Spanningen in Uganda

[Ace1]

Legerchef Uganda maakt jacht op oppositie, claimt 30 doden en 2000 arrestaties

De Ugandese politie heeft sinds de verkiezingen van vorige week 2000 aanhangers van de oppositie gearresteerd en vastgezet. Dat zegt legerleider Muhoozi Kainerugaba, die ook de zoon is van de 81-jarige president Museveni. Hij verduidelijkt in een reeks berichten op X niet wanneer die arrestaties hebben plaatsgevonden.

Ook zouden tientallen mensen die de oppositiepartij steunen zijn gedood. Muhoozi Kainerugaba spreekt van terroristen van oppositiepartij National Unity Platform (NUP).

Volgens de legerleider is gisteren ook Muwanga Kivumbi, een partijgenoot van de NUP-leider Bobi Wine, gearresteerd. Wine, die bekend werd als Ugandese popster, was de grootste uitdager van president Museveni.

Kainerugaba stelt jacht te maken op andere leiders van Wines partij en schrijft dat iedereen die Wine steunt "moet worden vernietigd".

De kiescommissie riep president Museveni, die het land al 40 jaar leidt, uit tot winnaar van de verkiezingen. Hij zou 74 procent van de stemmen hebben gekregen.

Vooral jonge Ugandezen hebben weinig vertrouwen in de zittende president en willen een nieuwe leider. Internationale mensenrechtenorganisaties en oppositiepartijen stellen dat de Ugandese verkiezingen al jaren niet eerlijk verlopen. Ook maakt Museveni critici monddood en burgers van het Oost-Afrikaanse land hebben te kampen met zware repressie.

Geweld rond verkiezingen
De regering beschuldigt aanhangers van NUP van geweldsdaden tijdens de verkiezingen. NUP stelt dat het andersom was: het was juist de NUP-aanhang die werd aangevallen door de Ugandese oproerpolitie.

Tegen persbureau Reuters zegt een woordvoerder van VN-baas António Guterres dat hij zich zorgen maakt over de arrestaties en gewelddadige incidenten met leden van de oppositie. "Het internationaal recht moet gerespecteerd worden door iedereen."

Gevlucht
Oppositieleider Wine stelde al dat honderden van zijn aanhangers in de laatste maanden zijn gearresteerd en geïntimideerd omdat ze lid zijn van zijn partij.

Vorige week meldde de NUP dat Wine met geweld uit zijn woning was meegenomen. Later schreef hij dat hij niet ontvoerd, maar zelf gevlucht was. Ook tijdens de verkiezingen van 2021 meldde hij dat er een inval was geweest in zijn huis.

Correspondent Afrika Elles van Gelder:
"De zoon van de Ugandese president Museveni, die dit nu allemaal zegt, staat bekend om extreme uitspraken op sociale media. Eerder gaf Kainerugaba op X te kennen dat hij oppositieleider Bobi Wine wil onthoofden.

Uganda claimt een democratie te zijn en houdt verkiezingen maar tegelijkertijd bedreigt de legerchef dus leden van de belangrijkste oppositiepartij en noemt hen terroristen. Jongeren die ik afgelopen week in Uganda sprak tijdens de verkiezingen vrezen ook de invloed van deze zoon. Hij wordt beschouwd als de opvolger van Museveni.

De onderdrukking in Uganda neemt alleen maar toe. Veel mensen die kritisch zijn ten aanzien van de regering zitten ondergedoken uit angst ook gearresteerd te worden."

https://nos.nl/artikel/2599359-legerchef-uganda-maakt-jacht-op-oppositie-claimt-30-doden-en-2000-arrestaties

[Ace1]

Oppositieleider Uganda na berichten over arrestatie: 'Ik ben gevlucht'

De Ugandese oppositieleider Bobi Wine zegt dat hij uit zijn huis in Magere is gevlucht na berichten dat hij was ontvoerd door het leger. Waar hij is, is niet duidelijk.

"Het was een zeer moeilijke nacht voor ons thuis in Magere. Het leger en de politie vielen ons huis binnen. Ze schakelden de stroom uit en blokkeerden enkele van onze beveiligingscamera's. Helikopters vlogen boven ons huis," aldus de oppositieleider op X.

Gisteren meldde zijn partij NUP dat Wine met geweld uit zijn woning was gehaald en met een legerhelikopter naar een onbekende locatie was gebracht. Dat bericht werd even later van X verwijderd.

De oppositieleider zegt dat hij er zelf in is geslaagd te ontsnappen, maar dat zijn vrouw en andere familieleden onder huisarrest van het leger staan. "Momenteel ben ik niet thuis. Ik weet dat deze criminelen overal naar mij op zoek zijn en ik doe mijn best om veilig te blijven."

Grootste uitdager verkiezingen
Het Ugandese leger ontkende eerder vandaag al de verhalen over de ontvoering van Wine. Een woordvoerder zei tegen persbureau AP dat die verhalen bedoeld waren "om zijn aanhangers aan te zetten tot geweld".

Wine zegt dat de verwarring over zijn locatie te maken heeft met een nationaal internetverbod dat sinds de verkiezingen in Uganda van kracht is. "Dit gebeurt in de context van een landelijke internetblokkade. Gezien de commotie die 's nachts bij ons huis ontstond en het feit dat niemand het huis in mag, hebben onze buren geconcludeerd dat ze ons hebben ontvoerd en hebben ze het nieuws verspreid", schrijft hij.

De presidentsverkiezingen in Uganda vonden eergisteren plaats. Wine was de grootste uitdager van de huidige president Museveni, die al veertig jaar aan de macht is en zijn bewind wil verlengen. Gisteren bleek uit de voorlopige uitslagen dat Museveni ruim 70 procent van de stemmen had gekregen. Ruim 20 procent van de stemmen zouden naar Wine zijn gegaan. Museveni had voor de verkiezingen al verklaard dat hij verwachtte de verkiezingen met 80 procent van de stemmen te zullen winnen.

Verzet tegen verkiezingen
Wine, een voormalige popster, riep zijn aanhangers op om de aangekondigde "nep-uitslagen" te negeren en de straat op te gaan. In zijn bericht op X zegt hij dat bij vreedzame protesten tegen de verkiezingsuitslag "talloze burgers" zijn omgekomen.

Het geweld vond plaats in de stad Butambala, op ongeveer 55 kilometer ten zuidwesten van de hoofdstad Kampala. Een lokaal parlementslid meldt aan persbureau Reuters dat rond 03.00 uur door veiligheidstroepen tien mensen waren gedood in zijn huis. Daar wachtten op dat moment zijn aanhangers op de bekendmaking van de verkiezingsuitslag voor zijn parlementszetel. "Ze braken de voordeur open en begonnen in de garage te schieten. Het was een bloedbad", zei hij.

De politie zegt uit zelfverdediging het vuur te hebben geopend. Dat gebeurde volgens een politiewoordvoerder nadat een groep gewapend met machetes die was opgetrommeld door hetzelfde lokale parlementslid een politiebureau en een stemtelcentrum had aangevallen. Hierbij zouden volgens de woordvoerder 7 mensen zijn omgekomen, 3 gewond zijn geraakt en 25 gearresteerd.

Wine zegt in zijn bericht zich te blijven verzetten tegen de legitimiteit van de verkiezingen.

https://nos.nl/artikel/2598536-oppositieleider-uganda-na-berichten-over-arrestatie-ik-ben-gevlucht

[Ace1]

'Oppositieleider Uganda ontvoerd naar onbekende locatie'

De Ugandese oppositieleider Bobi Wine is met geweld uit zijn woning gehaald en met een legerhelikopter naar een onbekende locatie gebracht. Dat heeft zijn partij bekendgemaakt. Wine deed mee aan de presidentsverkiezingen die gisteren plaatsvonden. Hij was de grootste uitdager van de huidige president Museveni.

Volgens Wines partij NUP hebben de autoriteiten tijdens de verkiezingen de elektriciteitskabels naar zijn woning afgesneden en probeerden agenten met geweld in te breken. De woning van Wine in de hoofdstad Kampala werd gisteren door het leger en de politie omsingeld, waardoor de presidentskandidaat onder huisarrest werd geplaatst, meldde NUP eerder.

Het leger en de regering hebben nog geen commentaar gegeven, meldt persbureau Reuters.

Gisteren werden de presidentsverkiezingen in Uganda gehouden. Museveni lijkt de grote winnaar te worden, blijkt uit de voorlopige uitslagen. Hij zou volgens de kiescommissie ruim 74 procent van de stemmen hebben, terwijl Wine achterblijft met 23 procent. De 81-jarige Museveni regeert het land al veertig jaar en wil zijn bewind verlengen.

Gisteren zei de huidige president dat hij verwachtte de verkiezingen met 80 procent van de stemmen te zullen winnen "mits er niet wordt gefraudeerd". Wine, een voormalige popster, riep zijn aanhangers op om de aangekondigde "nep-uitslagen" te negeren en de straat op te gaan. Volgens hem is er gefraudeerd met de uitslagen. De populaire oppositieleider heeft een grote aanhang onder jongeren.

De autoriteiten blokkeerden voorafgaand aan de verkiezingen het internet om het verspreiden van "desinformatie" te voorkomen. Volgens de oppositie werd dat gedaan zodat de wereld zo min mogelijk meekrijgt van de vermeende verkiezingsfraude en de onderdrukking van tegenstanders.

Partijleden gedood
Een prominent partijgenoot van de 43-jarige Wine vertelde aan Reuters dat tien partijleden in zijn woning in Butambala door de autoriteiten zijn gedood. Volgens Muwanga Kivumbi gebeurde dat toen honderden aanhangers bij zijn woning op de uitslagen zaten te wachten. Hij sprak van een bloedbad.

Een woordvoerder van de lokale politie zei dat bewapende oppositieleden een lokaal telbureau en een politiebureau hadden aangevallen en dat er 25 mensen zijn opgepakt. Volgens de woordvoerder schoot de politie uit zelfverdediging.

https://nos.nl/artikel/2598493-oppositieleider-uganda-ontvoerd-naar-onbekende-locatie

[Ace1]

Ugandezen hebben al veertig jaar dezelfde president: 'Het is genoeg geweest'

In Uganda zijn er vandaag verkiezingen, maar de uitslag ervan staat al vast. President Museveni wil een zevende termijn. Maar ook in Uganda groeit het verzet van Gen Z tegen de 81-jarige leider.

Bij een stembureau in de buitenlucht in de hoofdstad Kampala werken in de ochtend de vingerafdrukscanners niet. De rij wordt wat onrustig. Mensen lopen weg. "Misschien willen ze niet dat we gaan stemmen", zegt de 23-jarige Masereka.

Op verschillende plekken in de stad klinkt hetzelfde verhaal. "Ze willen dat we laat beginnen", zegt de 56-jarige Bukenye, die ook wacht. "De stemmen worden als het klaar is hier ter plekke geteld, en het is handig als dat in het donker gebeurt. Dan kan je makkelijker fraude plegen."

Het wantrouwen onder de kiezers bij de stembureaus in Kampala is groot. Nepverkiezingen noemt Bukenye het. "We weten wie er aan de macht blijft, ook al stemmen we voor verandering. Het is een toneelspel, voor de westerse wereld, om te doen alsof er hier iets te kiezen valt. Maar wij worden geleid door een dictator."

Bukenye was zestien jaar oud toen de zittende president Museveni aan de macht kwam. Al veertig jaar regeert hij het land en hij wil dus nog langer door. "We hebben geen rechten. Tegenstanders worden opgepakt en gedood. De president leidt een luxe leven en wij hebben geen werk. We willen dat de dictator vertrekt. Ik stem voor verandering voor mijn kinderen."

Het zijn vooral die vele jongeren waar de president voor te vrezen heeft. Driekwart van de Ugandezen zijn onder de 30 jaar. Ruim 40 procent van de jeugd is werkeloos. Ze willen een nieuw Uganda. In Kampala steunen ze massaal presidentskandidaat Bobi Wine, een voormalige popster van 43 jaar oud.

Wine groeide op in een arme wijk en kreeg de bijnaam 'gettopresident'. Hij verdiende goed met zijn muziek en ontpopte zich tot stem van de gefrustreerde jeugd. Deze week voerde hij campagne in de hoofdstad. In een kogelwerend vest en met helm op stak hij uit het dak van een auto. "Zo voel ik me iets veiliger", zei hij. "Ik ben een doelwit." Of dit democratische verkiezingen zijn? "Het is eerder een oorlog."

Oppositie onder druk
Hij is een luis in de pels van dit regime, samen met een andere oppositieleider, Kizza Besigy. Die werd eind 2024 vastgezet, deels uit angst dat hij de handen ineen zou slaan met Wine. Dat zou te veel tegenstand betekenen. Want Wine is duidelijk populair. Waar Wine gaat, gaat de jeugd mee. Jonge mannen op brommers volgen zijn auto. Vrouwen gillen uit vreugde langs de kant van de weg.

Al snel kwam de oproerpolitie. Die sloegen de ongewapende burgers met wapenstokken, schopten hen en gooiden traangas. "Ze proberen mijn campagne te saboteren", zei Wine. "Intimidatie om mensen te ontmoedigen mij te steunen." Toch gaat hij door. "Ik doe mee om de jonge generatie hoop te geven."

Die intimidatie is er vandaag ook bij de stembussen. Overal staan agenten. "Zeker niet om ons te beschermen", zegt een kiezer die zijn naam niet durft te noemen. "Ik uit me kritisch op sociale media. Als je mijn naam opschrijft, kan dat mijn dood betekenen."

De angst zit er goed in. Vier activisten met wie de NOS contact had voor de verkiezingen zijn inmiddels ondergedoken. "Ik kreeg het bericht dat ik de volgende was die opgepakt zou worden", vertelt de Ugandese mensenrechtenactivist Agather Atuhaire telefonisch, ergens op een veilige locatie. "Ze willen alle kritische stemmen opsluiten en hopen zo weg te komen met fraude en geweld."

Ook zij noemt het een schijnproces. Toch zijn de verkiezingen volgens haar belangrijk. "Dit is wel een moment waarop er even aandacht is voor Uganda. We hopen dat onze roep steeds luider wordt en er een groter besef komt wat voor land dit is."

Westerse landen moeten volgens haar niet zomaar zaken doen met Uganda. "Dat Nederland met Uganda praat over een terugkeerhub voor migranten vind ik problematisch. Er is hier veel corruptie en naar wie gaat het geld dat met zo'n deal is gemoeid? Naar de regering en een land met mensenrechtenschendingen. Een democratisch land als Nederland moet geen oogje dichtknijpen uit eigenbelang."

Vrees voor geweld
Ondertussen is de situatie gespannen. Alle Ugandezen weten dat verkiezingen ook geweld kunnen betekenen. In aanloop naar de vorige stembusgang werd oppositieleider Wine opgepakt, waarna zijn aanhangers de straat op gingen. Ordetroepen grepen in en er kwamen bij die protesten 54 Ugandezen om het leven.

"Als de verkiezingen worden gestolen, gaan we weer de straat op", zegt de 30-jarige oppositieaanhanger Richard. "Wij zijn niet bang, zij moeten bang zijn voor ons. Dit is het moment. De zoon van Museveni, die nu de legerchef is, staat te wachten in de coulissen. Dan kan het hier nog erger worden. Het is nu echt genoeg geweest."

Maar sinds dinsdag is het internet geblokkeerd. De jeugd kan niet whatsappen, tiktokken, niet tweeten, alleen bellen. Daarmee is het moeilijk om massale protesten te organiseren. "Maar dit plant zaadjes van onrust en woede onder de jeugd", schrijft de Ugandese advocaat Michael Aboneka. "Ooit kan de politie dit niet meer stoppen."

https://nos.nl/artikel/2598287-ugandezen-hebben-al-veertig-jaar-dezelfde-president-het-is-genoeg-geweest