Defensieforum.nl

[jurrien visser]

VS zoekt massamoordenaar in de jungle

Toegevoegd: maandag 12 dec 2011, 06:02

Door buitenlandredacteur Esther Bootsma

Zo'n honderd Amerikaanse special forces trekken vanaf vandaag de dichte jungle in van de Centraal Afrikaanse Republiek. Ze gaan er Afrikaanse soldaten helpen Joseph Kony te 'elimineren', een van 's werelds wreedste rebellenleiders. Journalist Chris Michel gaat embedded met hen mee.

"De Amerikanen hebben niet de opdracht Kony zelf te doden, maar als ze in een situatie komen waar ze dicht bij hem zijn, verwacht ik niet dat ze een terughoudende houding innemen", zegt de Belg Michel telefonisch vanuit de Ugandese hoofdstad Kampala.

Hij was erbij toen de Amerikaanse special forces vorige week aankwamen. Hun missie bestaat officieel uit technische ondersteuning aan het Ugandese leger. Dat leger jaagt al ruim twintig jaar tevergeefs op Kony, wiens Verzetsleger van de Heer tienduizenden kinderen heeft ontvoerd en getraind tot kindsoldaten. De rebellenleider is aangeklaagd door het Internationaal Strafhof en heeft zich teruggetrokken in een geïsoleerd junglegebied.

CIA-apparatuur
"Ze weten wel ongeveer waar Kony zich schuilhoudt", hoorde Michel van de Amerikanen. Maar dit gebied op de grens van Congo, Centraal-Afrikaanse Republiek en Zuid-Sudan is nauwelijks toegankelijk. Het zijn honderden vierkante kilometers dicht oerwoud zonder wegen. "Kony zit hier met nog hooguit 2000 strijders, die zich in groepen hebben verdeeld. Hij beweegt voortdurend tussen die groepen heen en weer."

De Amerikanen hebben volgens Michel speciale apparatuur van de CIA bij zich, waarmee ze via satellieten dwars door het dichte bladerdek kunnen kijken. "Die apparatuur bedienen ze zelf, maar ze gaan ook de Ugandese militairen trainen. Onder meer hoe ze hun troepen kunnen bevoorraden vanuit de lucht. De troepen moeten nu steeds opnieuw de jungle in en uit om voedsel en munitie te halen."

Ook gaan de Amerikanen bij dorpjes zendmasten neerzetten en inwoners mobiele telefoons geven. "Dan kunnen die dorpelingen meteen bellen als Kony's strijders hen hebben aangevallen of mensen hebben ontvoerd."

Amerikaanse veiligheid
Veel Amerikanen waren verbaasd toen Obama in oktober aankondigde dat hij honderd special forces naar Uganda zou sturen. De VS is al verwikkeld in oorlogen in Afghanistan en Irak, waarom dan ineens deze interventie in Afrika? De terreur van Kony is weliswaar gruwelijk, maar geenszins bedreigend voor de Amerikaanse veiligheid.

Volgens journalist Michel komt het door de machtige lobbybeweging in de VS. Vooral de organisatie Invisible Children heeft grote invloed uitgeoefend op het Congres, dat van links tot rechts tevreden reageerde op Obama's besluit. Het wordt de Obama-doctrine genoemd: Amerikanen zetten hun militairen in voor nobele humanitaire interventies, zonder eigenbelang.

Maar niet iedereen gelooft in dit pure Amerikaans altruïsme, merkt Michel in de Ugandese hoofdstad Kampala. Sommige militaire analisten wijzen erop dat in Kony's gebied veel waardevolle grondstoffen zitten, die nu niet kunnen worden ontgonnen. Het gaat onder meer om olie, goud, koper en diamanten.

Grondstoffen
"Ze denken dat de Amerikanen er vooral zitten om contacten te leggen met regionale machthebbers en legercommandanten, in verband met toekomstige exploitatie van de grondstoffen. En dat ze wel even de tijd zullen nemen om die vriendschappelijke banden te maken. We verwachten daarom niet dat ze Kony snel te pakken nemen", zegt Michel.

Een Congolese bisschop die hij sprak, Benoit Kinalegu, denkt er hetzelfde over. "De Amerikanen zijn gewoon pragmatisch, die komen ons echt niet helpen vanwege onze mooie ogen." Maar als het uiteindelijk leidt tot de uitschakeling van Kony, is dat alleen maar winst, vindt ook de bisschop.

Grote vraag is of het lukt. Een eerdere poging van het Ugandese leger met steun van zeventien Amerikaanse militaire experts, in 2008, verliep desastreus. Kony en zijn troepen wisten te ontsnappen en vermoordden iedereen die ze op hun vlucht tegenkwamen. Sindsdien zijn ze alleen nog maar wreder geworden.

Bron: NOS