Opvolger Walrusklasse

Gestart door Elzenga, 27/07/2011 | 21:26 uur

jurrien visser (JuVi op Twitter)


Kevon

Citaat van: Kornet43 op 11/06/2024 | 19:15 uurWaardeloos besluit, die Franse boten worden een nachtmerrie op hol.

Maar de procedure van de Duitsers loopt toch nog? Of is daar al een besluit over geweest?
Wie in angst leeft, zal in angst sterven

Ace1

Citaat van: Kornet43 op 11/06/2024 | 19:15 uurWaardeloos besluit, die Franse boten worden een nachtmerrie op hol.

Bij de PVV en de BBB zit men nu liever op de pluche.

Kornet43

Citaat van: Parera op 11/06/2024 | 16:18 uurKamer akkoord met bouw onderzeeboten door Fransen, PVV en BBB stemmen tegen uitstel van besluit

De nieuwe onderzeeboten voor de marine worden definitief gebouwd door Naval Group. PVV en BBB hebben hun verzet tegen de Franse bouwer laten varen. Een voorstel om het besluit uit te stellen, haalde daardoor geen meerderheid.

De SGP wilde het besluit op de lange baan schuiven, in de hoop dat een volgend kabinet de bouw gunt aan Saab Damen, het Zweeds-Nederlandse consortium dat volgens partijleider Chris Stoffer zorgt dat de Nederlandse industrie er het meest van profiteert. De nieuwe coalitiepartijen PVV en BBB steunden een vergelijkbaar voorstel van de SGP eerder nog wel.

Tijdens het debat over de onderzeebootvervanging, vorige week, bleek al dat de BBB het besluit niet zou torpederen. PVV-Kamerlid Joeri Pool was toen wel minder kritisch, maar wilde nog geen finaal oordeel geven. Nu stemde zijn fractie tegen het uitstel, net als de BBB. Kort voor het Kamerdebat werd nog twijfel gezaaid over de geschiktheid van Naval als bouwer. Toch is nu de weg vrij voor staatssecretaris Christophe van der Maat (Defensie, VVD) of zijn opvolger om in de zomer het contract met Naval te sluiten.

Van der Maat is 'blij met de brede inhoudelijke steun', zegt hij in een reactie. ,,Na vele jaren is hiermee het parlementaire proces afgerond en kunnen we de vaart erin houden." Over de vervanging van de onderzeeboten wordt al sinds 2016 gesproken. Als de Tweede Kamer het kabinet zou dwingen tot uitstel vreesde de marine een periode zonder onderzeeboten te zitten. Dan was er een risico dat de nieuwe boten niet af zouden zijn als de huidige onderzeeboten aan het eind van hun levensduur zijn.

Consternatie
De stemming zorgde in de plenaire zaal wel voor consternatie. GroenLinks-PvdA wil weliswaar dat Naval de onderzeeboten gaat bouwen, maar stemde desondanks voor uitstel. Dat komt omdat Kamerlid Jimme Nordkamp vreesde dat het miljardenbesluit niet de steun zou krijgen van alle vier de komende coalitiepartijen. Volgens hem is het onbestaanbaar dat zo'n 'historisch besluit' niet wordt gesteund door de nieuwe coalitie.

Dat Nordkamp tegen stemde, maar wel met een eigen motie kwam om de onderzeebootvervanging op te laten nemen in het regeerprogramma van het nieuwe kabinet kwam hem op kritiek te staan. Omdat PVV en BBB uiteindelijk toch tegen uitstel stemden, trok Nordkamp zijn motie in. Ook zei hij met terugwerkende kracht tegen de motie die voor uitstel pleitte te stemmen.

https://www.ad.nl/politiek/kamer-akkoord-met-bouw-onderzeeboten-door-fransen-pvv-en-bbb-stemmen-tegen-uitstel-van-besluit~a6186823/
Waardeloos besluit, die Franse boten worden een nachtmerrie op hol.

Parera

Kamer akkoord met bouw onderzeeboten door Fransen, PVV en BBB stemmen tegen uitstel van besluit

De nieuwe onderzeeboten voor de marine worden definitief gebouwd door Naval Group. PVV en BBB hebben hun verzet tegen de Franse bouwer laten varen. Een voorstel om het besluit uit te stellen, haalde daardoor geen meerderheid.

De SGP wilde het besluit op de lange baan schuiven, in de hoop dat een volgend kabinet de bouw gunt aan Saab Damen, het Zweeds-Nederlandse consortium dat volgens partijleider Chris Stoffer zorgt dat de Nederlandse industrie er het meest van profiteert. De nieuwe coalitiepartijen PVV en BBB steunden een vergelijkbaar voorstel van de SGP eerder nog wel.

Tijdens het debat over de onderzeebootvervanging, vorige week, bleek al dat de BBB het besluit niet zou torpederen. PVV-Kamerlid Joeri Pool was toen wel minder kritisch, maar wilde nog geen finaal oordeel geven. Nu stemde zijn fractie tegen het uitstel, net als de BBB. Kort voor het Kamerdebat werd nog twijfel gezaaid over de geschiktheid van Naval als bouwer. Toch is nu de weg vrij voor staatssecretaris Christophe van der Maat (Defensie, VVD) of zijn opvolger om in de zomer het contract met Naval te sluiten.

Van der Maat is 'blij met de brede inhoudelijke steun', zegt hij in een reactie. ,,Na vele jaren is hiermee het parlementaire proces afgerond en kunnen we de vaart erin houden." Over de vervanging van de onderzeeboten wordt al sinds 2016 gesproken. Als de Tweede Kamer het kabinet zou dwingen tot uitstel vreesde de marine een periode zonder onderzeeboten te zitten. Dan was er een risico dat de nieuwe boten niet af zouden zijn als de huidige onderzeeboten aan het eind van hun levensduur zijn.

Consternatie
De stemming zorgde in de plenaire zaal wel voor consternatie. GroenLinks-PvdA wil weliswaar dat Naval de onderzeeboten gaat bouwen, maar stemde desondanks voor uitstel. Dat komt omdat Kamerlid Jimme Nordkamp vreesde dat het miljardenbesluit niet de steun zou krijgen van alle vier de komende coalitiepartijen. Volgens hem is het onbestaanbaar dat zo'n 'historisch besluit' niet wordt gesteund door de nieuwe coalitie.

Dat Nordkamp tegen stemde, maar wel met een eigen motie kwam om de onderzeebootvervanging op te laten nemen in het regeerprogramma van het nieuwe kabinet kwam hem op kritiek te staan. Omdat PVV en BBB uiteindelijk toch tegen uitstel stemden, trok Nordkamp zijn motie in. Ook zei hij met terugwerkende kracht tegen de motie die voor uitstel pleitte te stemmen.

https://www.ad.nl/politiek/kamer-akkoord-met-bouw-onderzeeboten-door-fransen-pvv-en-bbb-stemmen-tegen-uitstel-van-besluit~a6186823/

Struijckje

Uitebreide tweet van Derk Boswijk n.a.v. walrus-vervanger debat.

'Gisteren debat gehad over de aanschaf van de nieuwe onderzeeboten. De afgelopen maanden en dagen zijn er enorm veel geruchten geweest die vaak niet konden worden bevestigd maar wel vaak konden worden ontkracht. Helaas is een deel van de informatie vertrouwelijk waardoor we niet altijd alles openbaar konden delen. Wat ook niet hielp is de politieke spelletjes en framing van een aantal partijen.

Even een lap tekst met onze afweging (of kijk de hele inbreng). Voor het CDA zijn consequent 3 punten belangrijk geweest.

1. Wat vind de onderzeedienst? Uiteindelijk moeten de vrouwen en mannen tevreden zijn want zij moeten in de meest gevaarlijke situaties met deze onderzeeboot werken. Al eerder bleek de onderzeedienst meer dan tevreden te zijn.

2. Is het risico op een capabiltycap zo klein mogelijk gehouden? Het traject heeft veel vertraging opgelopen waardoor dat het risico op een onderzeedienst tijdelijk zonder boten zit groter is geworden. Daarom hebben we de afgelopen jaren versneld. Bij dit voorstel gaf de staatssecretaris aan dat bij deze werf de hardste garanties zijn gegeven op de minst mogelijke kans op een capabilitycap.

3. Is het Nederlandse bedrijfsleven voldoende betrokken bij de bouw? Op dit punt hebben we de afgelopen jaren steevast gehamerd. Een 100% NL's onderzeeboot bouwen kunnen we helaas niet meer. Dus het frame van oa de SGP dat we voor een Nederlandse of Franse boot konden kiezen is echt onzin. Het aandeel van NL's maakindustrie bij zowel Naval als Saab-Damen was nagenoeg gelijk en de werf die de opdracht krijgt is juridisch gebonden om deze opdrachten ook te verstrekken aan NL's bedrijven.

Aan al ons 3 punten is dus comfort gegeven en we kunnen het voorstel dus steunen.

Verder waren er nog een aantal geruchten die de staatssecretaris gisteren ook in het debat heeft ontkracht, o.a.

- Hebben we proceduren aangepast waardoor de Fransen voordeel hebben?
Nee.

- Zijn er bezwaren tegen de tomahakws op Franse boten geuit door de Amerikanen?
Nee, richting geen enkele werf. De Amerikanen hebben aangeven op voorhand geen uitsluitsel te geven maar dat NL eerst een werf moet kiezen. Overigens goed om te realiseren dat oorspronkelijk niet de bedoeling was dat de nieuwe onderzeeboot voorzien zou worden van tomahawks, maar door de forse extra investeringen in defensie de afgelopen jaren is dit 2 jaar geleden besloten. 
 
Tenslotte ontzettend frustrerend dat er partijen zijn geweest die er een enorme politieke show van proberen te maken. De SGP door te stellen dat we het NL's bedrijfsleven laten vallen terwijl zwart op wit te lezen is dat het aandeel gelijk is. De PVV woordvoerder die rapporteur op het dossier is geweest, dus alle feiten kent, maar ondertussen toch lekker feitenvrij erop weg wauwelt. De GL-PvdA die niet om inhoudelijke maar om politieke redenen nu dreigt met vertragen waardoor het risico op een capabiltygap enorm toeneemt.

Ik hoop dat ze na de Europese verkiezingen van as donderdag weer een beetje volwassen worden.'


Bron: Tweet Boswijk 04-06

Harald

Citaat van: Master Mack op 05/06/2024 | 09:56 uurHuh 1 van ons neem ik aan. Dat is mooi kl...en.
https://m.noordhollandsdagblad.nl/cnt/dmf20240604_45512520?utm_source=google&utm_medium=organic

Brand op onderzeeboot Koninklijke Marine bij werkzaamheden in Den Helder


Huzaar1

Citaat van: pz op 05/06/2024 | 11:15 uurWat mij ook opviel was de opmerking van de rekenkamer over 3 boten (NAVO norm) ipv 4. Ambitie van de marine en wat de NAVO vraagt.

 

Rekenkamer kan niet duiden wat NAVO vraagt. Alleen aannemen. Die nota was waardeloos.
"Going to war without France is like going deer hunting without your accordion" US secmindef - Jed Babbin"

pz

Wat mij ook opviel was de opmerking van de rekenkamer over 3 boten (NAVO norm) ipv 4. Ambitie van de marine en wat de NAVO vraagt.

 

Harald

Betreffende de aanschafkosten in relatie met exploitatiekosten is er op Marineschepen.nl een mooie reactie geplaatst. weer de ene Robert.

https://marineschepen.nl/nieuws/Grote-stap-richting-contractondertekening-bouw-onderzeeboten-door-Naval-Group-030624.html

Robert
De aanschafwaarde is ongeveer 30% van de Total Life Cycle Costs. De meerwaarde van een contract, dat is met alle technische apparaten het geval, zit in het onderhoud. Dat is met auto's bijvoorbeeld ook zo. Je garage ziet je graag komen.
De totale kosten zijn dus ruim 3 keer de aanschafwaarde.

De Zweedse boten zijn, €1,5 miljard / 4 = €375,- miljoen per boot duurder.
Dat is dus min of meer verwaarloosbaar over de totale levensduur van 30 jaar. Dan praat je over 12,5 miljoen euro per jaar. Laat je daar nog de inflatie op los over 30 jaar en dan blijft er nauwelijks iets van over.

Dit terwijl de operationele en onderhoudskosten bij een bedrag van €5,4 miljard over de komende 30 jaar oplopen naar €18 miljard. Dat is nog zonder inflatie!

Ga je uit van een inflatie van 3% dan zit je over een periode van 30 jaar al gauw op een factor van 2,43! Dus als je deze 1,5 miljard afzet t.o.v. die €18 miljard minus de bouwkosten zonder inflatie (is eigenlijk 2,43 x €18-€5,4 = €30,6 miljard) dan praat je dus over peanuts.

Die extra miljoenen bij de bouw geef je aan het begin van het project uit, de overige 70%, €18-€5,4 = €12,6 miljard is dus onderhavig aan die 30 jaar inflatie.

Bovendien zal Nederland geen €5,4 miljard moeten betalen, hier komt ook nog de inflatie bij gedurende de bouw van de onderzeeboten. Het is dus ook van belang om te kijken wat voor inflatiepercentage de werven hiervoor zouden rekenen. Bij 3% inflatie over 10 jaar praat je al over €5,4 x 1,34 = € 7,24 miljard. Dat is al ruim € 1,8 miljard meer.

Dus als de bouw uitloopt wordt het ook duurder, alleen al vanwege de inflatie.

Kortom, een enorm gegoogel met bedragen. De conclusie is dat de meerkosten, maar het wel in eigen beheer het onderhoud kunnen doen over de komende 30 jaar, alleen maar meer in het voordeel van Saab / Damen spreekt. Bij Saab / Damen krijgen ze namelijk wel een ToT (Transfer Of Technology) en bij Naval niet. Dat is essentieel en hier stappen de dames en heren politici compleet overheen! Het is de ToT die het grote verschil uitmaakt. Maar helaas, politici denken niet verder dan de volgende verkiezingen.

Harald

Citaat van: pz op 05/06/2024 | 09:20 uurVizier op de vervanging van de onderzeeboten, deel 2

Edit; Via onderstaande link kan het PDF rapport worden gedownload bevat 44 pagina's. Rapport is van 23-5 2024.

https://www.rekenkamer.nl/publicaties/rapporten/2024/05/23/vizier-op-de-vervanging-van-de-onderzeeboten-deel-2

De verwervingsfase doorgelicht

Proces voorlopige gunning van aankoop nieuwe onderzeeboten zorgvuldig en navolgbaar

Het besluit van de minister van Defensie om 4 nieuwe onderzeeboten aan te schaffen bij de Naval Group is volgens de regels verlopen en zorgvuldig genomen. Dat is de conclusie van het onderzoek van de Algemene Rekenkamer naar het gunningsproces. Daarnaast concludeert de Algemene Rekenkamer dat de minister niet alle kosten over de levensduur, zoals de bewapening en exploitatie inzichtelijk heeft gemaakt. Hierdoor is het totaal benodigde budget hoger.

Wat zijn de onderzoeksvragen?
We stellen een aantal vragen om te beoordelen of de aanschaf van de nieuwe onderzeeboten volgens de regels verloopt en of het parlement hier voldoende en adequate informatie over heeft ontvangen van de minister van Defensie. In ons onderzoek beantwoorden wij de vragen:

in hoeverre de voorgenomen gunning volgens de regels tot stand is gekomen;
in hoeverre de uiteindelijke keuze voor de onderzeeboten overeenkomt met de eerder opgestelde behoefte; 
in hoeverre keuzes gedurende het verwervingstraject zijn onderbouwd;
in hoeverre de deelname van het Nederlandse bedrijfsleven voldoet aan de regels;
of de minister van Defensie de totale kosten in beeld heeft;
of andere investeringen uitgesteld moeten worden door dit project;
of deelprojecten (zoals bewapening) in de pas lopen met de vervanging van de onderzeeboten;
of de minister de risico's goed beheerst; en
of de minister het parlement voldoende en adequaat heeft geïnformeerd over de vervanging van de onderzeeboten. 

Mijn eiegn korte conclusie uit rapport rekenkamer ;
- De zeer lage prijs van Naval Group is doorslag gevend geweest voor het winnen van de Tender !
- De inbreng van NL industrie had een lage weegfactor in de Tender !
- In de Tender bewust geen koppeling gemaakt tussen aanschaf kosten en Exploitatiekosten. Aanschaf kosten 30% en exploitatie is 70% van de totale levensduurkosten. Er is dus in de Tender geen rekening gehouden met de (te verwachten) Exploitatiekosten van de aangeboden boot van de Werf. 
- De onderzeeboten zijn geen "van de plank" ontwerpen, gezien de eisen en wensen.
- ? niet duidelijk of er kwa bewapening gevraagd is om MK48 en Tomahawks te intregreren in de nieuwe onderzeeboten of dat er gevraagd is voor "provisions for"

Voor de beoordeling van de offertes was een gunningsmodel opgesteld waarin werd uitgegaan van een prijs-kwaliteitverhouding.
De kandidaat-werven konden hierbij punten verdienen door extra kwaliteit te leveren en kregen puntenaftrek voor een hogere dan door Defensie verwachte offerteprijs.
Aangezien het prijsverschil tussen de ingediende offertes groter was dan vooraf was voorzien (puntenaftrek) heeft de prijs uiteindelijk een groter gewicht gehad in de prijs-kwaliteitsverhouding.


Op basis van ons onderzoek stellen wij vast dat de prijs in vergelijking met de kwaliteit uiteindelijk een aanzienlijk groter aandeel heeft gehad dan vooraf was voorzien. De reden hiervoor is dat de prijsverschillen in de offertes groot waren, waardoor aan de werf met de hoogste prijs relatief veel minpunten zijn toegerekend.

Een jury bestaande uit medewerkers van het Ministerie van Defensie en van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat heeft de plannen van de werven voor het betrekken van de Nederlandse defensie-industrie beoordeeld en op basis hiervan een score toegekend die leidde tot punten in het gunningsmodel. Dit criterium had een lage weegfactor in het gehele gunningsmodel,

Bij de keuze om versneld over te gaan naar het aanvragen van offertes heeft de minister de levensduurkostenbenadering voor de exploitatie losgelaten. Het instandhoudingscontract zal op een later tijdstip worden afgesloten.
Daarmee verwacht de minister dat een lagere prijs kan worden gerealiseerd dan als in de D-fase het bouw- en onderhoudscontract zou zijn afgesloten, omdat de werven de onzekerheid zouden hebben vertaald in een hogere prijs voor onderhoud.


Doordat de minister heeft gekozen voor ontkoppeling, kunnen werven kiezen voor opties die de bouw goedkoper maken, maar in onderhoud duurder zijn. Daarnaast is het risico op gedwongen winkelnering groot. Een deel van het onderhoud moet bij de bouwende werf gedaan worden. Alleen in theorie kan daarom de instandhouding volledig door een andere organisatie dan de bouwende werf gedaan worden,

Daarmee zijn de kosten voor de exploitatie op dit moment bovengemiddeld onzeker.
waardoor de minister van Defensie een zwakkere onderhandelingspositie heeft


In ons onderzoek naar de B-fase concludeerden wij al dat het onwaarschijnlijk is dat de onderzeeboten 'van de plank' beschikbaar zouden zijn (Algemene Rekenkamer, 2020). Alle ingediende offertes zijn weliswaar gebaseerd op onderzeeboten die gebouwd of in aanbouw zijn. Maar ten opzichte van deze onderzeeboten worden de Nederlandse onderzeeboten ingrijpend gewijzigd: bijvoorbeeld in lengte, bewapening en/of aandrijving. Voordat er overgegaan wordt tot de bouw is daarom een ontwerpfase voorzien om dit uit te werken.
De door de minister van Defensie gekozen onderzeeboot vaart niet rond in een confguratie zoals die is aangeboden in de offerte. Dat betekent dat wij net als in de B-fase concluderen dat de gekozen
onderzeeboten 'niet van de plank' worden aangeschaft.


Om de nieuwe onderzeeboten in te kunnen zetten moeten de boten bewapend en ondersteund worden. Wij constateren dat DMP-procedures zijn gestart voor de hoofdbewapening van torpedo's en kruisraketten. Deze zijn er op gericht om tijdig deze bewapening voorradig te hebben. De aan te schaffen aantallen kruisraketten liggen wel lager dan de normen voor de verdediging van het eigen en NAVOgrondgebied.

Tot slot zijn er bij de werven voorzieningen gevraagd om in de toekomst bewapening toe te voegen (de zogenaamde "provisions for") aan de onderzeeboten. Voor deze bewapening is nu geen geld gereserveerd. Mocht de minister van Defensie besluiten om deze wapens te kopen wanneer deze op de militaire markt beschikbaar komen, dan zal dat op dat moment ingepast moeten worden in de begroting.

pz

Vizier op de vervanging van de onderzeeboten, deel 2

Edit; Via onderstaande link kan het PDF rapport worden gedownload bevat 44 pagina's. Rapport is van 23-5 2024.

https://www.rekenkamer.nl/publicaties/rapporten/2024/05/23/vizier-op-de-vervanging-van-de-onderzeeboten-deel-2

De verwervingsfase doorgelicht

Proces voorlopige gunning van aankoop nieuwe onderzeeboten zorgvuldig en navolgbaar

Het besluit van de minister van Defensie om 4 nieuwe onderzeeboten aan te schaffen bij de Naval Group is volgens de regels verlopen en zorgvuldig genomen. Dat is de conclusie van het onderzoek van de Algemene Rekenkamer naar het gunningsproces. Daarnaast concludeert de Algemene Rekenkamer dat de minister niet alle kosten over de levensduur, zoals de bewapening en exploitatie inzichtelijk heeft gemaakt. Hierdoor is het totaal benodigde budget hoger.

Wat zijn de onderzoeksvragen?
We stellen een aantal vragen om te beoordelen of de aanschaf van de nieuwe onderzeeboten volgens de regels verloopt en of het parlement hier voldoende en adequate informatie over heeft ontvangen van de minister van Defensie. In ons onderzoek beantwoorden wij de vragen:

in hoeverre de voorgenomen gunning volgens de regels tot stand is gekomen;
in hoeverre de uiteindelijke keuze voor de onderzeeboten overeenkomt met de eerder opgestelde behoefte; 
in hoeverre keuzes gedurende het verwervingstraject zijn onderbouwd;
in hoeverre de deelname van het Nederlandse bedrijfsleven voldoet aan de regels;
of de minister van Defensie de totale kosten in beeld heeft;
of andere investeringen uitgesteld moeten worden door dit project;
of deelprojecten (zoals bewapening) in de pas lopen met de vervanging van de onderzeeboten;
of de minister de risico's goed beheerst; en
of de minister het parlement voldoende en adequaat heeft geïnformeerd over de vervanging van de onderzeeboten.   


Huzaar1

Rationaliteit en objectiviteit is allang uit deze discussie doordat niks nada nul heeft afgespeeld met enige transparantie.

Hierdoor kunnen we niets beoordelen voor wat het is.

-we weten niet of Defensie heeft nagedacht over ToT, en bewust die keuze maakt omdat het inzicht heeft op A, of B.

-we weten niet wat het exacte aanbod van NAVAL is.

-we weten niet of de VS willen leveren (toma), maar ook niet welke positie NL hierin heeft en wat we voor hefmiddelen hebben.

-we weten niet hoe uitvoerbaar de andere projecten zijn, en doorberekend rn afgezet tegenover elkaar.

-we weten niet wat ons 'gegund' wordt in de Franse order en ook niet wat de echte kosten zijn.

-we weten niet of NLD heeft negdacht over onderhoud en beheer. En hoe dat in contract worst aangelopen.

-we weten niet wat de onderzeedienst weet, en waarom die dit een betere boot vinden. Is dat inclusief de instandhouding? Of gaat dat enkel over het product? Of over de potentiële samenwerking?

We weten vrijwel niks.

Ik vind het argument ook vreemd dat als er nu zaken opnieuw moeten worden gedaan omdat de aanbesteding stinkt dat niet kan omdat de onderzeebootdienst dan opgeheven zal worden.

Je kunt met walrussen nog wel 20 jaar vooruit als je de missies beperkt tot laffe duikjes en simpele patrouilles, zo kun je het circus daar draaiend houden totdat nieuwe boten er zijn. Er zijn ook wel andere mogelijkheden.

Ik heb vooral moeite met het kruien van miljarden euro's naar Frankrijk ipv naar Nederlandse bedrijven. Ik denk dat de wijze van aanbesteding hiervoor heeft gezorgd, evenals de ontwikkelingen die de tijd hebben ingehaald hebben bijgedragen aan een veranderende behoefte temidden van een politiek steekspel op zowel nationaal als internationaal vlak.

Wat is de behoefte precies van Nederland, aan wie is dat gevraagd en hoe is deze geformuleerd? Is dit iets uit de koker van Dplannen op basis van de schoenveter budgettering van 2015? Of is dit op basis van pure CZSK plannen die de meest capabele boot willen voor hun (toekomstige) missies, en is hier onderhoud en (toekomstige )capaciteit in meegenomen, waar een onderzeeër juist zo afhankelijk van is? Of is dit een behoefte die het equilibrium vertegenwoordigd van een samenspel tussen DMI/CZSK/COMMIT en de rekenkamer.

We weten niks.

"Going to war without France is like going deer hunting without your accordion" US secmindef - Jed Babbin"

Harald

#7797
Even uit de oude doos ;  (wel interessant om deze ff te lezen en te vergelijken met huidige stand)

Brief regering; Visie op de toekomst van de onderzeedienst - Toekomst van de Nederlandse onderzeedienst
Publicatie�datum    12-06-2015

https://www.eumonitor.nl/9353000/1/j9vvik7m1c3gyxp/vjupkl390wyr


Varen we straks in een nieuwe Franse onderzeeboot?
13 juli 2019

https://www.nd.nl/nieuws/buitenland/523870/varen-we-straks-in-een-nieuwe-franse-onderzeeboot-