieel Taliban geheten) die zo radicaliseren dat ze geweld gaan gebruiken, worden vooral opgeleid in dit soort onofficiële koranscholen in Kabul. Maar vooral in de tienduizenden madrassa's op het Afghaanse platteland of in het tribale gebied van Pakistan. Het woord van de mullah is daar wet. Wie kritische vragen stelt, riskeert bestempeld te worden als 'afvallige', iets waar volgens de sharia de doodstraf op staat.
Gratis onderwijs
Het onderwijs aan madrassa's is bijna altijd gratis. Dat trekt miljoenen studenten aan. Veel koranstudenten zijn arme boerenjongens. De gratis madrassa is voor hen de enige plek waar ze kunnen leren lezen en schrijven. Ook onderdak en eten worden voor ze betaald.
De nadruk van de lessen ligt op het bestuderen van de Koran. In sommige gevallen is die Koran in het Arabisch, een taal die het merendeel van de Afghanen en de Pakistanen niet beheerst. Gevolg is dat studenten soms lange lappen tekst van de Koran uit hun hoofd leren, maar geen idee hebben wat de betekenis is.
Wiskunde en taal
Op de Abo Hafina-koranschool is dat anders. Daar beheersen de jongens ook het Arabisch of lezen ze uit korans in de lokale taal. 70 procent van hun tijd gaat op aan het bestuderen van de Koran. De overige 30 procent gaat op aan vakken als wiskunde en taal.
Voor we vertrekken wil student Abdul graag nog één vraag stellen. Toen hij onlangs in zijn provincie Takhar was, werd een dorp gebombardeerd door buitenlandse militairen. 'Kinderen zijn die dag vermoord. We waren vreselijk van slag. Begrijpt u nu wat dat met mensen doet?'
http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2668/Buitenland/article/detail/1078784/2010/12/20/Op-bezoek-bij-een-koranschool-Aanslag-is-soms-enige-manier.dhtml