Spanningen in Georgië

[Ace1]

Justitie Georgië start onderzoek naar verkiezingsfraude

Het Openbaar Ministerie in Georgië start een onderzoek naar fraude bij de parlementsverkiezingen van afgelopen zaterdag. De Russischgezinde regeringspartij Georgische Droom claimde de verkiezingsoverwinning, maar de oppositie, de president en onafhankelijke waarnemers vermoeden dat er sprake was van fraude.

Kort na het sluiten van de stemlokalen werden verschillende exitpolls bekendgemaakt. Regeringsgezinde kanalen claimden de winst voor Georgische Droom, terwijl andere exitpolls de winst toeschreven aan de gezamenlijke oppositiepartijen. Sindsdien uiten meerdere partijen kritiek, onder meer op de gang van zaken bij stembureaus die dag.

Volgens een waarnemer die met de NOS sprak waren daar nauwelijks onafhankelijke medewerkers te vinden, maar voornamelijk aanhangers van Georgische Droom. Ook is een opvallende piek te zien in het aantal stemmen aan het einde van de dag. Waarnemers spreken van een "onwaarschijnlijke afwijking" van een gemiddelde verkiezingsdag.

'Grote twijfel'
Ook zijn er twijfels over het misbruiken van identificatiekaarten, zei oppositiepoliticus en oud-premier Giorgi Gakharia. "Er bestaat grote twijfel dat de identiteit van Georgiërs uit het buitenland is misbruikt." Om die reden eiste Gakharia dat de verkiezingsdata openbaar worden gemaakt.

De oppositie heeft inmiddels laten weten honderden bewijzen te hebben verzameld. Georgische Droom erkent dat er incidenten waren, maar zegt dat de absolute meerderheid voor hen onbetwist is.

Vanuit heel Europa kwamen reacties op de mogelijke fraude. Zo zei de voorzitter van de Europese Raad dat de Georgische kiescommissie een snel en transparant onderzoek op moet zetten en ook de Nederlandse buitenlandminister Veldkamp riep de autoriteiten via X op om iets te doen aan de geuite zorgen.

De Hongaarse premier Orbán, die Georgië bezocht na de verkiezingen, was de enige van de Europese regeringsleiders die Georgische Droom feliciteerde met de "verpletterende overwinning".

Demonstreren
Duizenden Georgiërs gingen de afgelopen dagen de straat op om te demonsteren na een oproep van de Georgische en pro-Europese president Salome Zoerabisjvil. De kiescommissie van Georgië heeft gisteren laten weten een deel van de stemmen opnieuw te tellen.

Wanneer daar een uitslag van komt, is nog niet duidelijk. Ook is niet duidelijk wanneer de uitkomsten van het onderzoek van het OM worden verwacht.

https://nos.nl/artikel/2542605-justitie-georgie-start-onderzoek-naar-verkiezingsfraude

[Ace1]

Oppositie Georgië eist openbaring verkiezingsdata, om fraude aan te tonen

De Georgische oppositie eist dat alle beschikbare verkiezingsdata worden vrijgegeven, om duidelijkheid te krijgen over de veronderstelde fraude van afgelopen weekend. Dat is volgens de oppositie de enige manier om vast te stellen of er bij de verkiezingen is gesjoemeld met stemmen. Kiezers kunnen dan controleren of hun stem juist is meegeteld.

Het is de volgende stap in de strijd om de waarheid rond de uitslag van de Georgische parlementsverkiezingen. Volgens de oppositie, de president en onafhankelijke waarnemers is er sprake van grootschalige fraude. Bij de regeringspartij Georgische Droom zeggen ze dat er incidenten waren, maar dat de uitslag onbetwist is: een absolute meerderheid voor hen.

De oppositie zegt inmiddels honderden bewijzen te hebben verzameld van verkiezingsfraude. Maar hoe bewijs je dat er sprake is van een voorbedacht plan voor grootschalige manipulatie?

Waarnemersgroepen met nepnamen
Hoe ingewikkeld het vaststellen daarvan is, blijkt uit de ervaringen van een vrijwillige waarnemer. Mikheil Tsikhelasjvili bracht de hele dag door bij twee stemlokalen in een school in het noorden van Tbilisi. Gedurende de hele dag zag hij opmerkelijke dingen, waarvan het moeilijk is vast te stellen of het gaat om een misstand, een verdachte situatie of simpelweg toeval.

"De hele dag stonden daar groepen mannen, in grote, donkere auto's." Tsikhelasjvili wijst naar de straat aan de overkant van het stembureau. "Ze hielden lijsten bij en hadden contact met leden van het stembureau. Het was heel verdacht, maar wat kon ik doen? Met een onderbuikgevoel kun je niets doen."

Ook het aantal waarnemers riep vragen op. "Er waren zo'n dertig waarnemers, van wie maar vier echt onafhankelijk bleken. De rest was direct of indirect verbonden met Georgische Droom", aldus Tsikhelasjvili. "Ze waren bijvoorbeeld van gloednieuwe ngo's met nepnamen, die niet op Google te vinden waren. Ze deden niets, behalve zitten, maar ik weet niet wat ze deden als ik er even niet was."

Een uur voor het sluiten van het stemlokaal werd het plotseling heel druk, vertelt hij. "Grote groepen kwamen binnen, vaak begeleid door de waarnemers van de regeringspartij. Velen gaven ook aan dat ze op die partij stemden." Ook in andere stemlokalen waar Georgische Droom goede resultaten boekte, is een ongewone, opvallende piek aan het einde van de dag te zien. Waarnemers spreken van een "onwaarschijnlijke afwijking" van hoe een gemiddelde verkiezingsdag verloopt, wat op mogelijke fraude zou duiden.

Oppositiepoliticus en oud-premier Giorgi Gakharia wil juist hierom dat de verkiezingsdata openbaar worden gemaakt, vertelt hij op zijn partijkantoor. "Dat is volgens de wet mogelijk en geen privé-informatie. Het gaat immers niet om waarop je hebt gestemd, maar of je hebt gestemd en in welk district."

Dat zou volgens hem moeten ophelderen of identificatiekaarten zijn misbruikt om op de regeringspartij te stemmen. "Er bestaat grote twijfel dat de identiteit van Georgiërs uit het buitenland is misbruikt", zegt hij stellig. Iemand die niet heeft gestemd, zou in een geopenbaarde database kunnen controleren of er wel een uitgebrachte stem is geregistreerd. "Dat is een simpele maatregel die binnen een dag uitgevoerd kan worden."

Deels hertelling
In een reactie op de onrust en onrechtmatigheden heeft de Georgische kiescommissie vandaag laten weten een deel van de stemmen opnieuw te tellen. Bij vijf willekeurig gekozen stembureaus per kiesdistrict wordt een hertelling uitgevoerd.

Dat is voor de oppositie niet genoeg. Volgens hen is zo'n beperkte hertelling niet genoeg en vond de manipulatie specifiek in afgelegen gebieden plaats. Daardoor zou de uitslag maar liefst 15 procentpunt verschillen van de werkelijkheid. Daarnaast klinkt er wantrouwen over de betrouwbaarheid van de kiescommissie zelf.

Gakharia en zijn partijgenoten gaan ondertussen door met het verzamelen van fraudemeldingen, variërend van intimidatie, het dubbel uitbrengen van stemmen en het omkopen van stemmen. Ook gaan de protesten in het centrum van Tbilisi door.

De oud-premier heeft er vertrouwen in dat een vreedzame oplossing mogelijk is, om - zoals hij wil - de verkiezingsuitslag van tafel te krijgen. "We moeten daarbij voorkomen dat het protest radicaliseert, want dat is het laatste dat Georgië op dit moment kan gebruiken. Dan raken we ook verder weg van onze droom: toetreding tot de Europese Unie."

https://nos.nl/artikel/2542558-oppositie-georgie-eist-openbaring-verkiezingsdata-om-fraude-aan-te-tonen

[Ace1]

Duizenden Georgiërs de straat op tegen uitslag parlementsverkiezingen

In de Georgische hoofdstad Tbilisi hebben duizenden mensen bij het parlement geprotesteerd tegen de uitslag van de parlementsverkiezingen. De meeste demonstranten zijn inmiddels vertrokken.

De demonstranten hadden zich verzameld omdat de regeringspartij Georgische Droom, die Russisch-gezind is, volgens hen door fraude tot winnaar is uitgeroepen.

De pro-Europese president Salome Zoerabisjvili en de oppositie hadden opgeroepen tot de betoging. Volgens de onafhankelijke president is het land slachtoffer van "een Russische speciale operatie".

De oppositie eist nieuwe verkiezingen die door internationale verkiezingswaarnemers worden begeleid. In een verklaring zeiden ze tegen hun aanhangers dat "zowel u als wij deze verkiezingen onwettig verklaren". De uitslag zal worden aangevochten en "we zullen samen winnen", klonk het.

"Wij gaan niet onderhandelen, we gaan geen dialoog voeren. Het enige waar onderhandelingen en overeenstemming over zouden moeten gaan is over nieuwe verkiezingen", aldus de oppositie in de verklaring.

Zoerabisjvili schaarde zich dit weekend achter de oppositiepartijen, die eerder al lieten weten de verkiezingsuitslag niet te accepteren. Kort nadat de stembussen gesloten waren, kwamen verschillende exitpolls naar buiten.

Regeringsgezinde kanalen lieten daarop een overwinning zien voor regeringspartij Georgische Droom, terwijl andere exitpolls de verkiezingszege aan de gezamenlijke oppositiepartijen toeschreven. De kiescommissie meldde uiteindelijk dat Georgische Droom de verkiezingen had gewonnen met bijna 55 procent van de stemmen.

Buitenlandse agenten-wet
Waarnemers van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) hebben vastgesteld dat er sprake was van intimidatie en het onder druk zetten van kiezers. Zo waren er tal van vechtpartijen bij stembussen. Ook werden stembureaumedewerkers geïntimideerd. In sommige gevallen werd volgens lokale media geweld gebruikt tegen journalisten.

Georgië kreeg eind vorig jaar de status van kandidaat-lidstaat van de Europese Unie. Sindsdien nam de regering meerdere wetten naar Russisch voorbeeld aan, zoals de zogenoemde buitenlandse agenten-wet en de anti-lhbti-propagandawet. Het Europees Parlement noemt deze koers antidemocratisch. De EU schortte om die reden de onderhandelingen over toetreding op.

Viktor Orbán
De Hongaarse premier Orbán is in Tbilisi voor een officieel bezoek. Hij is een van de weinige regeringsleiders die Georgische Droom onmiddellijk feliciteerden met de overwinning.

Vandaag uitten de Europese ministers van Europese of Buitenlandse Zaken hun zorgen over de situatie in Georgië. Ze wezen op de misstanden die door waarnemers zijn gemeld rond de verkiezingen.

De bewindslieden, onder wie de Nederlandse minister Veldkamp, zeiden de zorgen van de waarnemers te delen. Ze eisten een onpartijdig onderzoek.

"De schendingen van de electorale integriteit zijn onverenigbaar met de normen die van een kandidaat voor de Europese Unie worden verwacht. Ze zijn een verraad aan de legitieme Europese aspiraties van het Georgische volk", stond er.

De ministers benoemden daarbij dat vrije en eerlijke verkiezingen "een integraal onderdeel" zijn van de stappen die Georgië moet zetten voor toetreding tot de EU. Ook kreeg Orbán kritiek. "Wij bekritiseren het voortijdige bezoek van premier Orbán aan Georgië. Hij spreekt niet namens de EU", benadrukten de ministers.

Correspondent Midden-Europa Chiem Balduk eerder op de avond vanuit Tbilisi:
"Onder de demonstranten heerst een 'alles of niets'-sfeer. Als zij nu niet protesteren om deze uitslag ongedaan te maken, dan dreigt het einde van de democratie en de Europese toekomst van het land, zeggen ze. De demonstranten vrezen dat Georgië verandert in een tweede Belarus, dat onder controle staat van Moskou.

De hoop is dat het Westen de Georgische regering niet laat wegkomen met de vermeende verkiezingsfraude. Dat de Hongaarse premier Orbán juist nu op bezoek is om steun te betuigen aan de regering doet daar niets aan af. "Hij is de enige EU-leider die deze uitslag erkent", schamperde de president.

De sfeer is vooralsnog gemoedelijk. Er zijn veel gezinnen en jongeren en hoewel de politie in groten getale aanwezig is, houden zij zich op de achtergrond. Vanuit de hele wereld zijn er cameraploegen, dus ook de autoriteiten zijn erbij gebaat deze protesten vredig te laten verlopen."

https://nos.nl/artikel/2542434-duizenden-georgiers-de-straat-op-tegen-uitslag-parlementsverkiezingen

[Ace1]

Intimidatie bij verkiezingen Georgië, zeggen waarnemers

Bij de Georgische parlementsverkiezingen was sprake van intimidatie en het onder druk zetten van kiezers, zegt de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking (OVSE) in Europa.

De verkiezingen zijn gewonnen door de pro-Russische regeringspartij Georgische Droom, die volgens de centrale kiescommissie bijna 55 procent van de stemmen heeft gekregen. Nu nagenoeg alle stemmen geteld zijn, staat de uitslag vast.

Waarnemers van de OVSE zeggen dat met name overheidsmedewerkers onder druk werden gezet bij het stemmen. De OVSE twijfelt eraan of mensen hebben kunnen stemmen zonder angst voor vergelding. De organisatie stelt vast dat de verkiezingen efficiënt waren georganiseerd, maar dat er wel sprake was van een sterk gepolariseerde campagne en een ongelijk speelveld.

Georgische Droom maakte volgens waarnemers van het Europees Parlement gebruik van vijandige retoriek om Russische desinformatie en samenzweringstheorieën te verspreiden in aanloop naar de verkiezingen.

Intimidatie bij de stembus
Bij de stembusgang waren meerdere incidenten, concludeerden ook andere waarnemers. Zij zagen tal van vechtpartijen bij de stembussen verspreid over het land, waarbij volgens lokale media aanhangers van Georgische Droom het geweld zouden hebben uitgelokt.

Volgens de waarnemers zijn kiezers en stembureaumedewerkers op meerdere plaatsen geïntimideerd, is er geknoeid met stemformulieren en werd soms geweld gebruikt tegen journalisten.

Op sociale media gaan beelden rond van een man die gehaast meerdere stemformulieren in de stembus propt:

Het ministerie van Binnenlandse Zaken is een onderzoek begonnen, en de kiescommissie stelt dat de uitslagen van het stembureau waar is geknoeid met stembiljetten allemaal ongeldig worden verklaard.

De oppositie betwist de uitslag en spreekt van een "constitutionele staatsgreep". De vier oppositiepartijen, die gezamenlijk optrekken, zeggen dat zij een meerderheid hebben behaald. Ze baseren zich op twee exitpolls uit media die de oppositie goedgezind zijn.

EU-toetreding in de ijskast
Bij de verkiezingen stond de koers van het land ten aanzien van Rusland en het Westen centraal. De oppositie wil versneld toetreden tot de EU. Georgische Droom, onder leiding van de miljardair Ivanisjvili, is de laatste maanden steeds meer de lijn van Rusland gaan volgen.

De partij belooft dat een goede band met Rusland tot stabiliteit en vrede leidt. De kant van het Westen kiezen zou leiden tot oorlog, zoals in Oekraïne. Georgië werd zelf in 2008 binnengevallen door Rusland.

Georgische Droom nam de laatste tijd behalve een pro-Russische ook een toenemend autoritaire houding aan. Het voerde onder meer de buitenlandse agenten-wet en de anti-lhbti-propagandawet in. Het Europees Parlement noemt deze koers anti-democratisch. Het kandidaat-lidmaatschap van het land is door Brussel in de ijskast gezet en de onderhandelingen over toetreding zijn gestaakt.

https://nos.nl/artikel/2542273-intimidatie-bij-verkiezingen-georgie-zeggen-waarnemers

[Ace1]

Pro-Russische regeringspartij stevent af op winst in Georgië, oppositie betwist uitslag

De Georgische regeringspartij, Georgische Droom, lijkt de parlementsverkiezingen in het land te winnen, hoewel de oppositie de uitslag betwist. Twee derde van de stemmen is geteld en de pro-Russische regeringspartij stevent af op winst met 53 procent van de stemmen, meldt de kiesraad.

De opkomst was ongeveer 59 procent. Een deel van de papieren stemmen en stemmen van Georgiërs in het buitenland is nog niet geteld.

Exitpolls van eerder vanavond lieten twee totaal verschillende uitkomsten zien. Beide kampen claimden al snel de overwinning. Sommige exitpolls, onder andere uit het kamp van de oppositiepartijen, lieten een winst van 6 procentpunten zien voor de oppositie.

Pro-Europees of pro-Russisch
De Hongaarse premier Viktor Orbán heeft zaterdagavond, nog voordat de kiesraad de officiële uitslag bekend had gemaakt, regeringspartij Georgische Droom (GD) op X gefeliciteerd met de "overweldigende verkiezingszege".

Er staat voor het land veel op het spel bij de verkiezingen van vandaag, waarin het gaat om een strijd tussen een pro-Europese of pro-Russische koers. De regeringspartij Georgische Droom stelt zich de laatste tijd steeds autoritairder op en beweegt zich richting buurland Rusland. De partij uit ook met regelmaat anti-EU-retoriek.

De oppositiepartijen, die zo snel mogelijk aansluiting willen bij de Europese Unie, vrezen dat de regering er alles aan zal doen om aan de macht te blijven. In augustus liet Georgische Droom weten van plan te zijn alle oppositie te verbieden als de partij een absolute meerderheid behaalt.

De afgelopen maanden zijn er meerdere wetten aangenomen die de vrijheid van meningsuiting schenden, lhbti-rechten inperken en de media censureren. Het Europees Parlement zei dat er in Georgië sprake is van een "democratische terugval". De onderhandelingen over toetreding tot de EU zijn om die reden ook gestaakt.

'Nu-of-nooit-gevoel'
Burgerwaarnemer Jelger Groeneveld is in Georgië en maakt de verkiezingsuitslag van dichtbij mee. Bij de oppositiepartijen hangt een gespannen sfeer, ziet hij. "Er was natuurlijk eerst een feeststemming bij de exitpolls. Na de voorlopige telling van de kiescommissie was er een gelaten sfeer: mensen zijn teleurgesteld, omdat ze toch dachten dat hier de kans lag voor de oppositie. Het was een beetje een nu-of-nooit-gevoel."

De oppositieleiders komen later deze avond samen om een gezamenlijke reactie voor te bereiden. "Ze zijn aan het kijken hoe dit heeft kunnen gebeuren. De uitslag is moeilijk te rijmen met politieke ontwikkelingen in het land. Wat er vooral gebeurt is dat de plattelandsdistricten, de kleinere kiesdistricten waar ook etnische minderheden wonen, stemmen voor Georgische Droom."

Vier jaar geleden had de oppositie moeite met het accepteren van de uitslag, legt Groeneveld uit. "En dat heeft ook tot reputatieschade geleid. Ze gaan een bewoording moeten vinden waaruit blijkt dat ze het zullen accepteren."

https://nos.nl/artikel/2542195-pro-russische-regeringspartij-stevent-af-op-winst-in-georgie-oppositie-betwist-uitslag

[Ace1]

Exitpolls geven uiteenlopend beeld van uitslag parlementsverkiezingen Georgië

Exitpolls van de Georgische parlementsverkiezingen laten twee totaal verschillende uitkomsten zien. Een exitpoll van een aan de regering gelieerd tv-station laat een uitslag zien waar de pro-Russische regeringspartij met een kleine meerderheid wint. Andere exitpolls, onder andere uit het kamp van de oppositiepartijen, laten een winst van 6 procentpunten zien voor de oppositie. Er was een opkomst van ongeveer 59 procent, meldt de Georgische kiesraad.

Er staat voor het land veel op het spel bij de verkiezingen van vandaag, waarin het gaat om een strijd tussen een pro-Europese of pro-Russische koers. De regeringspartij Georgische Droom stelt zich de laatste tijd steeds autoritairder op en beweegt zich richting buurland Rusland. De partij uit ook met regelmaat anti-EU-retoriek.

De oppositiepartijen, die zo snel mogelijk aansluiting willen bij de Europese Unie, vrezen dat de regering er alles aan zal doen om aan de macht te blijven. In augustus liet Georgische Droom weten van plan te zijn alle oppositie te verbieden als de partij een absolute meerderheid behaalt.

De afgelopen maanden zijn er meerdere wetten aangenomen die de vrijheid van meningsuiting schenden, lhbti-rechten inperken en de media censureren. Het Europees Parlement zei dat er in Georgië sprake is van een "democratische terugval". De onderhandelingen over toetreding tot de EU zijn om die reden ook gestaakt.

Correspondent Mitra Nazar
"De stembureaus zijn gesloten, maar we moeten nog wel echt wachten op de resultaten. De exitpolls zijn er wel, alleen zijn die niet erg betrouwbaar, omdat ze komen van of pro-regering- of pro-oppositiekanalen.

Beide kampen, de regering en de oppositie, zeggen dat ze aan het winnen zijn. Maar beide baseren zich nog niet op iets feitelijks. Het is afwachten tot er wat meer duidelijk is."

https://nos.nl/artikel/2542195-exitpolls-geven-uiteenlopend-beeld-van-uitslag-parlementsverkiezingen-georgie

[Ace1]

Verkiezingen Georgië in teken van angst voor Rusland

Zelina en Murman Tavkelishvili hebben de Russisch-Georgische Oorlog van 2008 nog vers op het netvlies staan. Het echtpaar van in de zestig woont op een kleine boerderij in Shindisi, een dorp in het grensgebied tussen Zuid-Ossetië en de rest van Georgië. In het dorp waren hevige gevechten tussen Russische en Georgische soldaten.

Ook werden burgers vermoord door Russen. Murman zelf werd gevangengenomen en zat vier dagen vast. "De Russen zijn moordenaars", zegt Zelina. Het mag duidelijk zijn: de Tavkelishvili's zijn absoluut niet pro-Russisch. Toch gaan ze stemmen op een partij die te boek staat als pro-Russisch.

Op de televisie in de woonkamer kijken ze naar het verkiezingsspotje van regeringspartij Georgische Droom. Het filmpje laat twee beelden naast elkaar zien. Aan de linkerkant zwart-witbeelden van vernietigde Oekraïense steden, aan de rechterkant kleurrijke beelden van vreedzame Georgische straten. De tekst eronder: "Nee tegen oorlog. Kies voor vrede. Stem op lijst 41."

Dat is precies wat Zelina gaat doen. "We leven al elke dag in angst. Nog een oorlog kunnen we hier echt niet aan", zegt ze. "We hebben geen keus."

Met oorlogsbeelden uit Oekraïne wekt Georgische Droom de indruk dat Rusland elk moment kan binnenvallen als de prowesterse oppositie de verkiezingen wint, zoals dat ook in Oekraïne gebeurde. Alleen met Georgische Droom kan dat doemscenario worden voorkomen, is de boodschap.

Die boodschap komt aan, vooral op het platteland waar de steun voor de regeringspartij groot is. De rechts-conservatieve partij werd in 2012 opgericht door oligarch Bidzina Ivanishvili, die zijn fortuin verdiende in Rusland.

De partij behaalde in 2012 en 2020 een meerderheid in het parlement en was een antwoord op de onvrede over vorige regeringen, die werden geplaagd door corruptieschandalen. In de beginjaren beloofde Georgische Droom Georgiërs een Europese toekomst.

EU-lidmaatschap
In de ogen van veel Georgiërs gaan deze verkiezingen nu toch over de keuze tussen Europa en Rusland. Georgië heeft jarenlang een pro-Europese weg bewandeld en werd eind vorig jaar officieel kandidaat-lid van de Europese Unie.

De regering is ondertussen een steeds meer pro-Russische koers gaan varen en dat baart Brussel en de pro-Europese Georgische oppositie zorgen. De oppositie heeft zich nu georganiseerd in vier verbanden van samenwerkende partijen, waarmee ze hopen Georgische Droom te verslaan en terug te keren naar het EU-proces.

Op papier zegt de regeringspartij nog steeds te willen dat Georgië EU-lid wordt, blijkt uit leuzen in slogans en op verkiezingsposters. Maar hun daden in de afgelopen jaren wijzen op een pro-Russische koers.

De koerswijziging begon na de Russische invasie in Oekraïne. Toen koos de Georgische regering niet de kant van Oekraïne, maar zocht het juist betere betrekkingen met Moskou. De vrees voor een nieuwe oorlog in Georgië speelde daarbij een rol.

De regerende partij voerde het afgelopen jaar daarnaast een aantal antidemocratische wetten in die volgens critici opvallend veel lijken op controversiële Kremlin-wetten.

'Russische' wetten
Afgelopen voorjaar gingen Georgiërs massaal de straat op uit protest tegen de zogenoemde 'buitenlandse agenten-wet'. Rusland gebruikt eenzelfde wet om ngo's en onafhankelijke media monddood te maken. Daarna volgde een op Rusland geïnspireerde anti-lhbti-propagandawet. De EU heeft laten weten dat het lidmaatschapsproces van Georgië is stopgezet, omdat de regering met deze wetten de democratie ondermijnt.

In het grensgebied bij Zuid-Ossetië is de bevolking verdeeld. De 35-jarige boer Paata Devidze vindt dat Georgische Droom een gevaarlijke weg is ingeslagen. Net als veel oppositie-Georgiërs is hij ervan overtuigd dat Rusland de partij onder druk zet, om Georgië in de invloedsfeer te houden. "We hebben hier twee vijanden. De ene is Rusland. De andere is onze eigen regering", zegt hij.

Dreiging
De dreiging is na de oorlog van 2008 niet verdwenen. Geregeld worden Georgiërs gevangengenomen door Russen als ze te dicht bij de demarcatiegrens komen. In de afgelopen jaren doodden Russische militairen drie Georgische burgers. "En onze regering reageert door met ze samen te werken", zegt Devidze. "Georgische Droom is een slaaf van Rusland."

Ook hij is bang voor een nieuwe Russische aanval. "Als Rusland het wil, kunnen ze ons in drie dagen omverwerpen. We zijn een klein landje. Zij zijn groot en wreed." Juist daarom vindt hij dat Georgië zo snel mogelijk EU-lid moet worden. "Niet Rusland, maar Europa is een garantie voor onze vrede."

De Tavkelishvili's zien dat anders. Als een pro-Russische koers ertoe leidt dat er geen oorlog komt, dan moet het maar, zegt Zelina. "We weten niet wanneer ze zullen komen om ons te vermoorden. En wie zal ons dan beschermen?"

Een video is op onderstaande link te bekijken.

https://nos.nl/artikel/2542135-verkiezingen-georgie-in-teken-van-angst-voor-rusland

[Ace1]

Georgië staat voor cruciale keuze: Brussel of Moskou als toekomst?

Georgische kiezers bereiden zich massaal voor op een veelbewogen stembusgang. De vraag die voorligt, is of ze bij het Westen of Rusland willen horen. Maar ook over binnenlandse kwesties is de politiek diep verdeeld, met veel onrust tot gevolg. 'Onder regeringspartij De Georgische Droom is een weg ingeslagen, waarbij democratische instituties steeds verder zijn uitgekleed', zegt Marina Ohanjanyan, senior onderzoeker Rusland en Oost-Europa bij Clingendael.

Heel Georgië maakt zich op voor parlementsverkiezingen. De vraag die daarbij centraal staat: wordt het Brussel of toch Moskou? Het land, in de Kaukasus ingeklemd liggend tussen Turkije en Rusland, wilde jarenlang niets liever dan een lidmaatschap van de Europese Unie. De Georgische Droom voorop. Die partij is nu al twaalf jaar met ruime meerderheid aan de macht.

Maar oprichter en oligarch Bidzina Ivanisjvili wil niet langer lippendienst bewijzen aan Brussel, zo stelt Rusland-correspondent Joost Bosman. Waar Ivanisjvili aanvankelijk toenadering tot de EU zocht, krijgt hij nu het verwijt steeds pro-Russischer te worden. Zo omschrijft hij het Westen als 'de globale partij van de oorlog', die erop uit is om Georgië bij de oorlog in Oekraïne te betrekken. 'Georgië moet een tweede front worden, zegt hij, om zo Rusland te verzwakken.'

Volgens Bosman is Ivanisjvili een excentrieke miljardair, die vol zit met dergelijke samenzweringstheorieën en Georgië behandelt als 'zijn kleine koninkrijk'. Die boodschap vindt vruchtbare bodem bij een deel van de Georgische kiezers. Bosman stelt dat zijn electorale aantrekkingskracht verband houdt met het trauma dat veel Georgiërs hebben overgehouden aan eerdere gewapende conflicten met Rusland, zoals de Russische inval in 2008. 'Ze willen niet nog eens oorlog met Rusland.' Een stem op de oppositie, die overwegend pro-westers is, is een stem vóór oorlog, is de gedachte.

Rechtstaat 'uitgekleed'
Of het land richting het Westen of Rusland buigt, is een keuze die zaterdag voorligt aan de Georgische kiezer, stelt ook Ohanjanyan. Ook over binnenlandse kwesties is de Georgische politiek echter diep verdeeld. De oppositie vindt dat de toekomst van de democratie op het spel staat in het land. Zo heeft Ivanisjvili ermee gedreigd om oppositieleden vast te zetten, onder meer voor het zogenaamd willen uitleveren van Georgië aan het Westen. 'Onder De Georgische Droom is een weg ingeslagen, waarbij democratische instituties steeds verder zijn uitgekleed', zegt Ohanjanyan,

Ook nam het parlement een wet aan, die een registratie als 'buitenlands agent' verplicht stelt aan non-gouvernementele organisaties en media als meer dan 20 procent van hun geld uit het buitenland komt. Daarop braken massale protesten uit in de straten van Tbilisi, de hoofdstad van het land. Critici van de regering zijn bang dat de wet bedoeld is om hun het zwijgen op te leggen, omdat Rusland daarvoor vergelijkbare wetgeving heeft ingezet.

https://www.bnr.nl/nieuws/internationaal/10559698/georgie-staat-voor-cruciale-keuze-brussel-of-moskou-als-toekomst

[Ace1]

EU-parlement: Georgië verspeelt kans op lidmaatschap door 'democratische terugval'

In Georgië is sprake van een "democratische terugval", vindt het Europarlement. De afgelopen maanden zijn er meerdere wetten aangenomen die de vrijheid van meningsuiting schenden, lhbti-rechten inperken en de media censureren. Als die wetten niet worden ingetrokken, moeten de onderhandelingen over toetreding van Georgië tot de Europese Unie worden gestaakt, wat het Europees Parlement (EP) betreft.

Het EP nam een resolutie met die strekking vanmiddag overtuigend aan: 495 stemmen voor en 73 tegen. 86 Europarlementariërs onthielden zich van stemming.

In de resolutie eist het parlement ook dat alle EU-financiering aan Georgië wordt bevroren tot de wetten zijn ingetrokken. Het gaat om ongeveer 121 miljoen euro. Eventuele toekomstige financiering aan de Georgische regering kan alleen "onder strikte voorwaarden worden uitbetaald", vinden de Europarlementariërs.

Regeringspartij wil oppositie verbieden
EU-lidmaatschap raakt hiermee weer een stap verder uit zicht voor het land waarvan de overgrote meerderheid van de bevolking - in 2023 nog 89 procent - maar wat graag bij de Europese Unie wil. Deze resolutie is de zoveelste waarschuwing vanuit Brussel: afgelopen mei besloot de Europese Raad al dat het proces dat Georgië moet doorlopen om tot de Unie toe te treden werd stopgezet.

De resolutie komt bovendien op een interessant moment: op 26 oktober worden parlementsverkiezingen gehouden in het land in de Kaukasus. De regerende Georgische Droom-partij, die zich steeds autoritairder opstelt, lijkt af te stevenen op winst. Afgelopen augustus kreeg de partij in peilingen nog 59 procent van de stemmen. Georgische Droom neemt het op tegen een verdeelde oppositie: de tweede partij kwam volgens die peilingen uit op 13 procent.

Bij vorige verkiezingen hield de partij steeds vol bij de EU te willen, maar in de praktijk bewoog de regering steeds verder in de richting van buurland Rusland. Intussen uit de partij met regelmaat onverhulde anti-EU-retoriek en autoritaire taal.

Zo liet de regeringspartij afgelopen augustus weten van plan te zijn alle oppositiepartijen te verbieden als zij in oktober de absolute meerderheid krijgen. Het Europarlement meent dan ook dat de komende parlementsverkiezingen doorslaggevend zijn voor de "toekomstige democratische ontwikkeling en geopolitieke keuze van Georgië, evenals zijn vermogen om vooruitgang te boeken met zijn kandidatuur als EU-lidstaat".

'Russische wet'
Georgië leek de afgelopen jaren juist hard op weg om het eerste EU-lid in de Kaukasus te worden. In december vorig jaar werd het land officieel kandidaat-lidstaat. Afgelopen lente kwam de relatie met Brussel echter alweer zwaar onder druk te staan.

De Georgische regering loodste de controversiële 'Russische wet' door het parlement, ondanks massale burgerprotesten. Volgens die wet moeten ngo's en mediabedrijven die voor hun inkomsten voor meer dan 20 procent afhankelijk zijn van donaties uit het buitenland zich registreren als 'buitenlandse agenten'. De wet lijkt sterk op een wet die in 2012 in Rusland werd ingevoerd, waar die gebruikt wordt om kritische media en organisaties de mond te snoeren.

Anti-lhbti-wetgeving
Vorige maand nam het Georgische parlement ook nieuwe anti-lhbti-wetgeving aan, waarmee de rechten van lhbti-personen worden ingeperkt. Onder de nieuwe wetgeving worden pride-evenementen, regenboogvlaggen op straat en andere openbare uitingen, zoals films en boeken, verboden. Volgens critici werd de wetgeving onder meer aangenomen om conservatieve Georgiërs te paaien, in de hoop op een absolute meerderheid bij de verkiezingen in oktober.

Voor een aantal wijzigingen die genoemd worden in de wet moet de grondwet gewijzigd worden. Daarvoor is een driekwart meerderheid nodig, die Georgische Droom niet heeft. De partij hoopt bij de aanstaande parlementsverkiezingen in oktober wel zo'n grote meerderheid te behalen, om de grondwet te kunnen wijzigen.

Lhbti-rechten zijn een controversieel thema in het land. Een dag nadat het Georgische parlement de wet aannam werd Kesaria Abramidze, de eerste openlijk transgender persoon die in het land op nationale televisie verscheen, met meerdere messteken om het leven gebracht. Het motief voor de moord is onbekend, maar mensenrechtenorganisaties spreken van een verband met de wet. De promotie van de anti-lhbti-wet door de overheid heeft haat jegens transgender personen aangewakkerd, stellen zij.

In 2021 werd de Pride-optocht in Tbilisi geannuleerd, na gewelddadige anti-lhbti-protesten. Journalisten werden daarbij aangevallen. Een van hen overleed enkele dagen later.

https://nos.nl/artikel/2540194-eu-parlement-georgie-verspeelt-kans-op-lidmaatschap-door-democratische-terugval

[Ace1]

Waarschuwingen en veroordelingen na nieuwe Georgische anti-lhbti-wetgeving

De nieuwe anti-lhbti-wetgeving van Georgië leidt tot afkeuring en waarschuwingen van EU-landen, Noorwegen, het Verenigd Koninkrijk, lhbti-organisaties en mensenrechtenorganisaties.

Gisteren nam het Georgische parlement een nieuwe wet aan die de lhbti-rechten inperkt. Het wetsvoorstel komt van regeringspartij Georgische Dromen, die zegt dat de wet "ter bescherming van familiewaarden en minderjarigen" is.

Onder de nieuwe wetgeving worden pride-evenementen, regenboogvlaggen op straat en andere openbare uitingen, zoals films en boeken, verboden.

'Verdere ontsporing'
"Ik roep Georgië op om deze wetgeving in te trekken", schrijft EU-chef Borrell op X. Volgens Borrell zorgt deze nieuwe wetgeving ervoor dat het land "verder ontspoort" van het pad richting de Europese Unie. Georgië is sinds december vorig jaar kandidaat-lid van de EU.

Ook het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft zich uitgesproken tegen de nieuwe wetgeving. "Het ondermijnt de grondrechten van de Georgische bevolking en is onverenigbaar met internationale verplichtingen en uitgesproken EU-ambities, waardoor Georgië verder van de EU af komt te staan", schrijft het ministerie in een reactie op het besluit op X

De UNCHR, het bureau van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de Mensenrechten, waarschuwt Georgië dat de wetgeving discriminerend is. "Wij zijn zeer bezorgd dat deze wet haatzaaiende uitlatingen kan aanmoedigen, kan leiden tot meer geweldsincidenten en stigmatisering, intolerantie en verkeerde informatie kan versterken".

Russische wet
De nieuwe Georgische wet doet denken aan de Russische anti-lhbti-wetgeving. Sinds 2013 is het in Rusland verboden om informatie over homoseksualiteit te delen met kinderen. Sindsdien zijn daar verschillende wetten bijgekomen die de rechten van lhbti-personen verder hebben ingeperkt.

De pro-Russische regeringspartij Georgische Dromen diende al eerder wetten in die lijken op Russische wetten. In juni werd een omstreden buitenlandse-agentenwet aangenomen. Door de nieuwe regels moeten media en andere organisaties zich laten registreren als buitenlands agent als ze meer dan 20 procent van hun financiering uit het buitenland ontvangen.

Die wet lijkt op de wetgeving die Rusland jaren geleden al invoerde. Sindsdien is het werk van veel mensenrechtenorganisaties, media en activisten in Rusland vrijwel onmogelijk geworden.

De EU heeft de toegangsprocedure van Georgië stilgelegd na de buitenlandse-agenten-wet. Ook werd er miljoenen aan EU-steun bevroren.

Grondwettelijke wijzigingen
Lhbti-bewegingen hebben de Georgische president Zoerabisjvili opgeroepen de wet te vetoën. De onafhankelijke president heeft gezegd dat ze dit zal doen. De verwachting is dat het parlement dit veto terzijde zal schuiven, net als eerder gebeurde met haar veto tegen de buitenlandse-agenten-wet. De regeringspartij heeft namelijk samen met bondgenoten een meerderheid in het parlement.

Voor een aantal wijzigingen die genoemd worden in de wet moet de grondwet gewijzigd worden. Daarvoor is een driekwart meerderheid nodig, die Georgische Dromen niet heeft. De partij hoopt bij de aanstaande parlementsverkiezingen in oktober wel zo'n grote meerderheid te behalen, om de grondwet te kunnen wijzigen.

Lhbti'ers zijn een controversieel thema in het land. In 2021 werd de Pride-optocht geannuleerd, na gewelddadige anti-lhbti-protesten. Journalisten werden daarbij aangevallen. Een van hen overleed enkele dagen later.

https://nos.nl/artikel/2537696-waarschuwingen-en-veroordelingen-na-nieuwe-georgische-anti-lhbti-wetgeving

[Ace1]

Omstreden buitenlandse-agentenwet definitief aangenomen in Georgië

Het parlement van Georgië heeft definitief ingestemd met de omstreden buitenlandse-agentenwet waar maanden over geruzied werd. De weg daarvoor was vrijgemaakt toen het parlement vorige week een veto van president Zoerabisjvili verwierp. De voorzitter van het parlement heeft de wet nu bekrachtigd met zijn handtekening.

Onder de nieuwe regels moeten media en andere organisaties zich laten registreren als buitenlands agent als ze meer dan 20 procent van hun financiering uit het buitenland ontvangen. De wet is geschoeid op een maatregel die Rusland in 2012 invoerde.

Tegen de wet werd maandenlang fel gedemonstreerd in het land. Tegenstanders menen dat de wet bedoeld is om critici te hinderen. Ook zou het land hiermee de oren laten hangen naar Rusland, in plaats van toenadering te zoeken tot de Europese Unie.

Teleurstelling
De Europese Commissie liet eerder weten teleurgesteld te zijn over de maatregel. Die waarschuwde dat het de toetreding van Georgië tot de Europese Unie, waar het land nog altijd op uit is, moeilijker zal maken.

De pro-Russische regeringspartij Georgische Droom, die de meerderheid heeft in het parlement, zegt juist dat de wet leidt tot meer transparantie.

In Rusland heeft een vergelijkbare wet het werk van veel mensenrechtenorganisaties, ngo's, media en (politiek) activisten onmogelijk gemaakt.

https://nos.nl/artikel/2522973-omstreden-buitenlandse-agentenwet-definitief-aangenomen-in-georgie

[Ace1]

Wordt Georgië de volgende Russische dominosteen? "We laten ons niet verraden door onze regering"

De Georgische gen Z wil niet het volgende slachtoffer van Rusland worden. Al veertig dagen lang is er massaal straatprotest tegen een nieuwe 'Russische wet'. "Mijn moeder kreeg telefoon: of ze wil dat haar zonen in een lijkzak eindigen?"

Gia Japaridze was vorige week even voor middernacht op weg naar huis, toen hij voelde dat hij in gevaar was. Nog voor hij die gedachte kon afmaken, vielen gemaskerde mannen hem in de rug aan. Hij viel op de grond, maar ze bleven hem met baseballknuppels te lijf gaan. Japaridze doet zijn verhaal in een vergaderzaal van de universiteit van Georgië, waar hij lesgeeft aan studenten politieke wetenschappen. Voor de deur staat een lijfwacht. Zijn linkeroog is nog geel en gezwollen, hij heeft hechtingen op zijn hoofd en een hersenschudding. "Maar dat is niets in vergelijking met de pijn in mijn ribben", zegt hij, terwijl hij zijn hemd uit zijn broek trekt en zijn rug toont. Die is bont en blauw. "Ik vertel de waarheid en dat heeft de regering niet graag."

Japaridze is de broer van een oppositiepoliticus en een felle tegenstander van de nieuwe wet die het Georgische parlement deze week aannam. Die verplicht ngo's en mediaorganisaties die meer dan 20 procent van hun budget van internationale donoren krijgen, om zich te registreren als 'vertegenwoordigers van een buitenlandse macht'. De tekst is een enge echo van de wet waarmee Rusland de repressie jaren geleden opvoerde. Almaar meer tegenstanders kregen de laatste dagen knokploegen op bezoek. De regering schakelde callcenters in om hen te bestoken met bedreigingen.

"Vorige week kreeg ik plots telefoon van een nummer uit Tsjaad", vertelt Japaridze, "maar ik ken helemaal niemand in Tsjaad! Ik nam op en werd uitgescholden in het Georgisch." Intussen is de tactiek op Tiktok brandstof voor komische filmpjes: opposanten zijn haast bezorgd en beledigd als ze nog niet gebeld werden. "Maar ik kan er niet mee lachen als ze mijn moeder aan de telefoon vragen of ze wil dat haar zonen in een lijkzak eindigen", zegt Japaridze. "En voor kinderen is het enorm intimiderend om doodsbedreigingen tegen hun ouders te krijgen." Na twee nachten ziekenhuis sprak hij een week geleden in het hart van Tbilisi 100.000 betogers toe.

Mannen zonder uniform
Al veertig dagen komt vooral gen Z zo goed als onafgebroken op straat tegen de regering. Hun strijd is haast existentieel. Het protest gaat om meer dan die 'Russische wet'. Het land staat op een kruispunt. Wordt het de volgende Russische dominosteen of kiest het voor een Europese toekomst? Je kunt de inzet in de straten van de hoofdstad voelen. Sinds de oorlog kleuren Oekraïense vlaggen her en der de muren en ook "Fuck Poetin" is al langer populair. Maar nu duiken almaar meer Europese vlaggen op.

Voor de zijgevel van het Georgische parlement, de ground zero van de betogingen, staat een schoonmaakploeg van de stad naar een Europese vlag te kijken. De laatste dagen bleven collega's slogans wegspuiten, maar tegen de blauwe verf zijn ze niet opgewassen. Ze geven op nog voor ze eraan beginnen. Agenten kijken toe. De hele straat staat vol politiewagens, maar vooral de auto's zonder opschriften en tjokvol mannen zonder uniform vallen op. Huurlingen, gaat het gerucht in de straten.

We spreken een beetje verderop af met Saba Meurmishvili (21). "Europese punctualiteit", zegt de student internationale relaties, als hij tot zijn eigen verbazing exact op het afgesproken uur het café binnenwandelt. Al weken trekt hij zo goed als elke avond de straat op. Gewapend met een rugzak met een gasmasker, een skibril en een product van de apotheek dat de pijn aan de ogen verzacht. Drie weken geleden zette de politie voor het eerst traangas, pepperspray, het waterkanon en rubberkogels in.

Meurmishvili lacht als hij vertelt dat hij helaas alleen aan de rubberkogels kon ontkomen, maar het was een beklemmende ervaring. "We konden geen kant meer op, ik had het gevoel dat ik het bewustzijn verloor." Hij haalt een Europese vlag uit zijn rugzak om te tonen wat er op het spel staat. "We vechten voor onze Europese toekomst. Zoals veel Georgische jongeren denk ik vaak aan vertrekken, maar toen we in december vorig jaar toch eindelijk kandidaat-lidstaat van de Europese Unie werden, begon ik hoop te krijgen. Met deze wet zet onze regering alles weer op losse schroeven."

Het valt op: sinds de oorlog in Oekraïne begint in Brussel het belang van uitbreiding weer door te dringen. Een dossier dat al jaren morsdood was, wordt nu plots geopolitiek cruciaal. Moldavië en Oekraïne kregen in 2022 al het statuut van 'kandidaat-lidstaat', maar Georgië viel uit de boot door het groeiende wantrouwen tegen de regerende partij, Georgische Droom, die sinds 2012 aan de macht is.

Magneet voor Russisch geld
Georgië ondervond de Russische brutaliteit al vaker. Het maakte tot 1991 deel uit van de Sovjet-Unie. In 2008 rolden de tanks van de grote buur opnieuw binnen. Zuid-Ossetië en Abchazië werden geamputeerd, sindsdien wordt een vijfde van het grondgebied door Russische troepen bezet. Er bestaan hier zelfs apps om te controleren of een product in de supermarkt uit Rusland komt. Aan officiële gebouwen wappert, behalve de Georgische, nog altijd de Europese vlag. Georgische Droom regeerde nooit zo prowesters als haar voorganger, maar de partij was wel altijd dubbelzinnig genoeg om Brussel en Moskou tevreden te houden.

De laatste tijd verandert de partij van koers. De regering nam geen sancties tegen Vladimir Poetin. Tbilisi werd vanaf 2022 een magneet voor Russisch geld en is de plek bij uitstek voor bedrijven die de sancties willen omzeilen. Brussel maakte Georgië in december toch kandidaat-lidstaat, maar dat was vooral om Rusland niet in de kaart te spelen. Met de wet saboteert de Georgische regering nu zelf de Europese toenadering en bewijst ze dat het Europese wantrouwen terecht was. Uit peilingen blijkt nochtans dat 80 procent van de bevolking voor toetreding is.

"Georgische Droom is eerder Russische Droom aan het worden, de partij danst naar het pijpen van Moskou en wil onze democratie breken om hier een nieuwe autocratische staat zoals in Wit-Rusland te installeren", zegt Saba Meurmishvili. Een jaar geleden brak er al protest uit tegen de wet, maar de regering trok haar staart in. Meurmishvili werd toen gearresteerd, vloog 48 uur in de cel, verscheen voor de rechter en moest een boete van 800 euro betalen wegens smaad aan de politie. Hij toont het filmpje waarop te zien is hoe hij braaf meeloopt met de agenten en als een heer zelf de deur van de politiewagen opent om in te stappen. "Hoezo, smaad aan de politie?" Een ngo stelde gratis een advocaat ter beschikking en betaalde de boete.

"Je begrijpt meteen waarom de regering de ngo's kapot wil. Ze zijn de enige die ons hier nog beschermen tegen het geweld van de staat." We vragen hem wat die Europese vlag die hij als een cape draagt voor hem betekent. "De rechtsstaat", zegt hij resoluut. Niet meteen een sexy woord voor Europese jongeren, toch? "Je weet pas wat je hebt als je het verliest. Ik vond het bovendien verfrissend om tijdens een bezoek aan Brussel amper politie te zien." "Kijk uit met wat je wenst", zegt hij, als we hem vertellen dat politieke partijen bij ons graag meer blauw op straat beloven. "Voor je het weet, werkt die politie voor partijen die je liever niet aan de macht wil."

Het kasteel op de heuvel
Hij vertrekt. Straks zal hij weer voor het parlement staan. Tegen de avond duiken er op de grote boulevard die door het hart van de stad loopt overal kraampjes op. Oude dames verkopen toeters en fluitjes, regenjassen en vooral veel vlaggen – Georgische en Europese, maar wie goed zoekt, kan er ook eentje van de Navo of de VS vinden. De massa is niet elke avond even groot, maar toch slagen de studenten er elke keer weer in om de slagader van de stad, die van het plein van de Helden naar het plein van de Vrijheid loopt, af te snijden. Vroeger stond daar nog een standbeeld van Lenin, vandaag is het de plek van waaruit je in de heuvels een gigantisch glazen kasteel ziet blinken dat net zo van de wereld is als zijn bewoner, Bidzina Ivanisjvili.

De rijkste man van Georgië bouwde zijn fortuin op het puin van de Sovjet-Unie. Er doen wilde verhalen de ronde: dat hij peperdure schilderijen aan zijn muren heeft hangen, dat hij zebra's als huisdieren houdt, een Frans paspoort kocht, kinderen heeft met albinisme. Ze kloppen allemaal. Ivanisjvili is niet verkozen, maar trekt wel aan de touwtjes bij Georgische Droom. De partij en het parlement dienen zo de belangen van een oligarch met Russische connecties.

Het blijft bizar dat Georgische Droom enkele maanden voor de verkiezingen een wet doorduwt die het volk zo woedend maakt. Over het waarom zijn er alleen maar theorieën. De regering zou de tegenkrachten nu al preventief willen uitschakelen omdat ze sowieso vreest zwakker uit de verkiezingen van oktober te komen. Ze wil graag de grondwet aanpassen, omdat de Europese en zelfs de Navo-toekomst van het land daarin zwart op wit op papier staat. Het zijn rode lijnen voor Rusland. Daarnaast werkte de wet ook als bliksemafleider voor een andere wet, helemaal op maat van Ivanisjvili, die van Tbilisi een offshoreparadijs wil maken. Sommige analisten denken ook dat de oligarch gewoon de bevelen van Poetin volgt. Nu Rusland de oorlog lijkt te winnen, veranderen de berekeningen. Het is het moment voor een geopolitieke bocht. Maar hij zou ook gewoon bang kunnen zijn. Zelfs politieke analisten kunnen alleen gissen naar wat er echt speelt.

Als de avond valt, schittert het kasteel van Ivanisjvili als een ster aan de hemel. Voor het parlement begint het volk toe te stromen. De sfeer is uitgelaten, als op een festival. De jongeren zingen en dansen op Georgische hymnes. Op het podium nemen de Litouwse en Estse ministers van Buitenlandse Zaken het woord. De scène doet denken aan de pro-Europese Maidan-protesten in Kiev die in 2014 de pro-Russische Viktor Janoekovitsj verdreven, tot grote woede van Moskou. Maar de protesten in Tbilisi zijn veel zachter. De kalender is ook anders: de Georgische president heeft zaterdag haar veto uitgesproken tegen de wet, het parlement zal dat nu wellicht nog voor de zomer vernietigen, maar in het najaar zijn er verkiezingen. De regering hoopt dat het protest tijdens de zomervakantie zachtjes zal verdampen. Ninutsa Khutsishvili (20) is daar ook bang voor, maar ze belooft niet op te geven. Ze zit samen met haar vriendinnen op de trappen van het parlement. Allemaal studenten rechten die nog geen enkele avond gemist hebben, zelfs ziek met koorts. "De inzet is te groot. We kennen onze geschiedenis, we hebben altijd al tegen Rusland moeten vechten. We zullen ons land niet laten verraden door onze regering."

Brussel of Moskou?
De studenten dulden geen Georgische politici op het podium en zijn trots dat het protest geen leiders heeft. Maar bij de verkiezingen wordt dat een probleem. De oppositie is verzwakt en versnipperd. Mikhail Saakasjvili, die na de geweldloze Rozenrevolutie – waarbij hij Eduard Sjevardnadze aan de kant schoof – van 2004 tot 2012 aan de macht was, zit in een ziekenhuis een gevangenisstraf uit. Hij is al lang niet meer populair. De macht steeg hem naar het hoofd en hij kreeg autoritaire trekken.

De Georgiërs verwijten hem dat hij Georgische Droom groot maakte en toch is zijn pro-Europese Verenigde Nationale Beweging nog altijd de grootste oppositiepartij. Of het protest nood heeft aan een charismatische leider, zoals haar ex-man ooit was, vragen we aan Sandra Roelofs, die toen first lady was en in tegenstelling tot Saakasjvili wel nog altijd erg geliefd is in het land. "Dat is de grote vraag. Er is haast bij, er moet nu iemand opstaan, het is het moment om door te pakken." De laatste keer dat ze haar man ging bezoeken, was in september, om de scheiding in te zetten. De laatste jaren bleek Saakajsvili een Oekraïens lief en twee buitenechtelijke kinderen te hebben. Roelofs moest het samen met de Georgiërs vernemen. Ze is niet van plan om op straat te komen, omdat de schaduw haar na woelige jaren "prima bevalt", maar ze staat wel 100 procent achter het protest. Haar ex-man was aan de macht toen Rusland binnenviel. "Nu hoeven ze niet eens binnen te vallen, ze trekken al aan de touwtjes."

De eindstrijd moet nog komen, verzekert iedereen ons. Het is onmogelijk te voorspellen of Georgië uiteindelijk naar Brussel of naar Moskou zal kantelen, maar hier in Tbilisi voert gen Z op enkele weken voor de Europese verkiezingen de krachtigste Europese campagne. Op de trappen voor het parlement waait in een kippenvelmoment de negende symfonie van Beethoven over de boulevard. "In geen enkele Europese hoofdstad wordt er vandaag met meer Europese vlaggen gezwaaid dan hier", drukte Gia Japaridze ons op het hart. "Zonder jullie steun overleven we het niet. Vergeet ons niet, laat ons niet in de steek!"

https://www.standaard.be/cnt/dmf20240517_97069931?utm_source=standaard&utm_medium=newsletter&utm_campaign=middagupdate&utm_content=small_1_middag&utm_term=0-5&M_BT=4233484026835