Defensieforum.nl

[Cobra4]

Syrië is plots de sleutel tot alles

Verenigde Staten maken Damascus nu weer het hof


Het was een klein gebaar temidden van alle drukte op de Gaza-donorconferentie in Sjarm al-Sjeikh. Hillary Clinton hield even stil bij Walid Moeallem, haar Syrische collega. Ze schudden elkaar de hand en wisselden enkele woorden. Nog maar kort geleden, onder de vorige bewoner van het Witte Huis, behoorde Syrië tot de as van het kwaad die als een paria moest worden gemeden.

De dag erop, in Jeruzalem, maakte de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken bekend dat de Verenigde Staten twee gezanten naar Damascus sturen. Het was de opening van het nieuws in Syrië. De Amerikaanse boycot is voorbij, sterker, Syrië duikt ineens op als een hoofdrolspeler met vele sleutels in handen.

Amos Gilad, Israëls toponderhandelaar inzake Hamas bracht deze week tijdens een lezing in Tel Aviv in herinnering hoe ooit Israël als doorvoerhaven diende van wapens die de sjah van Perzië (Iran) aan bondgenoten in Libanon leverde, in de strijd tegen de opmars van het panarabisme uit het Egypte van Nasser.

Nú bevinden Israël en Egypte zich juist in hetzelfde kamp dat poogt de opmars van Iran te stuiten, en is het Syrië dat als doorvoerhaven dient van Iraanse wapens voor Hezbollah in Libanon.

Vanzelfsprekend is die alliantie van het Arabische Syrië met ’de Perzen’ niet. Toch heeft die keuze Damascus geen windeieren gelegd. Met de toenemende invloed van Hezbollah in Libanon neemt ook de Syrische invloed daar weer toe.

Syrië is ook gastheer van de Palestijnse Hamasleiders in ballingschap. Zij waren het die in december aandrongen op het opvoeren van de raketaanvallen in Israël, tegen de zin van Hamasleiders in Gaza. Zij wijzen ook verzoening met Fatah af. Met andere woorden: een dialoog met Damascus kan van betekenis zijn zowel voor een bestand tussen Israël en Hamas, als voor de interne Palestijnse verzoening.

Israël heeft al eerder dan de Amerikanen gekozen voor de ’Syrische optie’. Met behulp van Turkije, en tegen de wil van Bush in, voerden de partijen indirect overleg. Achteraf wordt beweerd dat een doorbraak nabij was, maar dat Israëls offensief in Gaza die torpedeerde.

Zeer waarschijnlijk zal een nieuwe Israëlische regering onder Netanjahoe het overleg weer op willen pakken. Hij heeft in het verleden al met Syrië onderhandeld en volgens hardnekkige berichten, die hij zelf even hardnekkig ontkent, zou hij bereid zijn tot een terugtrekken uit de Golan, de prijs die Syrië eist voor een vredesovereenkomst.

Terwijl het overleg met Damascus voor Netanjahoe een aantrekkelijke optie is in plaats van overleg met de Palestijnen, zien de VS het in een bredere context. Ten eerste willen ze Syrië losweken van Iran en zo de druk op Teheran opvoeren. De krant Al-Khaleej berichtte al dat Iran Damascus heeft gewaarschuwd voor de valse ouvertures van Washington.

Het betrekken van Syrië bij het Midden-Oostenoverleg kan, zo hoopt Washington, ook het overleg tussen Israël en de Palestijnen vergemakkelijken, en dat alles liefst nog in het kader van een alomvattende Arabische-Israëlische vrede. Op papier klinkt het prachtig.

Syrië, zo berichtte senator John Kerry na een recent bezoek aan Damascus, heeft er oren naar. Voor Basjar Assad (43), die in 2000 zijn vader opvolgde en werd gekleineerd door het Westen, is het een mooie come-back, vanuit een positie van kracht, met de Golan in het vooruitzicht, en wat hem betreft zonder zijn invloed in Libanon op te geven.

bron: www.trouw.nl