Auteur Topic: Oorlog van de toekomst  (gelezen 821 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

jurrien visser (JuVi op Twitter)

  • ERG FANATIEK
  • *****
  • Berichten: 24213
  • SCITE CITO
Oorlog van de toekomst
« Reactie #23 Gepost op: 20/05/2018 | 10:14 uur »
Oorlog van de toekomst

Tekst: Olof van Joolen en Niels Rigter / 19 mei 2018

In de oorlog van de toekomst geven niet tanks, mortieren of aantallen soldaten de doorslag. Big data, robotlegers en laserwapens doen dat. In deze slag is het niet langer vanzelfsprekend dat Nederland als westerse strijdmacht technologisch voorop loopt. Onze defensiewetenschappers doen hun best het slimme overwicht te houden.

Vuistgrote helikopterbommetjes die niet alleen zelfsturend door de lucht vliegen, maar ook hun doelwit zelf uitkiezen. Losgelaten in zwermen van duizenden kunnen zulke dodelijke microdrones eenvoudig treinen, gebouwen of grotten binnendringen om met extreme precisie opstandelingen of terroristen te doden.

Ze ontwijken met gemak menselijke afweer, of het nou schilden of kogels zijn. Met een investering van slechts 25 miljoen euro koop je een drone-zwerm die groot genoeg is om de helft van een miljoenenstad te doden.

Het nachtmerriescenario dat Berkeley-professor Stuart Russel schetst is er eentje om van te slikken. Helemaal omdat volgens Nederlandse deskundigen de technieken voor dit soort robotlegers zich in snel tempo ontwikkelen tot de status van praktisch bruikbaar. De boodschap van Russel is: we zetten onze vrijheid en veiligheid op het spel als we toestaan dat dit soort zelflerende machines op eigen initiatief doden. Als we de ontwikkeling in goede banen willen leiden, moeten we nu handelen, zegt hij.

Defensiedeskundige Henk Geveke van onderzoeksinstituut TNO Defensie & Veiligheid zit op dezelfde lijn. Geveke geldt als autoriteit op het gebied van defensietechnologie. De voormalige topambtenaar gaf advies voor de recent verschenen defensienota waarin minister Bijleveld (Defensie) haar plannen voor de nabije toekomst ontvouwde. Vanuit zwaar beveiligde laboratoria in de regio Den Haag probeert TNO de Nederlandse krijgsmacht technisch bij de tijd te houden.

Keuzes

Dat betekent volgens Geveke vooral slim kiezen. Defensie spendeert zo’n 0,8 procent van het budget aan innovatie. In Rusland is dat 16 procent. In de Verenigde Staten zijn de uitgaven aan onderzoek en ontwikkeling net zo hoog als de gewone defensiebegroting. Met de 23 miljoen euro die er in onze defensienota extra voor onderzoek en ontwikkeling wordt uitgetrokken, moeten we dus keuzes maken en er zo snel mogelijk bij zijn.

„Anders sta je achteraan”, weet Geveke. „Als je er vroeg bij bent kun je als klein land ook heel goed aan internationale projecten meedoen waardoor onze krijgsmacht straks kan beschikken over de nieuwste technische innovaties. Wie niet mee-ontwikkelt, moet van de plank kopen. Dan krijg je techniek die vijftien jaar oud is.”

Defensiewetenschapper Geveke voorziet grofweg vier ontwikkelingen die vergaande gevolgen hebben voor de manier waarop onze krijgsmacht in de toekomst optreedt. Behalve cyberwapens zijn dat: onbemande systemen (zoals de drone-zwermen), lasers, chemische en (synthetisch-) biologische knutselwapens en hypersone raketten.

Duivelsraketten

Om met de raketten te beginnen: behalve de VS, China en India claimt ook Rusland over raketten te beschikken die tien keer sneller gaan dan het geluid. De Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst waarschuwt ervoor in het onlangs gepresenteerde jaarverslag. „Als die raketten daadwerkelijk tegen ons worden ingezet, dan kunnen wij wel inpakken met onze luchtverdediging”, zegt Geveke.

Zelfs Neerlands trots, de verbeterde SMART-L radar van Thales uit Hengelo waar ook de Amerikaanse bondgenoten graag een beroep op doen bij internationale oefeningen, kan zo’n raket niet neerhalen. Alleen opmerken. In Europees verband wordt daarom gewerkt aan radars om zulke duivelsraketten wél te kunnen onderscheppen. TNO bouwt voor dit project in een bunker bij het Haagse Ypenburg aan een proefopstelling voor een laserkanon dat later wordt getest vanaf marinefregat Zr. MS. Evertsen.

Lasers die nu al te koop zijn, kunnen drones verblinden, in de lucht verbranden of zelfs kruisraketten uit de lucht ’schieten’. Een echte laser werkt overigens niet zoals in de film Star wars met felrode of groene stralen, maar onzichtbaar als een reusachtig brandglas. De enige beperkende factor is nu nog de hoeveelheid energie die nodig is om een voldoende krachtige straal te krijgen. De turbines van een fregat wekken daarvoor genoeg kracht op, maar in pantserwagens wordt dat lastiger.

50 eurocent

De ontwikkelingen zijn daarom vooral gericht op het energie-efficiënter maken van de gevechtslasers. De verwachtingen zijn hooggespannen. Ook omdat lasers goedkoop zijn en veel potentieel explosieve ballast aan boord schelen. Een laserschot kost volgens het Amerikaanse ministerie van Defensie nog geen 50 eurocent terwijl munitieleveranciers voor de goedkoopste granaat duizenden euro’s in rekening brengen. Autonome robotsystemen zijn de misschien wel belangrijkste en tegelijkertijd meest controversiële ontwikkeling waaraan Defensie werkt. De politiek hikt ertegen aan omdat ze zouden kunnen doden zonder tussenkomst van een menselijk brein. Hoe gevoelig dat ligt, blijkt uit de discussie over de onbemande Reaper vliegtuigen die Nederland heeft gekocht. De Amerikanen gebruiken de toestellen die operators vanuit de VS besturen om terroristen duizenden kilometers verderop uit te schakelen. Bijna alsof het een videospelletje is. Dat concept gaat een meerderheid in de Tweede Kamer al te ver en daarom krijgen Nederlandse Reapers geen raketten. Over de aanschaf van een killerrobot lijkt een debat niet één, maar wel meerdere bruggen te ver. Henk Geveke vindt het desondanks logisch dat er naar autonome systemen wordt gekeken. Al is het maar om te weten wat een vijand tegen je op de been zou kunnen brengen en hoe je ze onder controle kunt houden. Killer-robots borduren volgens hem voort op technieken die al bestaan. Zoals de drones waarmee we in het westen vrolijke filmpjes maken voor ons koophuis op Funda, maar die rebellen en terroristische groeperingen zoals IS op het strijdtoneel inzetten. Of de technieken waarmee Tesla zijn Model S deels zelf laat rijden.

Mijnenjagers

In ons land zullen ’zelfdenkende’ gerobotiseerde systemen voor het eerst in actie te zien zijn bij de Koninklijke Marine. De huidige mijnenbestrijdingsvaartuigen zijn ruim over datum. Samen met België is de marine bezig de opvolgers te bestellen. Nu varen mijnenjagers en -vegers een gebied binnen om de levensgevaarlijke projectielen onschadelijk te maken. In de toekomst hoeft dat risico niet meer te worden genomen. Een moederschip zal van buiten deze zone robotschepen op de mijnen afsturen en ze volautomatisch onschadelijk maken. Voor het zover is, moet er volgens Henk Geveke nog wel veel onderzoekswerk worden verricht. „Taken die mensen gemakkelijk verrichten, zijn voor een robot echt heel ingewikkeld. Denk aan het uitdraaien van onderdelen van een zeemijn. Ook met het onderscheiden van wat een projectiel is en wat niet, heeft een computer nog serieus moeite. Al die stapjes moet je zetten wil je een systeem succesvol kunnen inzetten.”

Hoewel we er lang niet slecht voorstaan, dreigt ons land op sommige terreinen z’n kennisvoorsprong kwijt te raken. Zo waarschuwt TNO. Bijvoorbeeld op het vlak van biologische en chemische wapens. Het waren volgens Henk Geveke bedreigingen waar de afgelopen jaren steeds minder mensen zich druk over maakten. Juist nu de ontwikkeling ervan zo’n enorme vlucht neemt. En de schimmiger tegenstanders waar de krijgsmacht het tegen moet opnemen – zoals terroristische groeperingen – er met graagte naar lonken.

„In een geïmproviseerd laboratorium kun je een synthetisch ebolavirus namaken. Het is amper nog een kunst om een drone boven de Kalverstraat te laten vliegen om het uit te strooien”, vat Geveke nog een nachtmerriescenario samen. Het onderzoek naar chemische en biologische wapens krijgt pas weer wat aandacht sinds de vermoedelijke chloorgasaanval onlangs in Syrië en de poging tot uitschakelen van de Russische dubbelspion Skripal in het Britse Salisbury.

Sommige technologische ontwikkelingen gaan zo snel dat het leger ze niet eens bij kan houden. In de zin dat generaals niet beseffen dat bepaalde innovaties hun de overhand op het slagveld kunnen geven.

Een mooi voorbeeld hiervan is volgens Henk Geveke het zogeheten Smart Dust: minisensoren die zich als stofdeeltjes door de lucht verspreiden om informatie op te pikken

Het klinkt als perfecte techniek om informatie over tegenstanders en hun posities mee binnen te halen. Data waarvan vriend en vijand inmiddels stellen dat ze op het slagveld het verschil maken tussen winst of verlies. Maar dan moet je wel je manier van optreden veranderen en dat gebeurt volgens de TNO-baas nog te weinig binnen de krijgsmacht. „Wat dat betreft is Defensie met haar klassieke focus op verdediging van het eigen en bondgenootschappelijk grondgebied nog wat al te veel bezig met de vorige oorlog.”

https://www.noordhollandsdagblad.nl/playlist/plus/artikel/oorlog-van-de-toekomst?items_per_page=20

Hallo Gast! De reacties in topics zijn verborgen voor gasten. Je mist op dit moment 22 reacties. Registreer jezelf of login om de reacties te bekijken.