Defensie Onderdelen > Veteranen & Oud-gedienden

IGK: bezorgd om heftige reacties Indië-veteranen op film ’De Oost’

(1/5) > >>

Lex:
Generaal bezorgd om heftige reacties Indië-veteranen op film ’De Oost’ vol gruweldaden

Door OLOF VAN JOOLEN

DEN HAAG - De film De Oost, die deze week in première gaat, roept heftige reacties op bij Indië-veteranen. Inspecteur-Generaal der Krijgsmacht Frank van Sprang maakt zich er zorgen over. Tegelijkertijd vindt hij dat de film en het bijbehorende lespakket voor middelbare scholen een eerlijke kans moeten krijgen en signaleert hij dat de discussie over de dekolonisatiestrijd onwrikbaar vast begint te raken.

De militaire ’ombudsman’ weet uit eigen ervaring hoe gevoelig Nederlands-Indië ligt onder de mannen die er door de regering vanaf 1946 heen werden gesteld om tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd de orde te herstellen. Een deel van hen maakte gruwelen door, allemaal wachtte ze een ijskoude thuiskomst bij terugkeer uit de verloren kolonie. Van Sprangs vader was één van hen.

Zwerver
„Hij wilde er nooit veel over kwijt. Als ik hem vroeg waarom hij nooit naar reünies ging, hield hij zich op de vlakte”, vertelt Van Sprang. „Tot een keer iemand uit zijn diensttijd langskwam. Uit de taxi die voor kwam rijden, stapte een zwerver. Mijn vader gaf hem koffie, wat te eten, een flesje bier en betaalde de taxi die hem weer wegbracht. Daarna zei hij tegen me: ’Daarom wil ik nooit naar reünies’. In onze buurt woonden meer mannen uit zijn compagnie. Een sloeg zijn vrouw, de ander dronk en weer eentje gokte.”

De generaal, zelf veteraan, snapt heel goed dat een deel van de oud-strijders grote moeite heeft met een film waarin een belangrijke rol is weggelegd voor de meest omstreden Nederlandse figuur uit de dekolonisatie-oorlog: Raymond Westerling. De commandant van het Depot Speciale Troepen die op Zuid-Celebes standrecht toepaste.

Vreselijke gruweldaden
Zijn sympathisanten wijzen er op dat Westerling met goedkeuring van zijn superieuren handelde, nooit werd veroordeeld voor oorlogsmisdaden en dat de Indonesische separatisten zich op nog veel grotere schaal aan de meest vreselijke gruweldaden schuldig maakten. Critici vinden dat dit geen excuus is, en zien Westerling als oorlogsmisdadiger omdat hij op grove wijze het oorlogsrecht schond.

Alleen al de trailer van De Oost zorgde op sociale media voor een stortvloed aan boze reacties. Van eerste en tweede generatie nakomelingen van de veteranen, maar ook uit militaire en de bredere Nederlands-Indische en Molukse hoek. Belangengroepen als de Federatie Indische Nederlanders stapten naar de rechter om een disclaimer voor de film af te dwingen waarin staat dat het geen historisch correcte weergave van de werkelijkheid is. Of deden, zoals Maluku Maluku, aangifte van haat zaaien en groepsbelediging.

Extra gevoelig
„Het ligt allemaal extra gevoelig omdat de film en het lespakket bovenop het dekolonisatie-onderzoek in opdracht van drie ministeries komen. Dat wordt binnenkort gepubliceerd en daar bestaat ook grote argwaan tegen, omdat wordt gevreesd dat de onderzoekers te weinig aandacht aan de gruwelen van Indonesische kant besteden”, analyseert de Inspecteur-Generaal de situatie.

Hij zegt vooral te willen voorkomen dat de veteranen, net zoals in het geval van Srebrenica gebeurde, collectief verantwoordelijk worden gehouden voor wat in Indonesië gebeurde. Van Sprang vindt dit onterecht, omdat het de regering was die de militairen stuurde en daarmee de verantwoordelijkheid draagt. Bovendien maakte volgens hem de overgrote meerderheid van de Nederlanders zich niet schuldig aan excessief geweldsgebruik. Hij signaleert echter dat het aan twee kanten lastig is een genuanceerd beeld van de periode voor het voetlicht te brengen

Alles op een grote hoop
„Zeker in een tijd waarin maatschappelijk gevoelige discussies lopen en voor je het weet alles op een grote hoop wordt gegooid. Met Black Lives Matter, de Zwarte Piet-discussie, de behoefte handelen uit het verleden af te zetten tegen actuele maatstaven en het soms wel lijkt alsof we overal excuses voor maken. Voor je het weet krijgen veteranen te horen dat ze helemaal aan de verkeerde kant hebben gestaan terwijl dat niet zo was”, zegt de generaal.

Telegraaf, 10-05-2021, 17:48

Navigatie

[0] Berichtenindex

[#] Volgende pagina

Naar de volledige versie