Recente berichten

#91
Van alles en nog wat! / Re: Amerikaanse politiek
Last post by Ace1 - 23/01/2026 | 13:58 uur
Machtige president, machteloze oppositie: 'Ooit gaan we Trump missen, want zijn opvolger wordt nóg harder'

Een jaar geleden betrok Donald Trump voor de tweede keer het Witte Huis. Sindsdien hapt de wereld naar adem. Trump II regeert als een olifant in de porseleinkast. Al op dag één tekende hij veertig decreten; het was de opmaat naar een tijd van economische en geopolitieke onrust. We leggen vier Amerikakenners vier dezelfde vragen voor over het afgelopen jaar.

Willem Post
Amerika-deskundige

1. Welke ontwikkelingen van het afgelopen jaar onder president Trump springen voor jou het meest in het oog, en waarom?

,,De dominantie van de machtspolitiek, zowel binnenlands als buitenlands. Trump is echt ontketend. Kijk maar naar die nationale veiligheidsstrategie die het westelijk halfrond claimt. In samenhang daarmee zie ik een imperiaal presidentschap. Trump doet ook steeds meer buiten het Congres om. In 2025 heeft hij meer dan 250 presidentiële decreten uitgevaardigd."

2. Functioneert de Amerikaanse democratie nog?

,,Jawel, het is nog steeds een democratie. Alleen zijn er wel belangrijke grote gebreken zichtbaar geworden. Als een president zo autoritair regeert dat hij bijvoorbeeld ook de opstandelingen van 6 januari gratie verleent, is dat kwalijk. Wat daarmee samenhangt, is de extreme polarisatie van de samenleving. Bij een democratie hoort geen haatcultuur. Evenmin dat de president openlijk invloed probeert uit te oefenen op de rechterlijke macht.''

3. Wat doet Trump goed?

,,Omdat hij die machtskaart speelt, krijgt hij ook zaken in beweging. Hij is de baas van nog steeds het machtigste land ter wereld. In Gaza heeft Trump, weliswaar na 70.000 doden, echt wel wat in beweging gezet en dat is een verdienste. Of dat hij met Israël de nucleaire capaciteit van Iran heeft aangevallen. Ook positief vind ik het verjagen van dictator Maduro in Venezuela. Verder doet de Amerikaanse economie het eigenlijk heel redelijk, terwijl nog niet zo lang geleden een recessie werd verwacht."

4. Hoe staat Europa ervoor na 1 jaar Trump?

,,Europa moet durven opstaan. Nederland is een kruimeltje op de wereldkaart, dus we moeten dat samen met Europese bondgenoten doen. En ook nog in een zeer versneld tempo. Les één is: je defensie op orde hebben. Als je de defensie-industrie van Finland, Zweden, Noorwegen, Groot-Brittannië, Duitsland, Spanje, Italië en de Benelux bij elkaar optelt, dan kun je wel wat. En tegelijkertijd moet je uitstralen dat je als Europa iets unieks kunt zijn, bijvoorbeeld door het internationaal recht hoog te houden, maar zeker ook door die defensie te vergroten."

Kirsten Verdel
Amerika-deskundige

1. Welke ontwikkelingen van het afgelopen jaar onder president Trump springen voor jou het meest in het oog, en waarom?

,,Ik zie een rode lijn richting autocratie, waarbij vrijheden die we kennen – zoals het recht op demonstratie en recht op een eerlijk proces – onder druk komen te staan. Voor bedrijven, voor burgers, voor de media. Dat is voor mij het meest opvallend in dit land, dat wij toch kennen als 'the land of the free'. Er zijn eerder periodes geweest van onderdrukking van protest, bijvoorbeeld tijdens de Vietnamoorlog. Maar wat er op dit moment gebeurt op het gebied van vrijheid, democratie en rechtstaat, bestrijkt echt het hele veld."

2. Functioneert de Amerikaanse democratie nog?

,,Er zijn nog steeds verkiezingen en op papier heb je het recht op vrijheid van meningsuiting. Maar in de praktijk moet je uitkijken met je mening uiten als die anti-Trump is. Dan riskeer je sancties. Bijvoorbeeld dat de geldkraan van jouw organisatie wordt dichtgedraaid, of dat je een rechtszaak aan je broek krijgt, of dat er enorme druk op je werkgever wordt uitgeoefend. Dus als jij nog geld wilt hebben voor dit of dat project in jouw staat, dan moet je wel eventjes inbinden."

3. Wat doet Trump goed?

,,Nou ja, zijn acties hebben in ieder geval geholpen om een gevoel van urgentie te creëren in Europa. Dat we toch echt weer, zoals dat nu heel hip heet, 'strategische autonomie' moeten hebben en op onze eigen benen moeten staan. Dat wordt natuurlijk al decennialang geroepen, maar die urgentie werd nooit echt gevoeld. Dat is nu wel het geval, dus misschien is dat een positieve uitkomst."

4. Hoe staat Europa ervoor na 1 jaar Trump?

,,Europa zit in een precaire positie, want we hebben natuurlijk sinds de Tweede Wereldoorlog altijd onder de paraplu van Amerika kunnen opereren. Amerika was onze grote broer en beschermde ons letterlijk en figuurlijk.

,,Door de handelingen van Trump verschuift dat naar een wereld van keiharde macht en belangen. En dat is heel erg gevaarlijk, want dan kun je de situatie krijgen van voor de Eerste Wereldoorlog, dat iemand denkt vanuit: ik vind dat land wel leuk of dat gebied, dat wil ik hebben."

Kenneth Manusama
Amerika-deskundige

1. Welke ontwikkelingen van het afgelopen jaar onder president Trump springen voor jou het meest in het oog, en waarom?

,,De wijze waarop de constitutionele structuur en politieke cultuur door deze regering uit het lood is geslagen. De verhoudingen tussen de drie overheidsmachten – wetgevend, uitvoerend en rechtsprekend – is bijna volledig uit balans, omdat de president alle macht naar zich toe probeert te trekken, en de regering weinig tot geen respect toont voor de rechtsstaat. Ook zien we dat deze regering een religieus geïnspireerde etnostaat wil vestigen. Het hele immigratiebeleid wijst die kant op.''

2. Functioneert de Amerikaanse democratie nog?

,,Je kan zeker niet meer spreken van een goede functionerende, democratische rechtsstaat. Alleen al omdat de regering die niet respecteert, maar tegenwerkt. Daarnaast heeft de Republikeinse meerderheid in het Congres de wetgevende, toezichthoudende en controlerende taak nagenoeg opgegeven.

,,Dat is deels omdat er veel echte Trump-aanhangers in zitten, en deels omdat er angst heerst om deze regering tegen je in het harnas te jagen. De Democraten hebben nu zo weinig politieke middelen dat ze er bijzonder weinig aan kunnen doen. Alleen de rechtspraak kan hier en daar een vuist maken. Maar het Hooggerechtshof heeft de regering-Trump keer op keer uit de brand geholpen, al staan een paar grote dossiers nog open."

3. Wat doet Trump goed?

,,Trump doorbreekt met klare taal in binnen- en buitenland verschillende barrières. In Amerika zelf pakt zelfs deze conservatieve regering hier en daar grote bedrijven aan, zoals de farmaceutische bedrijven en banken.

,,Ook gebruikt de regering brute overheidsmacht om de kosten van levensonderhoud van mensen te drukken, meer woningen te bouwen of net geboren kinderen een spaarpot te geven om vermogen op te bouwen. In het buitenland schudt Amerika een wereldorde op die dat wellicht ook wel nodig had. Trump dwingt landen tot duidelijke keuzes en nieuwe afspraken."

4. Hoe staat Europa ervoor na 1 jaar Trump?

Europa zit met Amerika in een slecht huwelijk vol misbruik en verbaal geweld, en beseft dat Amerika eruit wil stappen. Europa wil dat nu ook, maar heeft terechte angst om morgen op eigen benen te moeten staan. De stappen richting onafhankelijkheid worden maar mondjesmaat genomen. Europa staat er op dat punt nog slecht voor, maar er gloort hoop aan de horizon.''

Raymond Mens
Amerika-deskundige

1. Welke ontwikkelingen van het afgelopen jaar onder Trump springen voor jou het meest in het oog, en waarom?

,,Als ik door de Verenigde Staten reis, hoor ik nog steeds lovende verhalen over Trump. Maar niet al zijn kiezers zijn per definitie fan van de president. Miljoenen Amerikanen stemden op Trump, omdat ze hem beter pruimden dan het alternatief, Kamala Harris. Er zijn aardig wat Trump-stemmers die vinden dat hij op bepaalde terreinen te ver gaat.

,,Wat mij het meest in het oog springt, is dat de Democraten hier het afgelopen jaar geen enkele weerstand aan hebben kunnen bieden. Ze hebben de Amerikanen niet kunnen verleiden met een alternatieve visie, aangemoedigd door een sterke oppositieleider. En dat is wel hard nodig. Iedere president verdient een sterke oppositie, zeker Trump."

2. Functioneert de Amerikaanse democratie nog?

,,Absoluut. De democratie houdt zich een stuk kraniger dan menig criticus vreesde. Trump gedraagt zich regelmatig als een oranje mammoet in een piepklein porseleinkastje, maar veel instituties blijven vooralsnog overeind.

,,Het beste voorbeeld hiervan is Elon Musk, die met een figuurlijke kettingzaag de vrije hand kreeg om ministeries uit te hollen en soms zelfs af te schaffen. Deze aanval op de federale overheid zou miljarden opleveren, was zijn gedachte. Het resultaat is dat Musk na een paar maanden teleurgesteld afdroop. Als zelfs de rijkste man ter wereld zo weinig voor elkaar bokst, is die democratie best tegen een stootje bestand."

3. Wat doet Trump goed?

,,In de periode waarin ik de Amerikaanse politiek volg, dat is inmiddels zo'n 25 jaar, heb ik nog nooit een politicus gezien die een partij zo veel en zo snel heeft veranderd als Trump. De Republikeinse partij is in de afgelopen tien jaar de Trump-partij geworden.

,,De club van Reagan en Bush was voor vrijhandel, omarmde Amerika's rol als internationale politieagent en keek met een westerse bril naar de wereld. Nu is het een protectionistische beweging die een transactionele dollardoctrine bezigt. Ik denk dat het Trumpisme doordendert, ook als Trump er niet meer is. Sterker nog, ik verwacht dat wij Trump ooit nog gaan missen. Door zijn persoonlijkheid is hij geregeld te paaien met vleierij. De Trumpist die in zijn voetsporen treedt, bijvoorbeeld vicepresident J.D. Vance, zal veel ideologischer in de wedstrijd zitten."

4. Hoe staat Europa ervoor na één jaar Trump?

,,Europa is een groep konijnen dat in de koplampen kijkt. President Trump beweegt mee in de internationale ontwikkeling die we allemaal zien, waarbij grootmachten de dienst uitmaken. Deels moedigt hij deze ontwikkeling zelf aan.

,,Het beste voorbeeld is natuurlijk Groenland. De Europese Unie zou zo'n groot, strategisch en economisch belangrijk eiland direct militair moeten dichttimmeren. Vanwege onze afhankelijkheid van Washington en omdat we hier simpelweg niet toe in staat zijn, sturen we delegaties van Denemarken en Groenland naar het Witte Huis, die vervolgens voorstellen om in een werkgroep verder te praten. Trump zal er smakelijk om gelachen hebben.

https://www.ad.nl/buitenland/machtige-president-machteloze-oppositie-ooit-gaan-we-trump-missen-want-zijn-opvolger-wordt-nog-harder~abd032ba6/?creative=673598007&advertiser=%24%7BADV_ID%7D&placement=21038069&mvt=i&mvn=a818e2e5400c4f6eb016474f80f2d642&mvp=NA-FREENEWSWEB-11240223&mvl=Size-320x280+Fn-is+not+branded+%5BADR+REDACTIE+--+branded--1+&+branded--2+-+Aankeiler+type%3A+Picture%5D=&cb=8fb88eb9-6510-46ef-88ad-4e250b35a370&auth_rd=1
#92
Europa / Re: Rusland's Expansie
Last post by Ace1 - 23/01/2026 | 13:49 uur
Ontmoeting Poetin en VS eindigt vruchteloos, vandaag ook gesprek met Oekraïne

De ontmoeting tussen de Russische president Poetin en een hoge Amerikaanse delegatie heeft niets concreets opgeleverd. Gezant Steve Witkoff van de VS en Jared Kushner, de schoonzoon van president Trump, spraken vannacht met Poetin en zijn onderhandelaars over een mogelijk einde van de oorlog in Oekraïne.

Een adviseur van Poetin noemde het nuttige en eerlijke gesprekken en zei dat Rusland "oprecht geïnteresseerd" is in een diplomatieke oplossing.

De Oekraïense president Zelensky had eerder op de dag een ontmoeting met Trump. Nadien stelde Zelensky dat de documenten die de oorlog moeten beëindigen "bijna af" zijn. Volgens hem zijn het juist de Russen die dwarsliggen en pogingen om de oorlog te beëindigen saboteren.

Hij zei dat er er een document klaarligt met afspraken over veiligheidsgaranties, dat getekend kan worden door de VS. Wat daarin staat, is nog onduidelijk. Tijdens het gesprek dat hij met Trump had zou het vooral gegaan zijn over de bescherming van het luchtruim in Oekraïne.

Donbas-regio
Rusland stelt dat Poetin niet krijgt wat hem bij zijn ontmoeting met Trump in Alaska zou zijn toegezegd: volledige zeggenschap over de Donbas-regio. Rusland heeft daar sinds het begin van de oorlog gebied veroverd en eist dat Oekraïne de hele regio opgeeft, maar dat vindt Oekraïne onaanvaardbaar. Delen van de Donbas, dat Oekraïens grondgebied is, zijn niet in Russische handen.

De Amerikanen spraken ruim drie uur met Poetin, topdiplomaat Joeri Oesjakov en Kirill Dmitriev, de gezant die namens het Kremlin onderhandelt over het beëindigen van de oorlog,

"Zolang we de kwestie over het grondgebied niet oplossen, is er geen zicht op een langetermijnoplossing", zei Oesjakov na de ontmoeting. Later vandaag gaan delegaties uit Oekraïne, Rusland en de VS met elkaar praten in Abu Dhabi.

Volgens Oesjakov is los daarvan ook nog een gesprek tussen alleen de Amerikaanse en Russische delegaties.

Energiecrisis
Terwijl de gesprekken tussen de verschillende delegaties plaatsvinden, kampt Oekraïne met een energiecrisis. Zelensky was daarom eigenlijk niet van plan om naar het World Economic Forum in Zwitserland te gaan, maar ging er toch naartoe om daar te spreken met Trump.

Rusland voert regelmatig luchtaanvallen uit op de Oekraïense energie-infrastructuur, waardoor een groot deel van hoofdstad Kyiv zonder stroom en warmte zit.

De burgemeester van Kyiv meldde vanochtend dat bijna 2000 gebouwen in de hoofdstad nog altijd geen verwarming hebben. Na hevige aanvallen op de water- en energievoorziening riep de burgemeester degenen die dat kunnen op om de stad te verlaten en elders energie en warmte te zoeken. Het is op het moment bitter koud in Oekraïne; het wordt de komende dagen niet warmer dan -6.

Vanwege de doelgerichte aanvallen op de nutsvoorzieningen in Oekraïne heeft Nederland deze week aangekondigd 23 miljoen euro extra bij te dragen aan de energiesector. Met dat geld kan Oekraïne onder meer gas in het buitenland kopen en energiecentrales repareren.

https://nos.nl/artikel/2599338-ontmoeting-poetin-en-vs-eindigt-vruchteloos-vandaag-ook-gesprek-met-oekraine
#93
Afrika / Re: Spanningen in Uganda
Last post by Ace1 - 23/01/2026 | 13:47 uur
Legerchef Uganda maakt jacht op oppositie, claimt 30 doden en 2000 arrestaties

De Ugandese politie heeft sinds de verkiezingen van vorige week 2000 aanhangers van de oppositie gearresteerd en vastgezet. Dat zegt legerleider Muhoozi Kainerugaba, die ook de zoon is van de 81-jarige president Museveni. Hij verduidelijkt in een reeks berichten op X niet wanneer die arrestaties hebben plaatsgevonden.

Ook zouden tientallen mensen die de oppositiepartij steunen zijn gedood. Muhoozi Kainerugaba spreekt van terroristen van oppositiepartij National Unity Platform (NUP).

Volgens de legerleider is gisteren ook Muwanga Kivumbi, een partijgenoot van de NUP-leider Bobi Wine, gearresteerd. Wine, die bekend werd als Ugandese popster, was de grootste uitdager van president Museveni.

Kainerugaba stelt jacht te maken op andere leiders van Wines partij en schrijft dat iedereen die Wine steunt "moet worden vernietigd".

De kiescommissie riep president Museveni, die het land al 40 jaar leidt, uit tot winnaar van de verkiezingen. Hij zou 74 procent van de stemmen hebben gekregen.

Vooral jonge Ugandezen hebben weinig vertrouwen in de zittende president en willen een nieuwe leider. Internationale mensenrechtenorganisaties en oppositiepartijen stellen dat de Ugandese verkiezingen al jaren niet eerlijk verlopen. Ook maakt Museveni critici monddood en burgers van het Oost-Afrikaanse land hebben te kampen met zware repressie.

Geweld rond verkiezingen
De regering beschuldigt aanhangers van NUP van geweldsdaden tijdens de verkiezingen. NUP stelt dat het andersom was: het was juist de NUP-aanhang die werd aangevallen door de Ugandese oproerpolitie.

Tegen persbureau Reuters zegt een woordvoerder van VN-baas António Guterres dat hij zich zorgen maakt over de arrestaties en gewelddadige incidenten met leden van de oppositie. "Het internationaal recht moet gerespecteerd worden door iedereen."

Gevlucht
Oppositieleider Wine stelde al dat honderden van zijn aanhangers in de laatste maanden zijn gearresteerd en geïntimideerd omdat ze lid zijn van zijn partij.

Vorige week meldde de NUP dat Wine met geweld uit zijn woning was meegenomen. Later schreef hij dat hij niet ontvoerd, maar zelf gevlucht was. Ook tijdens de verkiezingen van 2021 meldde hij dat er een inval was geweest in zijn huis.

Correspondent Afrika Elles van Gelder:
"De zoon van de Ugandese president Museveni, die dit nu allemaal zegt, staat bekend om extreme uitspraken op sociale media. Eerder gaf Kainerugaba op X te kennen dat hij oppositieleider Bobi Wine wil onthoofden.

Uganda claimt een democratie te zijn en houdt verkiezingen maar tegelijkertijd bedreigt de legerchef dus leden van de belangrijkste oppositiepartij en noemt hen terroristen. Jongeren die ik afgelopen week in Uganda sprak tijdens de verkiezingen vrezen ook de invloed van deze zoon. Hij wordt beschouwd als de opvolger van Museveni.

De onderdrukking in Uganda neemt alleen maar toe. Veel mensen die kritisch zijn ten aanzien van de regering zitten ondergedoken uit angst ook gearresteerd te worden."

https://nos.nl/artikel/2599359-legerchef-uganda-maakt-jacht-op-oppositie-claimt-30-doden-en-2000-arrestaties
#94
Van alles en nog wat! / Re: De Eurozone en haar proble...
Last post by Ace1 - 23/01/2026 | 13:20 uur
EU-landen houden vast aan bondgenoot VS, ook na Groenland-dreiging

De EU beschouwt de Verenigde Staten nog altijd als volwaardige bondgenoot, ook na de dreigingen van Trump om Groenland in te nemen. Dat is de boodschap nadat de leiders van de 27 EU-landen gisteravond in Brussel bijeenkwamen voor een speciaal ingelaste EU-top.

"We zijn van mening dat relaties tussen partners en bondgenoten op een hartelijke en respectvolle manier moeten worden onderhouden", zei voorzitter van de Europese Raad, Antonio Costa, na afloop. Die raad bestaat uit de regeringsleiders van EU-lidstaten, namens Nederland dus demissionair premier Schoof.

Costa: "Vooruitkijkend blijven we bereid op een constructieve manier samen te werken met de Verenigde Staten aan zaken die ons beide aangaan, waaronder het scheppen van de voorwaarden voor een rechtvaardige en duurzame vrede in Oekraïne."

De leiders kwamen bij elkaar vanwege Trumps dreigement om importheffingen op te leggen aan de landen die afgelopen week militairen naar Groenland stuurden. Tot woensdagavond zei hij ook Groenland, onderdeel van EU-lidstaat Denemarken, in te willen nemen. Twee dagen terug werd bekend dat Trump afziet van die heffingen en vooralsnog ook van de wens om Groenland in te nemen. Dat was voor de EU-leiders geen reden om de top te annuleren, want de zorgen over de relatie met de Amerikanen zijn niet verdwenen.

Belangrijke partner
Commissievoorzitter Von der Leyen noemde de houding van de EU tegenover de VS de afgelopen dagen 'succesvol'. "We waren standvastig, zonder te escaleren." Ze erkent dat andere factoren waarschijnlijk ook hebben bijgedragen aan de draai van Trump, zoals de bemiddeling van NAVO-topman Mark Rutte, dalende beurskoersen en Amerikaanse binnenlandse politiek. "Het is een mix van factoren, maar onze eenheid en vastberadenheid was belangrijk."

De zachte toon richting de Verenigde Staten, na een week waarin Trump tot woensdagavond volhield Groenland in te willen nemen, laat zien hoe afhankelijk de EU nog van de VS is. Bij aanvang van de top benadrukten meerdere staatshoofden en regeringsleiders het belang van de relatie met de Amerikanen. "Voor ons zijn de VS veruit de belangrijkste partner als het aankomt op veiligheid", zei de Poolse premier Donald Tusk.

'Zakelijke relatie'
Ook voor vrede in Oekraïne zijn de Amerikanen essentieel. Zij moeten de garantie bieden dat ze Oekraïne militair steunen, wanneer Rusland een vredesakkoord zou schenden. En dus ziet de EU de VS nog altijd als een belangrijke bondgenoot en partner. "Er zijn dingen gebeurd", zegt demissionair premier Dick Schoof. "Maar je probeert vervolgens met elkaar een goede en zakelijke relatie te houden. Dit gaat ook over buitenlandse politiek en hoe je dat doet. En dan moet je het hoofd gewoon koel houden."

Concrete oplossingen om een nieuwe escalatie met de Amerikanen te voorkomen, kwamen er dan ook niet. Wel moet de EU aan de slag om onafhankelijker te worden. "Dat is hard werken en kost veel tijd", zegt Von der Leyen daarover. "De belangrijkste ingrediënten voor zo'n onafhankelijk Europa zijn economische kracht en de noodzakelijke veiligheidsinfrastructuur."

Mercosur
De leiders spraken daarnaast ook kort over het Mercosur-handelsverdrag. Het Europees Parlement besloot woensdag de invoering van het nieuwe handelsverdrag met vier Zuid-Amerikaanse landen op de lange baan te schuiven door eerst nog een juridisch advies te vragen aan het Europees Hof.

Dat is een flinke tegenvaller voor Von der Leyen, die het handelsverdrag eerder prees als voorbeeld van hoe Europa zijn afhankelijkheid van de VS en China afbouwt.

De Europese Commissie kan ervoor kiezen het verdrag voorlopig toch al in te voeren, zonder goedkeuring van het Europees Parlement. Meerdere EU-landen steunen zo'n voorlopige invoering, onder wie Nederland en Duitsland.

https://nos.nl/collectie/14011/artikel/2599316-eu-landen-houden-vast-aan-bondgenoot-vs-ook-na-groenland-dreiging
#95
Voormalig schroothandelaar gaat als defensiegigant naar Amsterdamse beurs

Wat begin jaren 90 in Praag begon als een schroothandel, groeide uit tot een van de grootste defensiebedrijven van Europa. De vooral in de productie van munitie gespecialiseerde Czechoslovak Group is vanmorgen naar de beurs gegaan in Amsterdam.

Voor het geld brengt topman en eigenaar Michal Strnad de snelgroeiende defensiegigant niet naar de beurs. De 33-jarige ondernemer heeft volgens tijdschrift Forbes een vermogen van 10,7 miljard dollar, en twee militaire Black Hawk-helikopters in zijn garage.

Zeker de afgelopen jaren is zijn Czechoslovak Group hard gegroeid. In de documenten voor de beursgang is het concern er open over: het profiteert enorm van de oorlog in Oekraïne en de spanningen in het Midden-Oosten. In twaalf fabrieken in Europa en de Verenigde Staten rollen momenteel zo'n 630.000 patronen van groot kaliber munitie per jaar van de band. Vier jaar geleden stond die productie nog op minder dan 200.000 per jaar.

Veel van die granaten gaan naar Oekraïne. Het leger daar is goed voor ruim een kwart van de totale omzet van Czechoslovak Group. Van de munitie die andere Europese landen bij het bedrijf kopen, wordt vermoedelijk ook veel doorgestuurd naar Oekraïne. Bij het concern werken ruim 14.000 mensen in Europa en de VS, verdeeld over ruim honderd bedrijven.

30 miljard waard
De Czechoslovak Group groeide de afgelopen jaren door de onrust in de wereld uit van een middelgrote Europese defensieproducent naar een wereldwijde speler. Van de zware munitie die het concern produceert, gaat 75 procent naar Europese landen. Het bedrijf claimt ook de grootste producent van munitie voor handvuurwapens te zijn.

Via een beursgang hoopt de Czechoslovak Group ook meer naamsbekendheid te krijgen. Dat moet helpen om het Duitse Rheinmetall, de grootste defensieproducent uit Europa die op de beurs ruim 80 miljard euro waard is, naar de kroon te steken.

Op de Amsterdamse beurs maakt de Czechoslovak Group vandaag een grote entree. Met een verwachte beurswaarde van minimaal 30 miljard euro zou het concern bekende grote beursfondsen zoals Philips, Ahold Delhaize, ABN Amro en KPN direct achter zich laten.

Waar Rheinmetall de afgelopen jaren de belangrijke kartrekker van de Duitse beurs werd, liggen voor de Czechoslovak Group soortgelijke kansen in Amsterdam.

Schroothandelaar
De nieuwe defensiegigant werd in 1995 opgericht door de Tsjechische ondernemer Jaroslav Strnad. De schroothandelaar bouwde een imperium op de restanten van de uiteengevallen Sovjet-Unie.

Strnad begon halverwege de jaren 90 onder de naam Excalibur Army goedkoop afgedankt en overtollig militair materieel uit Oost-Europa op te kopen en door te verkopen. Via overnames begon het bedrijf vanaf 2005 ook zelf militair materieel te produceren, vooral munitie.

Daarnaast breidde het concern de activiteiten vijftien jaar geleden ook uit met andere overnames, van een spoorwegbedrijf, vrachtwagenproducent tot een maker van radarsystemen. In 2014 voegde Strnad al zijn bedrijven samen onder de naam Czechoslovak Group.

Van vader op zoon
Vier jaar later deed hij de leiding van het concern over aan zijn toen 25-jarige zoon Michal. Die ging onverstoord verder met de overnamedrift van zijn vader. Hij breidde het concern eerst uit met een radardivisie. Vervolgens kocht hij de Spaanse munitieproducent Fábrica de Municiones de Granada en het Italiaanse Fiocchi Munizioni Group.

Vader en zoon Strnad zijn redelijk mediaschuw. In een zeldzaam interview omschreef Forbes in 2019 vader Jaroslav als een grote en kalende ondernemer met het uiterlijk van Tony Soprano uit de tv-serie The Sopranos.

De meest omstreden overname was die van Kinetic Group. De Czechoslovak Group bood ruim 2 miljard dollar om de grootste Amerikaanse producent van munitie voor handvuurwapens in bezit te krijgen. Veel Republikeinse politici, tot aan de toen nog aanstaande vicepresident JD Vance aan toe, waren fel tegenstander.

Zij stelden dat de nationale veiligheid in gevaar zou komen als de grootste kogelmaker van het land in buitenlandse handen zou komen. Uiteindelijk keurde een commissie de deal vorig jaar toch goed.

25 euro
Vandaag gaat nog geen vierde van de totale aandelen van de Czechoslovak Group naar de Amsterdamse beurs. Ze werden de afgelopen dagen voor 25 euro per stuk aangeboden bij grote beleggers, zogenoemde institutionele beleggers.

Particuliere beleggers, die volgens De Nederlandsche Bank steeds meer aandelen van defensiebedrijven kopen, konden pas na opening van de beurs instappen. Het aandeel opende vanmorgen om 09.00 uur met een prijs van 32 euro.

Veel te zeggen krijgen aandeelhouders overigens niet bij het nieuwe beursgenoteerde bedrijf. Topman Michal Strnad behoudt 99,98 procent van het stemrecht. Wel belooft het bedrijf jaarlijks 30 tot 40 procent van de winst aan aandeelhouders uit te keren.

https://nos.nl/artikel/2599326-voormalig-schroothandelaar-gaat-als-defensiegigant-naar-amsterdamse-beurs
#96
Van alles en nog wat! / Re: De Eurozone en haar proble...
Last post by Ace1 - 23/01/2026 | 13:15 uur
Pensioenfonds ABP heeft 10 miljard minder aan Amerikaanse staatsobligaties

Ambtenarenpensioenfonds ABP heeft veel minder Amerikaans schuldpapier in handen dan in maart 2025, vlak voor president Trump zijn importheffingen over de wereld uitstrooide. Dat blijkt uit hun meest recente beleggingsoverzicht, dat ABP altijd met drie maanden vertraging publiceert.

Eind maart was de waarde van de Amerikaanse staatsobligaties in de boeken van ABP nog ruim 29 miljard euro. Eind september leende ABP nog maar 19 miljard euro aan de VS uit, ruim een derde minder.

Zo'n snelle afbouw zegt iets over het gebrek aan vertrouwen in de financiële stabiliteit van de VS, vinden deskundigen. De miljarden die niet meer in Amerikaanse staatsleningen zitten, worden juist uitgeleend aan Nederland en Duitsland. In dezelfde periode is ABP aan Nederland een kleine 3 miljard euro extra gaan uitlenen en aan Duitsland ruim 6 miljard euro.

In een interview met Fox News dreigde Trump gisteren nog met "grote represailles" als Europese landen Amerikaanse aandelen of obligaties verkopen. Met zo'n 500 miljard aan pensioengeld is ABP het grootste fonds van Nederland en ook wereldwijd een belangrijke institutionele belegger.

Meerdere factoren
De vraag is of ABP bewust geld weghaalt uit Amerika of dat het uitgeleende bedrag minder waard is geworden. Zo kan de stijgende rente op een staatslening de waarde omlaagdrukken. Daarnaast kan het nieuwe Nederlandse pensioenstelsel een rol spelen. Pensioenfondsen mogen daarin risicovoller beleggen dan voorheen en doen daarom waarschijnlijk relatief veilige obligaties van de hand.

In dit geval speelt die hogere rente geen grote rol, zeggen pensioenexperts. Vlak na Trumps aankondiging van importheffingen in april 2025 steeg de obligatierente sterk, maar die stijging is vrijwel tenietgedaan. Dat zou dus maar zeer beperkt verklaren dat de Amerikaanse obligaties voor een veel lager bedrag in de boeken staan, zegt Bas Werker, hoogleraar pensioenen en verbonden aan pensioendenktank Netspar.

Ook het afbouwen van obligaties vanwege het nieuwe pensioenstelsel lijkt nog niet aan de orde bij ABP, denkt Jacintha van Bijnen van pensioenadviseur AON: "Als je Amerikaanse voor Europese obligaties verruilt, ben je niet bezig met het lozen van obligaties."

Van de hand
Bewust beleid van ABP, oftewel verkoop of niet opnieuw aankopen, lijkt dus een grote rol te spelen. "De onvoorspelbaarheid van Trump, en in bredere zin de toenemende geopolitieke onzekerheid, leiden ertoe dat ook pensioenfondsen kritischer dan voorheen kijken naar hun financiële én niet-financiële weerbaarheid", zegt Pim Zomerdijk van beleggingsadviseur Sprenkels.

Of Amerikaanse obligaties van de hand zijn gedaan vanwege Trumps beleid, wil ABP niet zeggen. Een woordvoerder laat weten geen uitspraken te kunnen doen over recente transacties of de beleggingsstrategie, om "onze deelnemersbelangen niet te schaden". Met die informatie zouden concurrerende beleggers kunnen verkopen, waardoor de belegging minder waard kan worden.

Om het pensioengeld goed te beleggen én te beschermen zoekt ABP naar stabiliteit. "Daar is onze beleggingsmix op gericht", zegt de woordvoerder. Staatsobligaties worden doorgaans beschouwd als bescherming tegen sterke schommelingen van de aandelenbeurzen en valuta.

Schuld VS
Al decennialang wordt de VS als de veilige haven van de financiële wereld beschouwd, maar door de oplopende overheidsuitgaven loopt de staatsschuld op. Daardoor groeien de twijfels of Amerika nog in staat is om die schulden af te lossen.

Een hoge schuldenlast is geen probleem zolang genoeg landen, beleggers en particulieren graag dollars in bezit hebben. Door Trumps importtarieven zet hij de handel met andere landen onder druk. Sinds zijn tweede termijn als president is de waarde van de dollar met ruim 10 procent gedaald.

Ook oefent Trump druk uit op de centrale bank, de FED, om de rente te verlagen en dreigt met ontslag van FED-voorzitter Jerome Powell. De Nederlandsche Bank waarschuwde dit najaar ook voor het risico van financiële instabiliteit en zwakkere Amerikaanse staatsobligaties.

Scandinavische pensioenfondsen
Deze week meldde zakenkrant Dagens Industri al dat een groot Zweeds pensioenfonds zo'n 7 miljard euro aan Amerikaanse obligaties van de hand heeft gedaan. Daarnaast zegt een pensioenfonds uit Groenland investeringen uit de VS weg te willen halen als reactie op Trumps dreiging om Groenland in te nemen.

Ook twee pensioenfondsen uit Denemarken hebben hun Amerikaanse staatsobligaties verkocht. Het gaat om fondsen waarbinnen leraren en academici pensioen opbouwen. "Deze beslissing is het gevolg van de zwakke Amerikaanse overheidsfinanciën", zei Anders Schelde, hoofd investeringen van het Deense lerarenpensioenfonds. Volgens hem heeft het te maken met risicobeheersing. Het geld wordt nu gestoken in minder risicovolle beleggingen.

Net als ABP zegt het Deense lerarenpensioenfonds dat het lozen van Amerikaans schuldpapier niet direct te koppelen is aan de oplopende spanningen tussen de VS en Europa. Toch valt het niet helemaal los te zien van elkaar: "Natuurlijk maakt dat het niet moeilijker om zo'n beslissing te nemen", zei Schelde.

https://nos.nl/artikel/2599320-pensioenfonds-abp-heeft-10-miljard-minder-aan-amerikaanse-staatsobligaties
#97
Amerika / Re: Nieuw conflict dreigt om G...
Last post by Ace1 - 23/01/2026 | 13:12 uur
Groenlands pensioenfonds wil honderden miljoenen aan Amerikaanse aandelen in de ban doen

Het Groenlandse pensioenfonds overweegt zijn beleggingen in Amerikaanse aandelen te verkopen. Topman Søren Schock Petersen van SISA pension denkt dat het stoppen met de investeringen een symbolisch standpunt zou zijn tegen het dreigement van de Amerikaanse president Donald Trump om het Arctische eiland in te lijven.

Het in Nuuk gevestigde pensioenfonds beheert ongeveer 7 miljard Deense kronen (ruim 900 miljoen euro). Ongeveer 50 procent daarvan is belegd in de Verenigde Staten, voornamelijk in beursgenoteerde bedrijven. Hoewel er nog geen definitief besluit is genomen, bespreken de raad van bestuur en de investeringscommissie de voor- en nadelen van de verkoop, zegt Petersen. 'We zijn er nog steeds over in gesprek en zullen dat blijven doen. Waarschijnlijk zullen we op een gegeven moment zeggen dat het genoeg is geweest.'

Het gesprek over de verkoop van Amerikaanse bezittingen van Europese beleggers kwam deze week op gang nadat Trump dreigde heffingen op te leggen aan landen die militairen stuurden naar Groenland. Maar woensdag liet hij weten dit voornemen 'in het kader van een toekomstige deal' over Groenland niet door te zetten.

Ook nadat Trump zijn toon over Groenland had gematigd, blijft Petersen bij zijn heroverweging van de beleggingen. Hij erkent dat de eventuele verkoop te klein is om enige merkbare impact te hebben. Maar de afbouw van Amerikaanse staatsobligaties is volgens hem eenvoudiger te rechtvaardigen. Die betreffen direct de Amerikaanse overheid en hebben vooral een symbolische waarde. Wel vraagt hij zich af of de beslissing 'fair' zou zijn. 'Slechts ongeveer de helft van de Amerikaanse kiezers heeft op Trump gestemd.'

Deens pensioenfonds
Eerder deze week liet een Deens pensioenfonds weten af te willen van Amerikaanse schuldpapieren. Daarbij werd ook de spanning rondom Groenland aangehaald, maar specifieker gewezen naar zorgen over de Amerikaanse overheidsfinanciën. De VS kampt met een torenhoge staatsschuld en enorme begrotingstekorten.

https://www.bnr.nl/nieuws/economie/10592607/groenlands-pensioenfonds-wil-honderden-miljoenen-aan-amerikaanse-aandelen-in-de-ban-doen
#98
Van alles en nog wat! / Re: Het Klimaatakkoord
Last post by Ace1 - 23/01/2026 | 13:08 uur
Gascentrale in IJsselmeer moet bij black-out Nederland draaiende houden

Een elektriciteitscentrale heeft zelf stroom nodig om op te starten, en dat is lastig bij een black-out. Energiebedrijf Engie bouwt daarom een installatie die in geval van nood op eigen houtje kan gaan draaien.

De rampzalige stroomuitval in Spanje en Portugal, april vorig jaar, heeft Europa laten zien hoe ingrijpend een 'black-out' kan zijn, met zelfs doden als gevolg. In Nederland heeft netbeheerder Tennet de Maxima-gascentrale in Lelystad nu aangewezen als een van de 'startmotoren' voor het Nederlandse stroomnet, mocht dat eens platliggen.

Een black-out is een ongecontroleerde uitval van het elektriciteitsnet in minimaal de helft van het land. In zo'n situatie kan het vervoer stilvallen, moeten winkels sluiten, kan het internet uitvallen en zitten mensen in het donker. De angst onder Nederlanders hiervoor is gegroeid door internationale spanningen en sabotageacties, zoals laatst in Berlijn.

Als het gebeurt, moet de elektriciteitscentrale van Engie binnen vier uur stroom kunnen leveren, om het net in Midden-Nederland weer op spanning te krijgen. Dat klinkt makkelijker dan het is, legt CEO Harry Talen van Engie Nederland uit.

"De elektriciteitscentrales in Nederland hebben zelf namelijk ook elektriciteit van buiten nodig om op te starten", zegt hij. "Gewoonlijk is dat geen probleem. Aan het einde van de dag gebruiken we bijvoorbeeld de laatste zonnestroom om de gascentrale op gang te brengen, en die produceert elektriciteit tot zonsopgang. Maar bij een black-out is dat anders, dan zit er geen stroom meer in het net."

Nieuwe, kleinere gasmotoren
De twee gasturbines van de Maxima-centrale staan op een kunstmatig eiland in het IJsselmeer. Ze leveren volgens Engie voldoende elektriciteit op voor 1,6 miljoen huishoudens. Talen: "De twee centrales hebben heel grote hoeveelheden elektriciteit nodig om te gaan draaien. We hebben wel accu's en noodsystemen om het licht en de computers aan te houden, maar die kunnen niet deze gasturbines aanzwengelen."

Daarom moeten er in 2028 nieuwe, kleinere gasmotoren op het terrein staan die veel minder elektriciteit nodig hebben. "Die krijgen we met onze noodsystemen wél aan de praat", zegt Talen. Met de stroom die ze opwekken kunnen de grote turbines gaan draaien. En die helpen vervolgens het stroomnet op gang.

"Hopelijk wordt het een installatie die we nooit nodig zullen hebben", zegt Talen. "De maatschappelijke kosten van stroomuitval zijn ontzettend hoog en we doen er alles aan om een black-out te voorkomen." Hij vergelijkt de noodinstallatie met de brandblusser in huis – die wil je ook nooit gebruiken.

'Laat maar eens zien wat jullie kunnen'
Voor de betrouwbaarheid legt Engie alles in tweevoud of drievoud aan. Bij een storing is er dan een alternatief. Eens per jaar laat Tennet die kleinere gasmotoren testen, op een onverwacht ogenblik. Talen: "Maar vermoedelijk gebeurt dat niet op een koude winterdag, zonder wind en zon, als de gascentrale hard nodig is. Op kantoor plan je ook geen brandoefening bij code oranje."

In een echte rampsituatie is Tennet verantwoordelijk voor het herstel van het stroomnet. Dat gebeurt stap voor stap, tot in alle fabrieken en woonwijken weer licht brandt. Veel ziekenhuizen en andere organisaties beschikken overigens over eigen noodstroom. Tennet heeft zelf 'nood- en back-upvoorzieningen' om de communicatie intact te houden, en voor de eigen computers en installaties.

Zeldzaam, maar niet onmogelijk
In Nederland is nog geen echte black-out geweest. Wel hebben er aanzienlijke stroomstoringen plaatsgevonden. In 2015 zat een miljoen mensen in Noord-Holland bijvoorbeeld enkele uren zonder stroom door schade aan een onderstation in Diemen.

"Een black-out is zeer zeldzaam", zegt een woordvoerder van Tennet. "In Europa zijn er in de afgelopen tientallen jaren maar enkele geweest. Zoals in Italië in 2003 en onder meer Duitsland, België en Frankrijk in 2006. Er moeten meerdere dingen tegelijk of achter elkaar misgaan voordat een black-out optreedt."

In Spanje was er zo'n kettingreactie. De problemen begonnen op 28 april 2025 doordat de stroomvraag het grote aanbod van zonne-energie niet kon bijbenen. Elektriciteitscentrales schakelden zichzelf af en het hele stroomnet ging plat.

Een voordeel is dat het Nederlandse stroomnet veel minder geïsoleerd is dan het Spaanse, zegt Tennet. Nederland heeft meer kabelverbindingen met omringende landen die kunnen bijspringen bij problemen. Dat verkleint de risico's. Toch is het van groot belang om altijd voorbereid te zijn mocht het misgaan, zegt Tennet.

Elke regio van het land – noord, midden en zuid – heeft een eigen startmotor. Voor Midden-Nederland neemt Engie deze taak vanaf 2028 over van Eneco in Utrecht. Ook in de Rotterdamse haven en in de Eemshaven staan zulke installaties.

Geheime informatie?
De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid waarschuwt voor de mogelijkheid van sabotage aan de vitale infrastructuur. De Russen, de Chinezen of extremisten kunnen op internet makkelijk terugvinden waar de Nederlandse noodvoorzieningen staan. Waarom is dit eigenlijk geen vertrouwelijke informatie?

Veel Nederlanders maken zich zorgen over energiezekerheid, zegt een woordvoerder van Tennet. "Wij vinden het als publieke organisatie belangrijk om mensen te informeren hoe we met een black-start-installatie voor energiezekerheid zorgen. Hopelijk neemt dit zorgen weg."

Een aanbesteding is publieke informatie, zegt Harry Talen hierover. "Nederland kan niet alle windturbines en hoogspanningsmasten beveiligen tegen drones. Maar natuurlijk is de aandacht voor cybersecurity en voor fysieke beveiliging binnen ons vak gegroeid."

https://www.trouw.nl/duurzaamheid-economie/gascentrale-in-ijsselmeer-moet-bij-black-out-nederland-draaiende-houden~b7bbf4da/
#99
Amerika / Re: Nieuw conflict dreigt om G...
Last post by Sparkplug - 23/01/2026 | 13:08 uur
Citaat van: businessam.be op 23/01/2026 | 12:53 uurVerenigde Staten zetten vliegtuigen in op Pituffik‑basis in Groenland in routine‑operatie

NORAD zal vliegtuigen inzetten op de Pituffik-ruimtebasis in Groenland, als onderdeel van een vooraf geplande operatie.

Ondanks recente politieke discussies benadrukt NORAD dat de actie routine is en wordt uitgevoerd met volledige medewerking van Denemarken.

Het North American Aerospace Defense Command (NORAD) heeft op 19 januari aangekondigd dat zijn vliegtuigen zullen worden ingezet op de Pituffik Space Base in Groenland als onderdeel van een vooraf geplande operationele cyclus.

De inzet gebeurt in samenwerking met strijdkrachten in de Verenigde Staten en Canada en wordt uitgevoerd in het kader van bestaande overeenkomsten met Denemarken. De Groenlandse autoriteiten zijn vooraf op de hoogte gebracht, waarbij benadrukt werd dat de actie geen indicatie is voor een verandering in de regionale houding van de VS.

.../...

https://businessam.be/verenigde-staten-zetten-vliegtuigen-in-op-pituffik%E2%80%91basis-in-groenland-in-routine%E2%80%91operatie/

Ook niets nieuws. In oktober 2025 oefende NORAD al op Pituffik Space Base samen met Denemarken. Dat was toen ook voor het eerst dat de F-35A daar oefende.

Het toenmalige bericht:
NORAD coordinates dynamic operational exercise with Danish Forces in Greenland
#100
Van alles en nog wat! / Re: De toekomst van de VN.
Last post by Ace1 - 23/01/2026 | 13:06 uur
Trump trekt uitnodiging Canada voor Vredesraad in

Canada mag van de Amerikaanse president Trump niet meer meedoen aan zijn Vredesraad. Per bericht op sociale media heeft Trump Canada's uitnodiging ervoor ingetrokken.

Een reden geeft hij niet, maar waarschijnlijk heeft het te maken met de goed ontvangen toespraak van de Canadese premier Carney op het WEF in Davos dinsdag. Daarin zei Carney dat de op internationale wetgeving gebaseerde wereldorde dankzij autoritaire leiders voorgoed is verdwenen. "De sterken doen wat ze kunnen en de zwakkeren moeten het maar slikken."

Carney riep daarom middelgrote landen op zich te verenigen om samen een vuist te kunnen maken, hoewel ze misschien geneigd zijn volgzaam te zijn om hun eigen veiligheid te garanderen. "Dat akkoordje geldt niet meer", waarschuwde hij. Hoewel hij geen specifieke voorbeelden noemde, werd in een week vol spanningen rond Groenland de speech opgevat als rechtstreekse kritiek op Trumps buitenlandbeleid.

VN naar de kroon steken
Trump reageerde eerder al stekelig op Carneys woorden en zei dat Canada "zijn bestaan te danken heeft" aan de VS en wat meer dankbaarheid moest tonen voor de militaire en economische steun die het land in de loop der jaren heeft gekregen. Nu wordt het land dus ook uitgesloten van de Vredesraad, het paradepaardje van Trumps internationale beleid.

De internationale organisatie was aanvankelijk opgezet om de vrede in Gaza te bewaken, maar Trump hoopt er meer internationale conflicten mee te kunnen bezweren. Hij heeft zelfs al geopperd dat de Vredesraad de VN overbodig kan maken.

Andere landen zijn daar nog niet van overtuigd. Westerse bondgenoten als het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk hebben al aangegeven er geen deel van te willen uitmaken, landen als Polen en Italië willen het voorstel eerst voorleggen aan het parlement. Ook Spanje zegde vanmorgen af. "Bedankt, maar nee bedankt", liet premier Sánchez weten.

Canada had zich tot nu toe welwillend opgesteld over het voorstel. Een nieuwe reactie van Carney op de ingetrokken uitnodiging is er nog niet.

Hoewel er nog veel onduidelijk is over de statuten van het nieuwe orgaan, presenteerde Trump gisteren officieel de Vredesraad in Davos met negentien andere staatshoofden of regeringsleiders. Trump zei daarbij te verwachten dat uiteindelijk ongeveer vijftig landen zullen meedoen.

Aanwezig bij de ondertekening van het oprichtingsdocument waren onder anderen Trump-gezinde leiders als de Hongaar Orbán en Milei van Argentinië, naast de vertegenwoordigers van bijvoorbeeld Pakistan, Paraguay en Armenië. Rusland heeft ook een uitnodiging gekregen om mee te doen, maar dat land wil eerst nog "afstemmen met strategische partners".

Bij de oprichting werd Trump aangesteld als leider van de raad. Gevraagd of hij die positie ook zou behouden als hij geen president meer is, antwoordde de 79-jarige leider dat het zijn eigen keuze is. "In theorie is het levenslang, maar ik weet niet of ik dat wil."

https://nos.nl/collectie/14011/artikel/2599325-trump-trekt-uitnodiging-canada-voor-vredesraad-in