Amerikaanse politiek

[Ace1]

Amerikaanse justitie dagvaardt Fed-voorzitter die rente niet wil verlagen

De voorzitter van de Amerikaanse centrale bank (Fed), Jerome Powell, is gedagvaard door het Amerikaanse ministerie van Justitie. In een videoverklaring die gisteravond online ging, zegt Powell dat de Trump-regering dreigt met een strafrechtelijk onderzoek naar Powells verklaring in de Senaat over kostenoverschrijdingen bij de renovatie van Fed-gebouwen. Het project dat 2,5 miljard dollar kost werd door Trump als buitensporig bestempeld.

Volgens Powell is de verklaring in de Senaat niet de echte reden voor de dagvaarding. Hij spreekt van een voorwendsel om de centrale bank verder onder druk te zetten om de rente te verlagen. "Deze ongekende actie moet worden gezien in de bredere context van de dreigementen en de aanhoudende druk van de regering."

Trump oefent al langer druk uit op de centrale bank om de rente te verlagen. Zo'n verlaging kan op korte termijn economische groei opleveren - wat Trump graag wil - maar op langere termijn de inflatie aanjagen. Het is de taak van de Fed om prijzen stabiel te houden en voor stabiele economische groei te zorgen.

Om politieke bemoeienis te voorkomen, is de Fed onafhankelijk. Dat moet zo blijven, vindt ook Trumps partijgenoot senator Thom Tilles. Hij levert felle kritiek op het ministerie. "Als er nog twijfel was of de Amerikaanse regering een eind wil maken aan de onafhankelijkheid van de Fed, mag die er nu niet meer zijn", zegt hij in een reactie op de video van Powell. "Nu staan de onafhankelijkheid en de geloofwaardigheid van het ministerie van Justitie op het spel."

De Democratische Senator Elizabeth Warren noemt Trump een wannabe dictator die de wet misbruikt om de Fed naar hem en zijn "miljardairvriendjes" te laten luisteren. Ook beschuldigt ze Trump van een "corrupte" poging tot overname van de bank.

In augustus ontsloeg Trump Fed-bestuurder Lisa Cook omdat zij documenten zou hebben vervalst om een gunstige hypotheek te krijgen. Het ontslag biedt Trump de kans om een bevriende kandidaat in het bestuur te krijgen. Cook is naar de rechter gestapt. Haar zaak dient over twee weken bij het Hooggerechtshof.

Renteverlaging
Trump heeft Powell herhaaldelijk bekritiseerd omdat de centrale bank de rente niet sneller verlaagt, iets wat de president graag wil. Volgens Trump houdt de centrale bank de rente te hoog waardoor de economie niet kan groeien.

Hij noemde Powell een "enorme loser" en "meneer te laat". Ook liet de president onderzoeken of hij Powell kon ontslaan. Dat bleek niet te kunnen.

Dat Powell zich niet door Trump opzij laat zetten, bleek al in juni bij een inspectie door Trump van het renovatieproject:

Trump zegt dat hij niet op de hoogte is van een justitieel onderzoek tegen Powell. Het strafrechtelijk onderzoek tegen Powell wordt geleid door aanklager Jeanine Pirro in de hoofdstad Washington. Zij staat te boek als een bondgenoot van Trump.

Powells termijn als voorzitter eindigt aan het eind van dit jaar, maar hij kan ervoor kiezen tot begin 2028 lid van het Fed-bestuur te blijven. De Trump-regering wil dat hij ook zijn bestuurszetel opgeeft.

https://nos.nl/artikel/2597860-amerikaanse-justitie-dagvaardt-fed-voorzitter-die-rente-niet-wil-verlagen

[Ace1]

Dertig aanhoudingen bij protest tegen ICE in Minneapolis

Bij een protest tegen immigratiedienst ICE in de stad Minneapolis in de Amerikaanse staat Minnesota zijn afgelopen nacht dertig mensen aangehouden, meldt burgemeester Frey van Minneapolis. Een agent raakte gewond bij de ongeregeldheden.

In Minneapolis wordt al dagen gedemonstreerd tegen ICE nadat een agent van de immigratiedienst woensdag een 37-jarige vrouw in haar auto had doodgeschoten. De demonstranten eisen dat ICE uit de staat vertrekt.

President Trump heeft als onderdeel van zijn harde immigratiebeleid meer dan 2000 ICE- en andere agenten naar Minnesota gestuurd.

Het protest begon volgens de Amerikaanse autoriteiten vreedzaam bij een hotel waar zo'n duizend actievoerders zich hadden verzameld. Volgens de demonstranten verbleven ICE-agenten daar en wilden ze daarom op die plek een lawaai-actie houden. Tegenstanders van de immigratiedienst houden vaker 's avonds lawaaiprotesten bij hotels als zij vermoeden dat daar ICE-agenten verblijven.

Vervolgens marcheerde de groep door het centrum waarbij ze wegen blokkeerden. Ook gooiden enkele demonstranten volgens de burgemeester met sneeuw, ijs en stenen naar de politie. Bij de ongeregeldheden raakten de ruiten van een ander hotel beschadigd en werd er met graffiti op gespoten.

'Trap niet in Trumps val'
Zo'n 200 agenten werden ingezet. De actievoerders zijn inmiddels weer vrijgelaten, meldt Frey in een verklaring. De burgemeester roept demonstranten op om vreedzaam te blijven. Volgens Frey wil Trump dat protesten uit de hand lopen.

"Hij wil dat we in zijn val trappen. We verzetten ons niet tegen de chaos van Donald Trump met onze eigen vorm van chaos, maar met zorgvuldigheid en eenheid", aldus Frey.

Gouverneur Walz van de staat Minnesota is het daarmee eens. "Trump stuurde duizenden gewapende federale agenten naar onze staat en het duurde slechts één dag voordat ze iemand doodden", zegt hij op X. "Hij wil nu niets liever zien dan dat de ongeregeldheden de aandacht afleiden van die afschuwelijke daad. Geef hem niet wat hij wil."

In meerdere steden voeren duizenden Amerikanen ook vandaag actie tegen ICE. De demonstraties worden georganiseerd door verschillende Amerikaanse mensenrechtenbewegingen. Zij hadden voor dit weekend meer dan duizend acties in de VS aangekondigd.

In Minneapolis zijn vandaag wederom duizenden mensen de straat op gegaan om te protesteren tegen het immigratiebeleid van Trump:

Een schietpartij in Portland in de staat Oregon is ook aanleiding geweest voor de massale demonstraties. Twee personen raakten donderdag in hun voertuig gewond toen de grenspolitie op hen schoot. Dat gebeurde bij een verkeerscontrole.

https://nos.nl/artikel/2597691-dertig-aanhoudingen-bij-protest-tegen-ice-in-minneapolis

[Ace1]

Wereld reageert verdeeld na ingreep in Venezuela: 'Opstaan tegen Trump komt steeds dichterbij'

Hoe is je reactie als je grote bondgenoot iets doet dat niet door de beugel kan? Zeg je iets? Zeg je niets? Zeg je wel iets, maar eigenlijk niets? De westerse wereld worstelt met de Amerikaanse aanval op Venezuela. Donald Trump veroorzaakt een diplomatieke kramp.

Als je uit hetzelfde hout gesneden bent als Donald Trump...
... dan liggen de zaken duidelijk. Luister bijvoorbeeld naar de reactie van Javier Milei, de Argentijnse leider die onder meer bekendstaat als 'mini-Trump' en 'de Trump van de pampa'. ,,Lang leve de vrijheid", zei hij over de Amerikaanse inval in Venezuela. ,,Dit is uitstekend nieuws voor de vrije wereld."

Ook uit Jeruzalem komen dergelijke geluiden. Premier Benjamin Netanyahu heeft niets dan lof voor 'de grootste vriend die Israël ooit in het Witte Huis heeft gehad': ,,Gefeliciteerd, Donald Trump, met je moedige en historische leiderschap ten bate van vrijheid en gerechtigheid. Ik bewonder je vastberadenheid en de briljante actie van je dappere soldaten."

Als je niets op hebt met de Verenigde Staten...
... dan is de situatie ook klip en klaar. China is 'diep geschokt' en kan dus niet anders dan het geweld tegen een soevereine staat 'streng veroordelen'. De Russen raken niet uitgepraat over 'deze daad van gewapende agressie'. Iran veroordeelt 'de flagrante schending van de soevereiniteit' van Venezuela.

In Zuid-Amerika, waar veel landen de komende bewolking uit het noorden al zien hangen, klinken ook grote woorden. De Braziliaanse president Luiz Lula de Silva heeft het over een 'daad van gewapende agressie'. ,,Deze actie doet denken aan de ergste momenten van inmenging in de Latijns-Amerikaanse en Caribische politiek", zei hij op X. Zijn Cubaanse collega Miguel Díaz-Canel rept van een 'criminele aanval', Colombia (al genoemd als een volgend doelwit van de VS) gebruikt het woord 'overval' en Chili wil een 'veroordeling'.

In Afrika neemt vooral Zuid-Afrika een hard standpunt in. ,,De geschiedenis leert ons dat militaire invasies van soevereine staten alleen maar leiden tot instabiliteit en crises", aldus de regering. ,,Dit soort illegaal en eenzijdig gebruik van geweld ondermijnt de stabiliteit van de internationale orde." Namibië is 'diep geschokt' en 'solidair met Venezuela, vanwege een gedeelde geschiedenis van antikoloniale strijd'.

Het wordt pas lastig als je afhankelijk bent van Amerika...
... zoals Europa dat is, zeker in militair opzicht. Dat ziet ook André de Hoogh, universitair hoofddocent internationaal recht aan de Rijksuniversiteit Groningen. ,,De Europese landen zitten in een moeilijk parket. Ik denk dat ze bijna allemaal eigenlijk in het kamp van de tegenstanders zitten. Sommige hebben redelijk expliciet kritiek geuit. Andere zeggen het omfloerst, maar wijzen wel op het geweldsverbod. Daarin kun je horen dat ze het er eigenlijk helemaal niet mee eens zijn, maar dat niet te hard durven zeggen."

Bijna onmiddellijk na de aanval op Venezuela en de arrestatie van president Nicolás Maduro wendde de VS de blik naar Groenland. Dat is een semi-autonoom gebied dat onderdeel is van het koninkrijk Denemarken. Trump ziet inlijving van het enorme eiland als een 'zaak van nationale veiligheid', vooral vanwege de rijkdom aan delfstoffen. Hoe hij dat wil doen, laat hij in het midden, al wordt militair ingrijpen niet uitgesloten.

Belangrijk detail: Denemarken is lid van de Europese Unie én van de Navo. Dat laatste is ook de reden waarom secretaris-generaal Mark Rutte in het openbaar zo stil blijft. Mocht het ene Navo-lid (Amerika) een ander Navo-lid (Denemarken) aanvallen, dan is het gedaan met het bondgenootschap. Achter de schermen zal er hoogstwaarschijnlijk wel druk worden gesproken.

Het is dus nogal ingewikkeld
Die Europese omzichtigheid waar De Hoogh het over heeft, ziet er als volgt uit.

In Groot-Brittannië laat premier Keir Starmer eerst en vooral weten dat hij 'geen traan laat' voor de opgepakte Maduro en diens regime. Een veroordeling van de Amerikaanse aanval blijft uit, omdat hij eerst meer feiten wil. Maar, zo zei Starmer tegen de BBC: ,,Ik ben als advocaat altijd een pleitbezorger geweest van het internationale recht. En ik ben ook niet bang om schendingen daarvan te benoemen." Maar nu dus even nog niet.

Ook de Duitse bondskanselier Friedrich Merz wil niet onmiddellijk conclusies trekken. Het is wat hem betreft een ingewikkelde zaak. ,,We nemen daarom de tijd voor een evaluatie."

Vanuit Parijs klonk als eerste reactie een soort felicitatie voor de Venezolanen nu ze eindelijk af zijn van Maduro. Toen daar kritiek op kwam, haastte president Emmanuel Macron zich te zeggen dat hij de Amerikaanse actie 'steunde noch afwees'.

Die focus op het regime-Maduro in plaats van op de aanval van Trump horen we ook in de reactie van de Europese Unie. Ursula von der Leyen, de voorzitter van de Europese Commissie, ziet in de verwijdering van Maduro 'een kans voor de democratie'. Verder houdt de Europese Unie de situatie in Venezuela 'scherp in de gaten'. EU-buitenlandchef Kaja Kallas benadrukt verder de onwettigheid van het regime-Maduro, roept op tot een vreedzame machtsoverdracht en vraagt om respect voor het internationale recht.

Rutte is het stilst van iedereen. Venezuela is voor de secretaris-generaal van de Navo niet zo interessant, maar Groenland wel.

En Nederland?
De Hoogh is kritisch over de reactie uit Den Haag: ,,Het kabinet ontwijkt alles wat ook maar een beetje lijkt op een juridische kwalificatie."

Dit is wat minister van Buitenlandse Zaken David van Weel (VVD) zei: ,,Het kabinet volgt de situatie in Venezuela op de voet. Het Koninkrijk der Nederlanden erkent het regime van Maduro niet en pleit voor een zo snel mogelijke terugkeer van de democratie. Nederland roept alle partijen dan ook op verdere escalatie te voorkomen en zich te houden aan het internationale recht." Een analist merkte op dat de woorden 'in de gaten houden' en 'monitoren' inmiddels zo vaak worden gebruikt door de bondgenoten van de VS dat ze een meme zijn geworden op sociale media.

,,Ik begrijp die houding wel", zegt de Hoogh. ,,Het Westen heeft Amerika heel hard nodig voor de eigen veiligheid. Die willen ze niet in gevaar brengen zolang de oorlog van Rusland tegen Oekraïne voortduurt. Aan de andere kant zijn ze zich denk ik ook heel erg bewust van de dubbele standaard die op de loer ligt. De rest van de wereld zal snel zeggen dat het Westen alleen maar kritiek heeft op Rusland en niet op Amerika."

Volgens De Hoogh is het, in algemene zin, niet zo dat je als bondgenoten geen kritiek op elkaar moet of kunt hebben. Vrienden moeten elkaar de waarheid kunnen zeggen. ,,Maar dat kan alleen als er sprake is van gelijkwaardigheid. Die is er natuurlijk niet, dat is het probleem. Amerika is simpelweg de machtigste."

Maar, zoals gezegd, harde afkeuring klinkt er ook
De Verenigde Naties zijn bij monde van secretaris-generaal António Guterres 'ernstig bezorgd over de schending van het internationale recht' door de VS. Hij is 'zeer gealarmeerd' en bang voor een 'gevaarlijk precedent'.

In Europa is Spanje het meest uitgesproken. ,,Wij hebben het regime van Maduro nooit erkend", aldus premier Pedro Sánchez op X. ,,Maar wij zullen ook nooit een interventie erkennen die het internationale recht schendt en de regio richting onzekerheid en strijdlust stuurt." Denemarken neemt ook geen blad voor de mond, al gaat dat natuurlijk vooral over de begerige Amerikaanse blikken richting Groenland. De VS heeft volgens premier Mette Frederiksen niet het recht om het eiland te annexeren. ,,Stop met dreigen", zei ze richting Washington.

,,Deze landen hebben in de gaten dat Trump geen beperkingen kent", zegt De Hoogh. ,,Geen juridische beperkingen en geen morele beperkingen. Hij ziet alleen maar het belang van de VS, van het Amerikaanse bedrijfsleven en deels ook gewoon van zijn eigen Trump-dynastie."

https://www.ad.nl/buitenland/wereld-reageert-verdeeld-na-ingreep-in-venezuela-opstaan-tegen-trump-komt-steeds-dichterbij~a90fad0c/

[Ace1]

Meerderheid van Senaat steunt resolutie om Trumps militaire macht in te perken

Vijf Republikeinse senatoren hebben donderdag voor de procedurele stap gestemd waardoor de Senaat volgende week stemt over het inperken van Donald Trumps macht bij militair ingrijpen in Venezuela. Die Republikeinen stemden mee met een resolutie die de Democraten hadden ingediend.
Volgens de ingediende resolutie mogen de Verenigde Staten niet militair ingrijpen in Venezuela zonder uitdrukkelijke toestemming van het Congres, dat bestaat uit de Senaat en het Huis van Afgevaardigden. Voordat de resolutie officieel in stemming komt, moesten de senatoren de procedure daarvoor nog goedkeuren. Dat is gebeurd, nu vijf Republikeinen de resolutie van de Democraten steunen.

De Democraten hadden de resolutie ingediend na de Amerikaanse aanval op Venezuela zaterdag, waarbij Amerikaanse troepen de Venezolaanse president Nicolás Maduro gevangennamen. Het Congres had geen toestemming voor de aanval gegeven.

Naar verwachting stemt de Senaat volgende week over de definitieve goedkeuring. Maar de procedurele stemming laat zien dat ook dan waarschijnlijk een meerderheid de resolutie zal steunen, meldt Axios.

Dat betekent niet dat de resolutie definitief wordt. Ook het Huis van Afgevaardigden moet zich erover uitspreken. Daarna heeft Trump als president de mogelijkheid om zijn veto uit te spreken. Eerder kondigde het Witte Huis al aan dat hij dat zal doen.

Stemming heeft symbolische waarde
Toch heeft het grote symbolische waarde als een meerderheid van de Senaat de resolutie steunt. Het is dan voor het eerst dat een resolutie tegen Trumps bevoegdheden rond militaire acties een meerderheid krijgt. Daarmee spreekt de Senaat uit dat het Congres de macht heeft om troepen richting oorlogen te sturen, zoals ook in de grondwet staat, en niet de president.

De Democratische senator Tim Kaine noemde het "een grote overwinning" dat de resolutie officieel in stemming wordt gebracht, meldt persbureau Reuters. "Niemand van ons zou moeten willen dat deze president, of welke president dan ook, onze zoons en dochters in een oorlog brengt zonder debat en stemming in het Congres", zei Kaine tegen politieke verslaggevers.

Soortgelijke resoluties werden eind vorig jaar ook al ingediend. Dat gebeurde nadat de Amerikaanse marine drugsboten in de Caribische Zee had aangevallen. Toen steunden twee Republikeinen de resoluties, waardoor die geen meerderheid kregen.

Trump reageerde op Truth Social fel richting de vijf Republikeinse senatoren die voor de resolutie stemden. "Republikeinen moeten zich schamen voor de senatoren die met de Democraten meestemden om onze macht weg te nemen om voor Amerika te vechten en het land te verdedigen", zei Trump. "Ze moeten nooit meer worden verkozen."

De president heeft het verdedigen van de VS vaker als argument gebruikt om de aanval op Venezuela te rechtvaardigen, zonder daarvoor overtuigend bewijs te leveren.

https://www.nu.nl/verkiezingen-vs/6381986/meerderheid-van-senaat-steunt-resolutie-om-trumps-militaire-macht-in-te-perken.html

[Ace1]

'Trump breekt met wereldorde die VS zelf heeft opgebouwd', Xi en Poetin kijken mee

In de afgelopen dagen heeft de Amerikaanse president Donald Trump één ding duidelijk gemaakt: de militaire operatie in Venezuela was het begin van een grotere campagne om heer en meester te worden op het westelijk halfrond. Sinds dit weekend heeft hij gedreigd met militair ingrijpen in Colombia, Cuba, Mexico en NAVO-partner Groenland. Deskundigen zien hierin een definitieve breuk met de liberale wereldorde die de VS zelf zorgvuldig heeft opgebouwd.

Trumps dreigementen passen binnen de nieuwste Amerikaanse veiligheidsstrategie. Die stelt dat het niet alleen rechtmatig, maar ook noodzakelijk is dat de VS de touwtjes in Noord- en Zuid-Amerika strak in handen heeft. "De Amerikaanse dominantie op het westelijk halfrond zal nooit meer ter discussie staan", zei Trump zaterdag na de aanval op Venezuela.

Nationale belangen
De Amerikaanse president promoot hiermee een wereldorde waarbij de grootste machthebbers de wereld verdelen in invloedssferen, ziet hoogleraar oorlogsstudies Frans Osinga. Een wereldbeeld dat haaks staat op het liberale denken dat we kennen sinds de Tweede Wereldoorlog. "Amerika heeft die internationale orde zelf gestalte gegeven met het opzetten van instituties als de Verenigde Naties, het IMF, de NAVO. Al die instituten en het internationaal recht worden nu terzijde geschoven."

Zo trekt de VS zich nu ook terug uit tal van internationale organisaties, waaronder 31 van de Verenigde Naties. Het gaat dan om organisaties die zich richten op samenwerking op het gebied van klimaatverandering, vrede en democratie. Volgens het Witte Huis handelen de organisaties "in strijd met de nationale belangen van de VS".

Met deze nieuwe koers volgt Trump de lijn van de Chinese leider Xi Jinping en de Russische president Vladimir Poetin, die al langer een wereldorde nastreven waarin de macht van de sterkste geldt. Na een jaar waarin het Amerikaanse buitenlandbeleid vooral bestond uit dreigende taal, lijkt Trump dit spel nu daadwerkelijk mee te spelen.

Volgens analisten is de operatie in Venezuela niet los te zien van de belangen die China en Rusland in de afgelopen jaren hebben opgebouwd in Latijns-Amerika, waaronder in Venezuela. China was een belangrijke wapenleverancier en de grootste investeerder in Venezolaanse olie. Rusland verkocht onlangs nog luchtafweersystemen aan het regime van president Nicolás Maduro.

'Vijandige buitenlandse machten'
Trumps ingrijpen in de regio is duidelijk ook bedoeld om de invloed van die andere grootmachten te elimineren. Zonder China en Rusland expliciet te noemen, zei Trump afgelopen zaterdag: "Onder het bewind van Maduro bood Venezuela steeds vaker onderdak aan vijandige buitenlandse machten."

Nu Maduro gevangen zit in de VS, zijn China en Rusland een bondgenoot in Zuid-Amerika kwijt. "China zal in eerste instantie niet blij zijn geweest", zegt Steve Tsang, politicoloog en directeur van een groot China-instituut in Londen. "Venezuela was een belangrijke uitvalsbasis voor Xi in zijn pogingen de invloed in Latijns-Amerika uit te breiden, midden in de achtertuin van de VS."

"Maar Trump heeft ook chaos veroorzaakt binnen de liberale internationale orde en daarmee feitelijk aangetoond dat die orde een mythe is", zegt Tsang. "Dit geeft Xi ruimte om zijn eigen wereldbeeld te promoten waarin Chinese belangen centraal staan."

Rusland in verlegenheid
Poetin heeft nog niet gereageerd op de gevangenneming van zijn oude vriend Maduro, maar Russische bloggers hebben zich wel kritisch uitgelaten. Oók over hun eigen regering. Ze hekelen het feit dat de Russische investeringen in Venezuela, vooral in de vorm van wapens, niet konden voorkomen dat de Amerikanen in slechts enkele uren de president wisten te ontvoeren.

Extra pijnlijk is dat Rusland hetzelfde wil doen met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, maar dat is na vier jaar nog altijd niet gelukt. "Dit brengt de ineffectiviteit van het Russische leger, het politieke systeem en het regime aan het licht", zegt Aleksandr Astrov, een Russische politicoloog die in Wenen onderzoek doet naar de verschuivende wereldorde.

Volgens Astrov is Poetin in zijn eigen val gelopen. "Jarenlang heeft hij gezegd: 'Vergeet al die waarden. De wereld is ingericht op geweld en militaire macht'. Maar nu blijkt dat hij juist die macht mist om respect af te dwingen."

'Diep tragisch'
Hoogleraar Osinga noemt het "diep tragisch" dat de wereld "terugkeert naar een tijdperk dat we dachten te hebben achtergelaten". "Amerika breekt actief de fundamenten af waar het zijn machtspositie juist aan te danken heeft. Alle Amerikaanse presidenten tot aan Trump geloofden in het belang van allianties, internationale organisaties en het internationaal recht. Dat is weg onder Trump."

https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2597364-trump-breekt-met-wereldorde-die-vs-zelf-heeft-opgebouwd-xi-en-poetin-kijken-mee

[Kornet43]

Trump kondigt mogelijke aanvallen in Mexico aan: 'We gaan beginnen met grondaanvallen'

De Amerikaanse president Donald Trump lijkt in een interview op Fox News aan te kondigen dat de Verenigde Staten grondaanvallen tegen drugskartels in Mexico voorbereiden. ,,We gaan beginnen met grondaanvallen, wat de drugskartels betreft'', zei Trump.

,,We hebben 97 procent van de drugs die via het water binnenkomen uitgeschakeld, en we gaan nu op het land toeslaan wat betreft de kartels'', vertelde Trump donderdagavond op Fox News. ,,De kartels runnen Mexico. Het is heel, heel triest om te zien wat er met dat land gebeurt.'' Trump lichtte zijn opmerkingen verder niet toe.

Wel zei hij aan de Mexicaanse president Claudia Sheinbaum te hebben voorgesteld Amerikaanse troepen te sturen om de drugskartels aan te pakken, een voorstel dat zij eerder heeft afgewezen.

Aanvallen op Venezuela

Het Amerikaanse leger neemt sinds september geregeld boten onder vuur die het verdenkt van drugssmokkel, al heeft de regering daar nog geen bewijs voor geleverd. Trump meldde enkele dagen geleden nog dat er 'iets moet gebeuren met Mexico, Mexico moet zich herpakken', waarschijnlijk gericht op de drugsproblemen in het land.

De Verenigde Staten voerden eerder ook aanvallen uit op Venezuela, die uiteindelijk waren bedoeld om president Nicolás Maduro en zijn vrouw gevangen te nemen. De Mexicaanse regering van president Claudia Sheinbaum veroordeelde toen al de aanvallen: 'Deze vorm van militaire actie brengt de regionale stabiliteit ernstig in gevaar.'

Bron: AD.nl

In werkelijkheid gaat het de VS om de grondstoffen van Mexico en het verwijderen van de Chinese invloed in Mexico.

[Benji87]

Trump kondigt mogelijke aanvallen in Mexico aan: 'We gaan beginnen met grondaanvallen'

De Amerikaanse president Donald Trump lijkt in een interview op Fox News aan te kondigen dat de Verenigde Staten grondaanvallen tegen drugskartels in Mexico voorbereiden. ,,We gaan beginnen met grondaanvallen, wat de drugskartels betreft'', zei Trump.

,,We hebben 97 procent van de drugs die via het water binnenkomen uitgeschakeld, en we gaan nu op het land toeslaan wat betreft de kartels'', vertelde Trump donderdagavond op Fox News. ,,De kartels runnen Mexico. Het is heel, heel triest om te zien wat er met dat land gebeurt.'' Trump lichtte zijn opmerkingen verder niet toe.

Wel zei hij aan de Mexicaanse president Claudia Sheinbaum te hebben voorgesteld Amerikaanse troepen te sturen om de drugskartels aan te pakken, een voorstel dat zij eerder heeft afgewezen.

Aanvallen op Venezuela

Het Amerikaanse leger neemt sinds september geregeld boten onder vuur die het verdenkt van drugssmokkel, al heeft de regering daar nog geen bewijs voor geleverd. Trump meldde enkele dagen geleden nog dat er 'iets moet gebeuren met Mexico, Mexico moet zich herpakken', waarschijnlijk gericht op de drugsproblemen in het land.

De Verenigde Staten voerden eerder ook aanvallen uit op Venezuela, die uiteindelijk waren bedoeld om president Nicolás Maduro en zijn vrouw gevangen te nemen. De Mexicaanse regering van president Claudia Sheinbaum veroordeelde toen al de aanvallen: 'Deze vorm van militaire actie brengt de regionale stabiliteit ernstig in gevaar.'

Bron: AD.nl

[Ace1]

Erika Kirk, jonge weduwe met ijzingwekkend geloof in bijbelse ordening

Drie maanden na de moord op Charlie Kirk is zijn weduwe Erika een invloedrijke stem in de VS. Wat maakt de opkomst van deze vrouw, die overeenkomsten vertoont met het ijzingwekkende, christen-nationalistische personage Serena Joy uit The Handmaid's Tale, zo opmerkelijk?

Enkele dagen na de moord op Charlie Kirk in september, verscheen de 37-jarige Erika Kirk voor het eerst internationaal ten tonele. 'De kreten van deze weduwe zullen over de hele wereld weerklinken als een strijdkreet', sprak een onberispelijk ogende Kirk vanachter een katheder, in het hoofdkantoor van Turning Point USA. Zij zou deze invloedrijke conservatieve organisatie, die door haar echtgenoot was opgericht, voortaan leiden.

Binnen Trumps Maga-beweging ('Make America Great Again') was Erika Kirk toen al een bekende naam. In de onder Maga-aanhangers populaire podcast van haar echtgenoot dook ze geregeld op als gast. Op een door een luisteraar ingezonden vraag wie van de twee het meest conservatief is, reageerde Charlie ooit: 'Zij. Absoluut. Ik ben gematigd, vergeleken met haar.'

In veel opzichten kan Erika Kirk worden gezien als de volmaakte postergirl van het christelijk nationalisme. Kirk (geboren als Frantzve) groeide op in een welvarende voorstad van Phoenix (Arizona), als kind van gelovige ouders. Geholpen door haar conventioneel aantrekkelijke voorkomen nam ze als minderjarige deel aan schoonheidswedstrijden; op 23-jarige leeftijd werd ze gekroond tot Miss Arizona. In die hoedanigheid leerde ze de Amerikaanse president kennen: Trump was jarenlang eigenaar van deze Missverkiezingen.

Enkele jaren later begon de Amerikaanse een podcast met een bijbelse inslag. En ook op andere vlakken bleek haar missionaire drang: Kirk begon een kledingmerk met religieuze teksten op hoodies en tassen, en lanceerde een app die gebruikers helpt om de volledige Bijbel door te lezen. Daarnaast volgt ze naar verluidt momenteel een doctoraatstraject Bijbelstudies.

Groot podium na moord op man
De moordaanslag op Charlie Kirk maakte haar man tot martelaar, in ieder geval binnen Maga-kringen, en gaf Erika Kirk een groot podium. Zo sprak ze tijdens een herdenkingsdienst in Arizona in september tienduizenden aanhangers toe, een optreden dat media omschreven als 'een mix van een politieke rally en een religieuze opwekking'. De voltallige top van de Republikeinse partij was erbij aanwezig.

In oktober liet ze zich naast Trump zien, bij de uitreiking van de presidentiële vrijheidsmedaille die Charlie Kirk postuum kreeg toegekend door de president. En in december, tijdens een door jongerenbeweging Turning Point USA georganiseerde conferentie, onthaalde ze de uit de gratie geraakte rapper Nicki Minaj als speciale gast.

Wie Erika Kirks optredens bekijkt, ziet dat de Amerikaanse al tijden zorgvuldig aan een religieus-conservatief imago bouwt. 'In vrijheid leven is het grootste geschenk, maar in vrijheid sterven is de grootste overwinning', preekte ze aan de zijde van Trump, een maand na de moord op haar echtgenoot. 'Luister naar de zachte stem van God en onthoud dat vrijheid in dit land een erfenis is die we moeten verdedigen.'

Afkeer van lhbti-gemeenschap
Op de linkerflank klinkt kritiek op de Kirks, die hun afkeer van de lhbti-gemeenschap nooit onder stoelen of banken staken. Waar Charlie Kirk meende dat de emancipatie van transgender personen het einde van de westerse beschaving zou inluiden, trekt Erika Kirk hun strijd naar een religieus niveau. Zij bestempelt de trans identiteit als verzet tegen de bijbelse orde, een rangschikking waarbij de vrouw onderworpen is aan de man.

Haar geloof in die bijbelse ordening kwam ook tot uiting in een recent interview met haar in The New York Times. Daarin bekritiseerde Erika Kirk de liberale vrouwen in New York, omdat zij massaal hun steun aan burgemeester Zohran Mamdani hebben uitgesproken. 'Als je zo carrièregedreven bent, ben je geneigd de overheid te zien als vervanging van andere aspecten van het leven; misschien wel zelfs van een relatie of gezin.'

De vrouwelijke stem voor Democraat Mamdani zou volgens Kirk gedreven worden door de vraag naar sociale voorzieningen, terwijl vrouwen volgens haar daarvoor bij hun echtgenoot horen aan te kloppen. De Amerikaanse predikt kortom bijbelse onderwerping van de vrouw, terwijl ze – net als het personage Serena Joy uit het dystopische The Handmaid's Tale – paradoxaal genoeg een groot podium opeist om die boodschap te verspreiden.

Radicaal-rechtse complotzucht
Sinds kort neemt ook de kritiek vanuit het conservatieve kamp toe. De moordaanslag op Charlie Kirk is inmiddels onderwerp van radicaal-rechtse complotzucht. De invloedrijke podcaster Candace Owens, die regelmatig antisemitische uitspraken doet, zei er in december van overtuigd te zijn dat de Israëlische inlichtingendienst Mossad achter de dood van de influencer zit. Erika Kirk weersprak dat fel, waardoor de twee tegenover elkaar kwamen te staan.

Andere Maga-kopstukken bekijken Kirk met argusogen, omdat ze met JD Vance aan de weg timmert om hem tot de volgende president verkozen te krijgen. De beweging is daar verdeeld over, net als over de koers van het Maga-conservatisme. De Amerikaanse pers rept inmiddels over een Maga-burgeroorlog.

Kirk zelf lijkt niet van plan te wijken. Zo sprak ze in december, tijdens de grote conferentie van Turning Point USA: 'We gaan ervoor zorgen dat de vriend van mijn man, JD Vance, wordt verkozen tot de 48ste president. Charlie, lieverd, ik zal van Turning Point USA het meest indrukwekkende maken dat dit land ooit heeft gezien.'

3x Erika Kirk
Drie citaten van Erika Kirk uit een podcast van haar die na de moord op haar man massaal werd opgepakt: 'Ik heb jarenlang in Manhattan een carrière nagejaagd en de boss babe uitgehangen die ik van de maatschappij moest zijn; het liet me uitgeput en leeg achter.'

'Mensen vrezen het woord 'onderwerping' omdat ze bang zijn voor machtsmisbruik. Maar wanneer een man werkelijk onder het gezag van God staat, is het voor een vrouw iets prachtigs om onder zijn bescherming te vallen.'

'Ik ben de vrouw, ik hoor me over zaken als het huishouden en de kinderen te ontfermen. Daarmee maak ik het makkelijk voor mijn man, zodat hij kan doen wat hij moet doen.'

https://www.volkskrant.nl/buitenland/erika-kirk-jonge-weduwe-met-ijzingwekkend-geloof-in-bijbelse-ordening~b61e7d70/

[Ace1]

Amerikaans handelstekort zakt naar laagste peil in 16 jaar

Een lagere invoer van geneesmiddelen en een hogere uitvoer van edelmetalen hebben het tekort op de Amerikaanse handelsbalans in oktober spectaculair doen dalen. Dat is een opsteker voor president Donald Trump.

Het Amerikaanse handelstekort is in oktober met liefst 39 procent gedaald, blijkt uit cijfers van het ministerie van Handel. Het deficit zakte naar 29,4 miljard dollar, tegenover 48,1 miljard in september. Dat is het kleinste tekort sinds juni 2009. Economen hadden een stijging van het tekort naar 58,7 miljard voorspeld.

De invoer van goederen en diensten verminderde met 3,2 procent tot 331,4 miljard dollar. Vooral de import van farmaceutische producten daalde. In september was die nog fors gestegen, omdat president Donald Trump had aangekondigd dat geneesmiddelen vanaf 1 oktober zouden worden onderworpen aan een invoertarief van 100 procent. Veel Amerikaanse farmabedrijven ontsnapten uiteindelijk aan de hoge importtarieven, omdat ze de regering-Trump prijsverlagingen van geneesmiddelen beloofden.

Goud en andere edelmetalen
De uitvoer steeg met 2,6 procent naar 302 miljard dollar. Dat was hoofdzakelijk te danken aan de hogere export van niet-monetair goud en andere edelmetalen. Niet-monetair goud is goud dat niet in handen is van de centrale bank. De maanden voor oktober was dan weer de invoer van goud fors gestegen, omdat handelaars toen anticipeerden op een mogelijke verhoging van de invoerheffing op het gele metaal.

Een lagere invoer van geneesmiddelen en een hogere uitvoer van edelmetalen hebben het tekort op de Amerikaanse handelsbalans in oktober spectaculair doen dalen. Dat is een opsteker voor president Donald Trump.

Het Amerikaanse handelstekort is in oktober met liefst 39 procent gedaald, blijkt uit cijfers van het ministerie van Handel. Het deficit zakte naar 29,4 miljard dollar, tegenover 48,1 miljard in september. Dat is het kleinste tekort sinds juni 2009. Economen hadden een stijging van het tekort naar 58,7 miljard voorspeld.

Vooral de invoer van farmaceutische producten daalde.
De invoer van goederen en diensten verminderde met 3,2 procent tot 331,4 miljard dollar. Vooral de import van farmaceutische producten daalde. In september was die nog fors gestegen, omdat president Donald Trump had aangekondigd dat geneesmiddelen vanaf 1 oktober zouden worden onderworpen aan een invoertarief van 100 procent. Veel Amerikaanse farmabedrijven ontsnapten uiteindelijk aan de hoge importtarieven, omdat ze de regering-Trump prijsverlagingen van geneesmiddelen beloofden.

Goud en andere edelmetalen
De uitvoer steeg met 2,6 procent naar 302 miljard dollar. Dat was hoofdzakelijk te danken aan de hogere export van niet-monetair goud en andere edelmetalen. Niet-monetair goud is goud dat niet in handen is van de centrale bank. De maanden voor oktober was dan weer de invoer van goud fors gestegen, omdat handelaars toen anticipeerden op een mogelijke verhoging van de invoerheffing op het gele metaal.

De cijfers per handelspartner tonen aan dat het handelstekort met Ierland fors is gedaald. Daarbij speelde de beperktere import van geneesmiddelen een rol. Veel grote Amerikaanse farmabedrijven, waaronder Eli Lilly en Pfizer, hebben een groot deel van hun productie in Ierland zitten, omdat de belastingdruk daar laag is.

Invoertarieven
De forse daling van het totale tekort op de handelsbalans is goed nieuws voor Trump. Die wil met hoge invoertarieven het handelstekort voor goederen terugdringen.

Toch was het Amerikaanse handelstekort over heel 2025 wellicht groter dan in 2024. Het gecumuleerde deficit van de eerste tien maanden van vorig jaar bedraagt 783 miljard dollar, tegenover 727 miljard in dezelfde periode een jaar eerder.

De handelscijfers schommelden het voorbije jaar sterk van maand tot maand. In het eerste kwartaal van 2025 was het handelstekort extreem hoog. Veel Amerikaanse bedrijven en gezinnen kochten toen grote hoeveelheden buitenlandse producten voordat de verhoging van de invoertarieven van kracht werd. Sinds de verhoging van de importheffingen op 2 april, door Trump 'Liberation Day' gedoopt, is de invoer teruggevallen, omdat de grote voorraden buitenlandse producten nu worden afgebouwd.

https://www.tijd.be/politiek-economie/internationaal/vs/amerikaans-handelstekort-zakt-naar-laagste-peil-in-16-jaar/10643283.html

[Benji87]

Trump haalt uit naar Republikeinen die resolutie over militaire macht steunden

Donald Trump heeft op Truth Social uitgehaald naar Republikeinse senatoren die in de Senaat een resolutie steunden waarmee Trumps macht bij militair ingrijpen moet worden ingeperkt. "Ze moeten nooit meer worden verkozen", schrijft Trump over de vijf Republikeinen.

Door de steun van de vijf Republikeinse senatoren kreeg de resolutie een meerderheid. Dat houdt in dat de Senaat volgende week stemt over het inperken van Trumps bevoegdheden bij militaire acties. "Republikeinen moeten zich schamen voor de senatoren die met de Democraten meestemden om onze macht weg te nemen om voor Amerika te vechten en het land te verdedigen", zei Trump.

De president heeft het verdedigen van de VS vaker als argument gebruikt om de aanval op Venezuela te rechtvaardigen, zonder daarvoor overtuigend bewijs te leveren.

Bron: nu.nl

[Ace1]

VS trekt zich terug uit tientallen VN-organisaties

De regering-Trump heeft aangekondigd dat de VS zich terugtrekt uit tientallen internationale organisaties, waaronder 31 van de Verenigde Naties.

Zo stopt de VS onder meer met steun aan het bevolkingsagentschap van de VN, UNFPA. Dat zet zich in meer dan 150 landen in voor onder meer gendergelijkheid en preventie van soa's. Ook stapt het land uit het VN-verdrag dat internationale klimaatonderhandelingen vastlegt (UNFCCC).

In een decreet dat president Trump gisteren tekende, staat dat de steun aan in totaal 66 organisaties, agentschappen en commissies wordt opgeschort. Volgens een verklaring van het Witte Huis handelen die "in strijd met de nationale belangen van de VS". Ook stelt het Witte Huis dat deze organisaties: "radicaal klimaatbeleid, mondiaal bestuur en ideologische programma's promoten die in strijd zijn met de soevereiniteit en economische macht van de VS".

'Woke'
Het stoppen van deze samenwerkingen past in een grotere strategie van de regering-Trump om organisaties die volgens hen 'woke'-ideologieën bevorderen of niet passen in zijn 'America First'-beleid niet meer te financieren. Eerder stopte de regering van Trump al met het steunen van organisaties zoals de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en werelderfgoedorganisatie Unesco.

Verder kondigde Trump vorig jaar aan om, net als in zijn eerste termijn, uit de VN-mensenrechtenraad te stappen.

Ook de financiering van USAID, het belangrijkste agentschap voor buitenlandse hulp, werd al eerder drastisch teruggeschroefd. Dat had grote gevolgen voor onder meer de strijd tegen ondervoeding in Nigeria en de strijd tegen aids.

https://nos.nl/artikel/2597328-vs-trekt-zich-terug-uit-tientallen-vn-organisaties

[Ace1]

Wat kunnen de Democraten doen nu hun president een ander land aanvalt?

Ook in eigen land is er flinke kritiek op het Amerikaanse optreden in Venezuela. 'De president heeft maling aan de volksvertegenwoordiging.' Maar wat kan het Congres doen?

Het zal niet verbazen dat de Democraten de afgelopen dagen woedend reageerden op de actie in Venezuela van hun regering. Ronduit illegaal, een minachting van de grondwet, een misdadige manier van machtsmisbruik – zo klinkt het aan de linkerzijde van het politieke spectrum. De vraag is alleen wat voor daden de oppositie kan voegen bij deze woorden en of er politieke dan wel juridische consequenties zullen volgen voor de Amerikaanse regering.

Nu heeft, volgens de Amerikaanse grondwet, alleen het Congres de bevoegdheid om de oorlog te verklaren. Bij militaire acties moet het Congres binnen 48 uur na de eerste vijandelijkheden instemmen, schrijft de War Powers Act uit 1973 voor. Bovendien moet de regering vooraf het Congres informeren over militaire acties 'in elke mogelijke vorm'.

Nog niets gehoord
Dat is nu niet gebeurd. Omdat dit, aldus buitenlandminister Marco Rubio, de missie in gevaar zou hebben gebracht. Dat is bij militaire operaties natuurlijk altijd het geval, vandaar dat hiertoe een kleine groep van acht Congresleden is ingesteld die over inlichtingen en defensie gaan.

De Democratisch Afgevaardigde Jim Himes is lid van deze club. Toch zei Himes zondag tegen CNN nog altijd niks van het Witte Huis te hebben gehoord. "Een zoveelste voorbeeld van de absolute wetteloosheid van deze regering" dat volgens hem "wederom laat zien dat Trump maling heeft aan de volksvertegenwoordiging".

Binnenkort, donderdag op z'n vroegst, wordt er in de Senaat gestemd over een Venezuela-resolutie die de regering moet verplichten om bij alles aangaande Venezuela éérst toestemming van het Congres te verkrijgen. Sinds de regering in september Venezolaanse vissersbootjes van vermeende drugssmokkelaars begon te bombarderen, is dankzij de Republikeinse meerderheid vier keer tevergeefs over een vergelijkbare resolutie gestemd.

Opsporingsactie
Maar verschillende Republikeinse senatoren voelen zich na de aanval op Venezuela inmiddels misleid door de regering, meldt Politico. Want het ging de regering dus wél om een machtswisseling, anders dan hun werd voorgehouden. Dat geeft deze resolutie toch nog enige kans, ook gezien de twee Republikeinse senatoren die de afgelopen keren al meestemden met de Democratische minderheid.

Het Witte Huis stelt simpelweg dat er geen sprake is van oorlogsgerelateerde vijandelijkheden, maar van een opsporingsactie in het belang van Amerikaanse veiligheid – het tegengaan van drugssmokkel. Maar dat excuus klinkt steeds ongeloofwaardiger, zeker nadat de Amerikaanse president het hardop over Venezolaanse oliedollars had.

Bovendien: "Je kunt natuurlijk niet zeggen dat dit een opsporingsoperatie was, om vervolgens te verkondigen dat de VS voorlopig de dienst uitmaken in Venezuela. Dat slaat natuurlijk nergens op", verwoordde ‍grondwet-expert Jeremy Paul het tegenover persbureau Reuters. En ook: "Een binnenlandse criminele aanklacht is geen geldige reden om met militaire macht een buitenlandse regering af te zetten", aldus Matthew Waxman, gerenommeerd hoogleraar recht en nationale veiligheid aan Columbia Universiteit.

'Acties stap te ver'
Het bracht juristenberoepsorganisatie New York City Bar Association tot een lange verklaring waarin het gehakt maakt van het optreden in Venezuela. Dat is namelijk in strijd met tal van wetten en bepalingen. Sowieso, aldus de organisatie, heeft 'de president geen grondwettelijke bevoegdheid om een buitenland te besturen'.

"De acties van de president in Venezuela zijn een stap te ver om door het Congres te worden genegeerd", schrijft de organisatie, waarbij de volksvertegenwoordiging met klem wordt opgeroepen iets te doen. "Want ook Congresleden zijn gebonden aan hun eed om de grondwet en de wetten van de Verenigde Staten te verdedigen."

Er moet volgens de juristenvereniging onmiddellijk wetgeving komen die de macht van de president inzake Venezuela en defensie inperkt. En mocht de president dat vetoën, dan rest een afzettingsprocedure. "Om een wetteloze president in toom te houden wiens acties nu niet alleen in toenemende mate onze eigen democratie bedreigen, maar, zodra dit door anderen wordt nagevolgd, ook de vrede en veiligheid in de hele wereld."

https://www.trouw.nl/buitenland/wat-kunnen-de-democraten-doen-nu-hun-president-een-ander-land-aanvalt~be293e94/

[Benji87]

Trump: 'Als Republikeinen midterms verliezen, komt er een afzettingsprocedure'

Als de Republikeinse Partij de tussentijdse verkiezingen later dit jaar niet wint, dan vreest Donald Trump voor een afzettingsprocedure. Dat zei de Amerikaanse president dinsdag in een toespraak gericht aan zijn partijgenoten in het Congres.

"Jullie moeten de midterms (tussentijdse verkiezingen, red.) winnen", drukte Trump de Republikeinse fractie dinsdag in Washington op het hart. "Want als we dat niet doen, zullen ze een reden vinden om me af te zetten. Dan word ik impeached."

https://www.nu.nl/verkiezingen-vs/6381759/trump-als-republikeinen-midterms-verliezen-komt-er-een-afzettingsprocedure.html

[Harald]

Dit is het 200 jaar oude verhaal waarmee president Donald Trump Amerikaanse aanval op Venezuela goedpraat

EenVandaag https://share.google/Ku0yOt3hmBD0bbm1s

volgen? "Denken in invloedssfeer."

De zogenoemde 'Monroe-doctrine' is vernoemd naar James Monroe, president van de Verenigde Staten in de 19de eeuw. "Hij zei in 1823 in een toespraak dat het hele Westelijk Halfrond de 'achtertuin' van de Verenigde Staten is", legt Amerika-verslaggever Merijn de Waal van NRC uit.

Niet Europeaanse, maar Amerikaanse invloed
"Dat had te maken met landen in Latijns-Amerika en de Cariben, die zich losmaakten van hun koloniale heerser", gaat hij verder.

"Zij (de VS, red.) wilden bijvoorbeeld niet dat wanneer een land als Haïti los kwam van Frankrijk, dat daarna bijvoorbeeld Engeland er zou gaan heersen. Dat moest onder Amerikaanse invloed komen, niet Europese." Donald Trump denkt daar nu op dezelfde manier over.

Veiligheidsstrategie
Het is niet voor het eerst dat Trump dit verhaal houdt, vertelt De Waal. "We hebben hem bijvoorbeeld eerder al half grappend horen zeggen dat Canada wel de 51ste staat van Amerika kan worden."

De Monroe-doctrine wordt ook letterlijk genoemd in de Amerikaanse Veiligheidsstrategie die in december werd gepubliceerd door het Witte Huis. Daarin wordt gesproken over het 'herstellen van de Amerikaanse dominantie op het westelijk halfrond' en het 'beschermen van de toegang tot belangrijke gebieden in de regio.'

Denken in invloedssfeer
De aanval op Venezuela en de ontvoering van president Nicolás Maduro passen dan ook naadloos in dit verhaal. De Waal: "Dit is gewoon denken in invloedssfeer. De gedachte is: dit is ons halfrond, hier moeten andere machten wegwezen."

De gedachte is: dit is ons halfrond, hier moeten andere machten wegwezen
Amerika-verslaggever Merijn de Waal over de Monroe-doctrine

"In de vorige eeuw ging het dan vaak om de communistische Sovjets", geeft hij als voorbeeld. "Die zouden voet aan de grond krijgen als daar linkse leiders aan de macht kwamen. Dan werd er een coup gepleegd en een Amerika-gezinde dictator neergezet."

Nooit weggeweest
Eigenlijk is dit denken nooit weggeweest in Amerika, volgens De Waal. "Alleen onder Obama is het heel eventjes verdwenen. Zijn minister van Buitenlandse Zaken John Kerry zei toen dat het niet meer van deze tijd is."

"Maar ja, Trump doet alles natuurlijk het liefst anders dan Obama. Dus Trump plaatst zich helemaal in de traditie dat we Amerika groter moeten maken dan het al is."

Binnenlandse politiek
Tegelijkertijd krijgt Trump in de VS zelf juist kritiek. Waarom doet hij niet meer aan de inflatie, of de oplopende kosten van het dagelijks leven?

"Daar is wel kritiek op inderdaad", zegt De Waal. "Een deel van zijn MAGA-beweging zegt dan ook: Trump wil nu Venezuela runnen, maar waarom runt hij zijn eigen land niet beter?"

'Narcoterrorisme'
Hij zal deze actie dus moeten zien verkopen bij zijn achterban. "Het eerste argument dat Trump zal inzetten, is het 'narcoterrorisme'", legt Amerikadeskundige Laila Frank uit. "Maduro is volgens Trump een grote veroorzaker van de drugsproblematiek in de VS."

Daarnaast zal Trump ook het economische argument gebruiken: "De olie is goed voor de Amerikaanse economie. En volgens Trump ook goed voor de positie in de regio."

Groenland of Colombia?
Trump gaat ondertussen verder: in zijn regeringsvliegtuig Air Force One waarschuwde hij ook Colombia. De discussie rond Groenland laaide opnieuw op, nadat de vrouw van een van Trumps belangrijkste adviseurs een Tweet plaatste van de kaart van Groenland in de kleuren van de Amerikaanse vlag. Zijn deze landen de volgende die onder het mom van de Donroe-doctrine worden ingelijfd?

Want zo noemt Trump het zelf: 'Donroe-doctrine', een eigen variant op de Monroe-doctrine. "Het nieuwe van Trump is dat hij het idee van Monroe combineert van voor ons eigen continent zorgen, maar wel wat verder dan alleen Midden-Amerika", legt oud-diplomaat Rob Keller uit. "Ook Zuid-Amerika hoort erbij, Venezuela en misschien ook wel Groenland."

De NAVO opblazen
De Waal voegt toe: "Groenland heeft zeldzame aardmetalen. Dat is de olie van de 21e eeuw. Dat is economisch veel interessanter dan Venezuela."

"Maar daarmee zou hij de facto ook de NAVO opblazen. Want als de grootste bondgenoot binnen de alliantie een andere bondgenoot aanvalt, is dat bondgenootschap natuurlijk dood", sluit hij af.

[Ace1]

Trump trekt ons terug het mercantilisme uit de VOC-tijd in. Maar is dat wel zo dom als het klinkt?

De Amerikaanse president sleept de wereldeconomie terug naar een economische theorie die economen al sinds Adam Smith afdoen als achterhaald. En misschien valt er wat voor te zeggen.

Hij ziet zichzelf graag als koning, heeft imperialistische trekjes en ook nog een grote voorliefde voor goud: president Donald Trump zou prima passen tussen de Europese monarchen van de zogenoemde Gouden Eeuw.

En dan misschien nog het meest vanwege zijn economische denkbeelden. Net als Europese staatshoofden en VOC-kooplieden uit die tijd houdt Trump van hoge importtarieven, bemoeit hij zich als president nadrukkelijk met het bedrijfsleven en vindt hij een handelstekort met andere landen een van de ergste dingen die er zijn.

Voor dit wereldbeeld heeft de Schotse econoom Adam Smith in 1776 een duur woord bedacht: mercantilisme. Om er meteen mee af te rekenen in zijn invloedrijke meesterwerk Rijkdom der naties.

Bijna 250 jaar na Smiths pleidooi voor een vrije markt, voor meer handel tussen landen, sleept Trump de wereldeconomie terug naar naar de VOC-tijd, in elk geval economisch gezien.

Maar is dat eigenlijk wel zo dom, of heeft het ook voordelen? Zouden niet méér westerse landen dat moeten doen?

De oceanen over, gebieden veroveren
Eerst even de geschiedenis. Net als Trump zagen veel hoofdrolspelers uit de Gouden Eeuw de wereldeconomie als een zero-sum game, een geen-winst-geen-verliessituatie. Rijkdom en economische groei zijn met andere woorden eindig, dachten de Engelse koningin Elizabeth I, Lodewijk XIV uit Frankrijk, de Spaanse koning Filips II en onze eigen VOC.

Wat het ene land erbij krijgt, moet dan wel ten koste gaan van een ander land. Daarom was het een goed idee om met veel geweld de oceanen over te stomen, andere gebieden te veroveren en koloniën te stichten.

Daarbij was het staatshoofden uiteindelijk te doen om een zo groot mogelijke goudvoorraad – in die tijd nog de belangrijkste maatstaf voor succes.

Hoge importheffingen
Die voorraad wilden zij onder meer aanleggen door te sturen op een handelsoverschot. Als hun land meer producten exporteerde dan importeerde, konden zij de opbrengst gebruiken om goud mee in te slaan. En hoe creëerden ze zo'n handelsoverschot in de Gouden Eeuw? Door import te ontmoedigen met hoge importheffingen op buitenlandse producten.

'Wij moeten de volgende regel volgen, om jaarlijks meer aan vreemden te verkopen dan wij van hen consumeren', schreef de invloedrijke econoom en baas van de Britse Oost-Indische Compagnie Thomas Mun begin 1600.

Trump volgt hetzelfde recept, al zegt hij het wat platter. De VS zijn volgens hem jarenlang 'misbruikt en leeggeroofd' door andere landen, en zijn heffingen maken de VS straks weer 'rich as hell'.

Kanonskogels of heffingen
Tot zover de eerste overeenkomst tussen Trump en de Gouden-Eeuwers. Wat het oude Europa daarnaast kenmerkte, was het zoveel mogelijk beschermen van eigen bedrijven tegen concurrentie, en tegen vijandige overheden in andere landen.

Dat beschermen kan met kanonskogels, zoals in de VOC-tijd. Maar ook door te dreigen met economische maatregelen, zoals Trump geregeld doet. Wil Brussel zijn regels voor Amerikaanse techbedrijven bijvoorbeeld niet versoepelen? Dan zal het Witte Huis als straf zijn heffingen op staal niet verlagen, zei het onlangs. In december werd oud-Eurocommissaris Thierry Breton zelfs de toegang tot de VS ontzegd, puur omdat hij medeverantwoordelijk was voor de Europese Digitale Dienstenwet waar Amerikaanse bedrijven last van zeggen te hebben.

Maar het navelstaren op je eigen economie, op een handelsoverschot en op het aanvallen van andere landen? Dat is uiteindelijk voor niemand beter, schreef econoom Smith al in 1776.

De economie ís geen zero-sum: van handel tussen twee landen gaan beide erop vooruit. Zijn boek is een van de meest invloedrijke werken uit de economie, en veel van de principes eruit zijn breed geaccepteerd.

Keiharde industriepolitiek
Toch is één aspect van het oude mercantilisme achteraf misschien zo gek nog niet. Naast het sturen op een handelsoverschot en het beschermen van eigen bedrijven deden de oude mercantilisten nog iets: zij kozen sectoren in hun economie die hun succesvol leken en durfden daar vol op in te zetten.

Keiharde industriepolitiek dus. Adam Smith doceerde daarentegen dat consumenten moeten bepalen waar de economie heengaat. Politiek moet volgens hem geen 'winnaars' kiezen in het bedrijfsleven, dat doet de markt wel.

Toen de hoogste economisch adviseur van George Bush sr. in 1992 werd gevraagd of de chipindustrie niet gericht gestimuleerd moest worden door de overheid, was zijn antwoord bijvoorbeeld: "Computerchips, aardappelchips, wat maakt het uit?" Zolang de economie groeit, wilde hij maar zeggen, maakt het niet uit waar de groei vandaan komt. Die houding was lang gemeengoed bij westerse denkers.

Schone energie komt nu uit China
Toch stelt Harvard-econoom Dani Rodrik in een recent artikel dat sommige problemen, zoals klimaatverandering, helemaal niet zomaar zijn op te lossen met een vrije markt. De Europese Unie probeert dat wel. Er zijn bijvoorbeeld verhandelbare uitstootrechten voor bedrijven, in de hoop dat er met vraag en aanbod een maatschappelijke prijs op vervuiling ontstaat. De resultaten daarvan zijn niet denderend, vindt Rodrik.

De opmars van schone energie komt in elk geval uit een heel andere hoek: China. Dat land bemoeit zich nadrukkelijk wél met zijn eigen industrie, en zet sinds 2009 hard in op schone energie. Misschien eerder als geopolitiek machtsmiddel dan om het klimaat te redden, maar toch.

Het resultaat is dat zonnepanelen, windturbines en elektrische auto's veel goedkoper en ruimer beschikbaar zijn dan tien jaar geleden. "Soms is het goed om wél winnaars te kiezen in je economie en daar op in te zetten", zegt ook politiek econoom en UvA-hoogleraar Brian Burgoon.

Trumps vriendjespolitiek
Helaas doet Trump het op een manier die bij Smith de nekharen overeind zou doen staan. Smith wilde politiek en markt graag uit elkaar houden omdat hij vreesde voor corruptie. En zie, Trumps beleid staat volgens Rodrik 'bol van de vriendjespolitiek', waarbij hij bedrijven voortrekt waar hij politieke banden mee heeft.

Daarnaast zet Trump zijn industriepolitiek niet bepaald in om het klimaat te redden. De president is juist druk bezig klimaatbeleid af te breken, en wil zoveel mogelijk olie uit de grond boren.

Ook zet hij veel in op de productie van computerchips en het bemachtigen van kritieke grondstoffen. Daar is volgens Burgoon en Rodrik dan weer wél wat voor te zeggen: onafhankelijk zijn van landen als Rusland en China.

Vrijhandel is mooi, maar niet altijd mogelijk met zulke vijandige staten. En al kan het wel, dan wil je ze soms niet rijker maken dan strikt noodzakelijk. Zelfs Adam Smith zou daar in dit geval begrip voor hebben, denkt Burgoon.

https://www.trouw.nl/duurzaamheid-economie/trump-trekt-ons-terug-het-mercantilisme-uit-de-voc-tijd-in-maar-is-dat-wel-zo-dom-als-het-klinkt~b2d218cb/