Instabiliteit Cuba

[Ace1]

De gok van Rubio: via Venezuela het Cubaanse regime ten val brengen

Olie, invloed op het westelijk halfrond, afrekenen met een dictator: in de afgelopen weken zijn al heel wat Amerikaanse motieven om Venezuela aan te vallen de revue gepasseerd. Voor Marco Rubio, minister van Buitenlandse Zaken en vermeend brein achter de operatie, steekt één doel er met kop en schouders bovenuit: het regime van Cuba ten val brengen.

Maar of Rubio's politieke levensdoel met deze operatie werkelijkheid wordt, is uiterst onzeker. Falen kan het einde van zijn carrière betekenen, zeggen analisten.

Maar eerst: wat heeft de operatie in Venezuela met Cuba te maken?

Venezuela was tot voor kort veruit de grootste olieleverancier aan Cuba en daarmee het infuus dat Cuba economisch in leven hield. Maar door Amerikaanse blokkades komt er al weken geen vat Venezolaanse olie het land binnen.

Het mogelijke gevolg voor Cuba: economische rampspoed. "Zelfs als andere landen hun olieleveringen opschroeven, zal dat niet genoeg zijn om de Venezolaanse olie te vervangen", zegt de Amerikaanse politicoloog William LeoGrande, gespecialiseerd in Cuba. Onder de bevolking heerst grote angst dat de blokkade het land over het randje duwt.

Rubio's plan
En dat is precies waar Rubio, zoon van Cubaanse immigranten, op uit is. Zijn ouders emigreerden in 1956 naar Florida, kort voordat de communistische Fidel Castro de macht in Cuba overnam. Als beginnend politicus in die staat noemde Rubio zichzelf de "gezworen vijand" van Castro. Een boodschap die goed aansloeg bij de miljoenen Cubanen in Florida.

Sindsdien loopt deze koers als een rode draad door Rubio's politieke carrière. "Als ik in de regering in Havana zat, zou ik heel bezorgd zijn", zei Rubio een dag na de aanval op Venezuela.

Hoogleraar LeoGrande twijfelt er niet aan dat die aanval onderdeel was van "een bredere strategie om de Cubaanse regering een kopje kleiner te maken". "Met Rubio als drijvende kracht."

Dat zegt ook Amerikadeskundige en Eerste Kamerlid Koen Petersen (VVD). Hij sprak vorige week, als afgevaardigde van een Nederlandse NAVO-commissie, nog met een Amerikaanse oud-minister uit Trumps eerste termijn die deze lezing zou hebben bevestigd: "Dit is één groot plot om Cuba de nek om te draaien."

Instorting economie
De gedachte is dat de Cubaanse economie onvermijdelijk zal instorten, met de val van het regime als gevolg. Maar wie naar de geschiedenis kijkt, vindt weinig steun voor die veronderstelling. De Cubaanse economie verkeert al decennia in zwaar weer, maar de communistische regimes zijn altijd overeind gebleven.

Een grootschalige Cubaanse volksopstand noemt hoogleraar LeoGrande bovendien onwaarschijnlijk. Want hoewel er grote ontevredenheid bestaat over het onvermogen van de overheid de economie vlot te trekken, wordt oppositie effectief de kop ingedrukt. "Politieke tegenstanders worden het land uitgezet of gevangengenomen, waardoor er geen georganiseerde oppositie is."

Daarnaast, zegt LeoGrande, zijn Cubanen vooral bezig met overleven. "De kans dat er een volksopstand tegen de regering komt, lijkt me uiterst klein."

Trump wil deal
De vraag is ook of president Trump en Rubio op één lijn zitten wat Cuba betreft. Rubio wil één ding en dat is regime change. Trump lijkt daarentegen minder persoonlijk betrokken bij het lot van Cuba. Op zijn platform Truth Social schreef hij deze week: "Ik raad het regime in Havana aan een deal te sluiten, voor het te laat is."

Wat Trump precies in gedachten heeft, is onduidelijk, maar hij lijkt Cuba hiermee een uitweg te bieden voordat de economie volledig instort. Voor Rubio zou dat een groot verlies zijn, stelt LeoGrande. "Ik denk niet dat hij een deal kan steunen die de huidige Cubaanse regering ook maar gedeeltelijk laat voortbestaan."

Roem
Waarmee Rubio de president voor zíjn doel zou kunnen winnen, is de belofte van roem en glorie, denken Petersen en LeoGrande. "Trump kan de geschiedenisboeken ingaan als de president die het communistische regime op de knieën heeft gekregen", zegt Petersen. "Sinds de Koude Oorlog is dat geen andere president gelukt."

LeoGrande: "Als Trump dit op zijn conto kan schrijven, zullen Amerikanen dat als een belangrijke erfenis van zijn presidentschap beschouwen. En daar is Trump gevoelig voor."

Petersen voegt toe dat er voor Rubio veel op het spel staat. "Als Amerika de doelstellingen in Venezuela en Cuba niet bereikt, zal Rubio daar de schuld van krijgen. Wordt deze operatie een succes, dan heeft Rubio sterke papieren om de Republikeinse nominatie voor de volgende presidentsverkiezingen binnen te slepen. Als het mislukt, kan het het einde van zijn carrière betekenen."

https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2598670-de-gok-van-rubio-via-venezuela-het-cubaanse-regime-ten-val-brengen

[Ace1]

Cuba beeft onder de dreiging van VS, terwijl economie op instorten staat

Het gevangennemen van de Venezolaanse president Maduro door de VS leidt tot angst in Cuba, dat een nauwe band heeft met Venezuela.

Een voor een rijden de groene militaire trucks over de boulevard in Havana. Honderden mensen zijn, al dan niet verplicht door het Cubaanse regime, opgetrommeld om langs de weg te staan met Cubaanse vlaggetjes. Hier en daar zingen mensen het volkslied als de auto's langsrijden, maar veel enthousiasme lijkt er niet te zijn onder de aanwezigen.

Achter de trucks hangen grote groene kisten, met bloemenkransen erop. Ze bevatten de stoffelijke overschotten van 32 Cubaanse beveiligers van Maduro.

Bij zijn ontvoering door Amerikaanse speciale eenheden op 3 januari kwamen de Cubanen om het leven. "Onze landgenoten hebben hun plicht met waardigheid en heldhaftigheid vervuld en zijn gesneuveld na fel verzet in directe gevechten tegen de aanvallers", schreef de Cubaanse regering enkele dagen later.

Publiek geheim
Dat Cubanen al decennialang een belangrijk onderdeel vormen van het veiligheidsapparaat in Venezuela, was een publiek geheim. Al ruim twintig jaar levert Cuba artsen, docenten en beveiligers aan Venezuela, in ruil voor grote hoeveelheden olie waarmee het verouderde energienetwerk op het eiland draaiende wordt gehouden. Op het hoogtepunt ging het gemiddeld om 100.000 vaten olie per dag, vorig jaar waren het er nog zo'n 30.000.

Nu de Verenigde Staten de macht over de Venezolaanse oliesector hebben overgenomen, zijn die olieleveringen afgelopen, zo liet de Amerikaanse buitenlandminister Rubio direct weten. "Als ik in Havana woonde en daar in de regering zat, zou ik me zorgen maken", zei hij.

Afkeer
Rubio, wiens ouders Cuba in de jaren 50 ontvluchtten, maakt in interviews geen geheim van zijn afkeer van het communistische regime op het eiland. Maar of de Amerikanen militair gaan ingrijpen, zoals in Venezuela, blijft onduidelijk. Volgens Rubio zal de economie, en vervolgens het regime, uit zichzelf ineenstorten.

Minder olie voor de zeer zwakke economie van Cuba zal hoe dan ook een impact hebben. Afval wordt niet opgehaald omdat vuilophaalwagens geen benzine hebben. Hetzelfde geldt voor ambulances en brandweerwagens, die niet kunnen uitrukken. En dan zijn er de energiecentrales uit het tijdperk van de Sovjet-Unie. Onder meer door een gebrek aan olie zijn er dagelijks lange periodes zonder stroom in Havana en elders op het eiland.

Zes uur per dag geen stroom
Ramón Ramos en zijn vrouw Leidy zijn er inmiddels aan gewend. In hun appartementje in Havana, waar ze met Leidy's moeder en hun zoontje Matias van 3 wonen, is iedere dag minstens zes uur geen stroom. "Het is vooral lastig met koken", zegt Ramos, terwijl zijn vrouw onder het licht van een telefoonzaklamp koffiezet. "Het is ook moeilijk om de was te doen. Alles waar elektriciteit bij komt kijken, werkt niet."

Ramos zegt dat stroomstoringen maar een deel van de problemen vormen voor de doorsnee Cubaan. "Voedseltekorten. Lage salarissen. Amper werk. Geen medicijnen. We lijden er iedere dag onder."

Samen met Haïti was Cuba het enige land in Latijns-Amerika waar vorig jaar sprake was van recessie.

De zwakke economie groeide iets rond 2015, toen de toenmalige Amerikaanse president Obama de diplomatieke banden met Cuba aanhaalde en toerisme een vlucht nam. Maar de pandemie leidde tot een enorme economische klap, waar het eiland nooit van is hersteld. Andere economische sectoren zijn eveneens flink gekrompen.

Het is armoede die zeer zichtbaar is in Havana. Op een aantal straatjes en pleintjes na, waar Cubaanse muziek wordt gespeeld en toeristen rum drinken, is de hoofdstad een stad in verval. Ooit majestueuze, koloniale paleizen zijn afgebrokkeld tot vervallen ruïnes, op straat wroeten straathonden en oude mannen tussen bergen afval. Kinderen met gescheurde kleding spelen tussen roestige auto's.

Hervormingen blijven uit
Grote hervormingen in het communistische land, waar staatsbedrijven weinig productief zijn, blijven nog altijd uit. Politieke oppositie is er niet en wie demonstreert tegen het regime wordt zonder pardon opgepakt. "Het leven wordt elke dag moeilijker. Ik geloof dat verandering nodig is", zegt Adriana Fernández. Gewaagde uitspraken in een land waar repressie een dagelijkse realiteit is.

Fernández woont in Varadero, een exclusieve zone van Cuba met dure hotels. Ook hier is het toerisme afgenomen. Volgens haar deels door de spanningen met de VS. "Wij Cubanen leven al ons hele leven met de angst dat de VS ons gaat aanvallen. Maar nu wordt het wel heel reëel. En dat raakt ons allemaal."

https://nos.nl/collectie/14009/artikel/2598618-cuba-beeft-onder-de-dreiging-van-vs-terwijl-economie-op-instorten-staat

[Ace1]

Voor Cuba heeft Trump een ander plan dan voor Venezuela: afknijpen tot het regime omvalt

President Trump knijpt de adem van Cuba steeds verder af. Na sancties in zijn eerste termijn heeft hij nu een einde gemaakt aan Venezolaanse olieleveranties. Zijn doel: de val van het regime. Ondertussen lijden de gewone Cubanen.

'We zijn een stuurloos schip', zegt de Cubaanse Marina in de Spaanstalige krant El País. De inwoner van het oude centrum van Havana ziet steeds meer afval op haar straathoek. 'Het duurt dagen voor het wordt opgehaald. Ze zeggen dat het ligt aan het benzinetekort.'

Odalis Reyes (56), een andere inwoner van de Cubaanse hoofdstad, vertelt aan The New York Times dat de stroom dagelijks 14 tot 15 uur uitvalt. 'We vrezen dat het eten, dat al zo moeilijk te krijgen is, ook nog eens bederft.'

Het Amerikaanse persbureau Reuters citeert de 57-jarige Deyanira González die buiten Havana op het platteland leeft. Bij gebrek aan elektriciteit en gas kookt ze op houtskool. 'Als Donald Trump geen brandstof meer toelaat, dan zitten we straks met onze kinderen in het donker', verzucht ze.

Crisis
Cuba maakt een van zijn ergste crises mee sinds Fidel Castro in 1959 met zijn guerrillaleger dictator Fulgencio Batista verdreef van het eiland. De staatswinkels zijn vrijwel leeg. Ziekenhuizen ontbreekt het aan medicijnen. Cubanen kunnen intekenen op een digitale wachtlijst voor benzine: de wachttijd loopt op tot meerdere maanden. De verouderde elektriciteitscentrales kampen met chronisch achterstallig onderhoud en een tekort aan brandstof.

Een deel van de misère is toe te schrijven aan wanbeleid van het centralistische regime. 'Wij moeten ons verantwoordelijk gaan voelen voor alles wat niet goed functioneert', gaf president Miguel Díaz-Canel op 5 januari toe in een toespraak. Voortaan moet de partij eerst naar zichzelf kijken wanneer er dingen fout gaan, stelde hij in een zeldzaam moment van zelfreflectie.

De Cubaanse malaise is ook, en misschien zelfs vooral, het gevolg van doelbewust beleid uit Washington. Bijna zo oud als de Cubaanse Revolutie is het Amerikaanse handelsembargo dat de Cubaanse economie afsnijdt van het grootste deel van de wereld en Cuba dwingt tot handel met een handjevol bondgenoten. Trump heeft besloten ook het laatste beetje Cubaanse adem af te knijpen.

Onder druk van Trump
In zijn eerste termijn (2017-2021) draaide hij de duimschroeven al aan met extra sancties die zowel de regering in Havana als de economie raakten. In zijn tweede termijn voert de Amerikaanse president de druk op het eiland nog verder op.

Sinds het Amerikaanse leger in december een blokkade afkondigde op Venezolaanse olietankers, is de toevoer van Venezolaanse olie naar Cuba opgedroogd. Met Trumps militaire ingrijpen in Venezuela raakte Cuba zijn belangrijkste bondgenoot in de regio kwijt.

Trump en diens buitenlandminister Marco Rubio (een havik uit de conservatieve Cubaanse migrantengemeenschap in Florida) maken er geen geheim van: Venezuela was de eerste dominosteen, Cuba moet de volgende zijn. Waar Trump in Venezuela de president met geweld ontvoerde, is zijn strategie voor Cuba een andere: die van uithongering.

Militair ingrijpen niet nodig
'Er gaat geen olie of geld meer naar Cuba', schreef Trump zondag in kapitalen op sociale media. De regering in Havana moet een 'deal sluiten', dreigde hij. 'Voor het te laat is.' Cuba deed er goed aan de inval in Venezuela ter harte te nemen, stelde Rubio de dag na de bombardementen op hoofdstad Caracas.

Trump gaf geen verdere details over de 'deal' die hij verwacht van Havana, maar inmiddels is duidelijk dat de Amerikaanse president onderhandelt als een soort maffiabaas.

Militair ingrijpen in Cuba is waarschijnlijk niet nodig, zegt hij, de regering valt uit zichzelf wel. Maar een mogelijke Cubaanse implosie gaat allerminst vanzelf. In officiële uitingen richt het Witte Huis zich met sancties tegen het autoritaire regime van Cuba en niet tegen de bevolking. In de praktijk lijden de Cubanen hevig onder hun steeds groter wordende isolement.

Klap voor toerisme
Op de sancties van Trumps eerste termijn volgde de coronapandemie, die het toerisme een ongekende klap gaf. In 2018 bezochten 4,7 miljoen mensen het eiland, vorig jaar waren dat er 3 miljoen minder. Ook hier speelt Trump een rol: Europeanen die een vakantie naar Cuba boeken, komen met bezoekersvisum Esta de VS niet meer in.

Tegelijkertijd kozen Cubanen massaal voor een vlucht naar het buitenland. Officiële cijfers ontbreken, maar experts schatten dat sinds de pandemie 1 tot 2 miljoen (vooral jonge) Cubanen het eiland hebben verlaten. Een groot deel van hen moet nu in de VS vrezen voor de hardvochtige migratiepolitiek van Trump. De Cubaanse diaspora worstelt met hetzelfde dilemma als de Venezolaanse: is Amerika de verlosser of onderdrukker?

Voor hun familieleden in Cuba geldt vooralsnog dat laatste. Venezuela was tot december Cuba's grootste olieleverancier. Het land stuurde vorig jaar gemiddeld 26 duizend vaten olie per dag, zo meldt Reuters op basis van cijfers van het Venezolaanse staatsoliebedrijf Pdvsa. Totdat de VS daar een einde aan maakten.

Mexicaanse olie
De linkse regering van Mexico levert dagelijks nog zo'n vijfduizend vaten. Dat is bij lange na niet genoeg om in de Cubaanse behoefte te voorzien. Tegelijkertijd staat ook president Claudia Sheinbaum onder hevige druk vanuit Washington. In haar partij worden al vraagtekens geplaatst bij de Mexicaanse olieleveranties aan Cuba.

Zodoende bevindt de Cubaanse president Díaz-Canel, die in 2019 Raúl Castro opvolgde, zich in dezelfde positie als de Venezolaan Nicolás Maduro voor zijn arrestatie: belegerd en alleen. En net als Maduro slaat Díaz-Canel vooralsnog daadkrachtige woorden uit. 'Cuba is een vrije, onafhankelijke en soevereine natie', schreef hij afgelopen weekend op X. Cuba zal zich verdedigen, stelde hij. 'Tot de laatste druppel bloed.'

Trump heeft ondertussen al een vervanger in gedachten voor Díaz-Canel. Vorige week herplaatste hij een bericht van een X-gebruiker die buitenlandminister Rubio opperde als volgende president van Cuba. 'Klinkt goed', schreef Trump.

https://www.volkskrant.nl/buitenland/voor-cuba-heeft-trump-een-ander-plan-dan-voor-venezuela-afknijpen-tot-het-regime-omvalt~b7e6504b/

[Ace1]

Zeker zes doden in Cuba na orkaan Oscar, herstel stroomnet vertraagd

In Cuba zijn zeker zes mensen omgekomen door orkaan Oscar. Dat heeft president Díaz-Canel bekendgemaakt. Waar de slachtoffers zijn gevallen en hoe zij om het leven zijn gekomen, meldde de president niet.

De orkaan raasde gisteren over het oosten van het eiland. Veel Cubanen zaten toen al voor de vierde dag op rij zonder stroom nadat de grootste elektriciteitscentrale van het land vrijdag uitviel.

Het land kampt al jaren met een energiecrisis. Door de storm is het nog lastiger om de stroomvoorziening te repareren, zeiden de autoriteiten. Dat herstel verliep toch al moeilijk, bleek afgelopen weekend toen na reparatiewerkzaamheden de stroom op zaterdag opnieuw uitviel.

Inmiddels is ongeveer een derde van het stroomnet in het land weer hersteld, aldus de president. Ook kondigde hij aan dat hij niet zal afreizen naar de BRICS-top die vandaag in Rusland begint omdat hij in het land wil blijven om "in de voorste gelederen te staan".

Protest
In hoofdstad Havana leidde de situatie afgelopen weekend tot kleine protesten. Die zijn zeldzaam in het communistisch geleide land in de Caribische Zee, dat op nog geen 200 kilometer van de zuidpunt van de Amerikaanse staat Florida ligt.

In 2021 gingen duizenden inwoners de straat op vanwege stroomuitval die ook toen dagen aanhield. Daarop werden honderden demonstranten opgepakt. Hoge celstraffen volgden, ook voor minderjarigen. Desondanks protesteerden honderden bewoners in maart opnieuw vanwege stroomuitval en voedseltekorten. Dat gebeurde in Santiago, de tweede stad van het land.

https://nos.nl/artikel/2541670-zeker-zes-doden-in-cuba-na-orkaan-oscar-herstel-stroomnet-vertraagd

[Ace1]

Cuba krijgt tropische storm te verduren boven op 'energienoodtoestand'

Vannacht trof de tropische storm Oscar het oosten van Cuba. Over mogelijke slachtoffers is nog niets bekend en ook de omvang van de schade is nog onduidelijk. Het natuurgeweld komt boven op groeiende onvrede over de recente massale stroomuitval in het land.

Als orkaan van de laagste categorie kwam Oscar aan land, met windsnelheden van meer dan 100 kilometer per uur. Later zwakte de orkaan af naar een tropische storm. Volgens lokale media zijn in het oosten huizen beschadigd, en elektriciteitspalen en bomen omgevallen.

Storm en stroomuitval
Terwijl de storm over het oosten van het eiland raasde, zaten bijna alle 10 miljoen Cubanen al voor de derde dag in het donker. Dat komt door een landelijke stroomuitval die vrijdag begon.

De storm bemoeilijkt de pogingen om het stroomnet te repareren, zegt de Cubaanse minister van Energie en Mijnbouw, Vicente de la O Levy. Onder meer de grootste elektriciteitscentrale van het land ligt in het getroffen gebied. De uitval van die centrale was de oorzaak van de landelijke stroomstoring.

Minister De la O Levy zei dit weekend dat de elektriciteit voor de meeste Cubanen tegen maandagavond terug zou moeten zijn. In hoeverre de storm daar verandering in heeft gebracht, is nog niet bekend. Op zaterdag en zondag leek de elektriciteit in sommige regio's even hersteld, maar die viel vervolgens snel weer uit.

Pannenprotest
De drinkwatervoorziening in Cuba stond al een tijd onder druk, omdat die afhankelijk is van elektrische pompen. Met de huidige stroomuitval wordt de waterschaarste alsmaar groter. Ook raakt eten bedorven doordat koelkasten zijn uitgevallen.

De situatie leidde onder meer in de hoofdstad Havana tot protest. Inwoners uitten zondagnacht hun onvrede door de straat op te gaan en massaal lawaai te maken met potten en pannen.

Zulke protesten staan in Latijns-Amerika bekend als cacerolazos:

Ook blokkeerden de demonstranten de wegen met vuilniszakken en riepen ze leuzen als "Wij willen vrij zijn". President Díaz-Canel zegt de protesten niet te tolereren. "We zullen niet accepteren dat mensen provoceren, laat staan dat ze de rust van ons volk verstoren", zei hij.

De grootschalige stroomuitval kwam niet geheel als verrassing. De overheid riep kort ervoor al een "energienoodtoestand" uit. Al maanden kampt Cuba namelijk met urenlange storingen door een verouderd en slecht onderhouden elektriciteitsnet. Dit is de eerste keer dat zo'n storing het hele eiland trof.

Cuba wijst naar VS
Elektriciteitscentrales werken niet naar behoren door een tekort aan brandstof en technische onderdelen. Dat komt onder andere door economische sancties van de Verenigde Staten, zegt de Cubaanse regering.

Sinds de Koude Oorlog geldt een Amerikaans handelsembargo, wat de import van onder meer onderdelen voor de centrales bemoeilijkt. De Verenigde Staten ontkennen enige verantwoordelijkheid voor de Cubaanse situatie.

Cuba ontving de afgelopen jaren steeds minder brandstoffen uit de bevriende landen Venezuela, Mexico en Rusland. Daardoor moet Cuba ze inkopen voor een veel hogere prijs op de kortetermijnmarkt.

Correspondent Latijns-Amerika Nina Jurna:
"Dat mensen de straat op gaan in Cuba is bijzonder. Het autoritaire regime heeft zeer hoge straffen staan op demonstraties. Dat inwoners er nu voor kiezen om te protesteren, zegt veel over hoe wanhopig zij zich voelen.

Er zijn vermoedens dat de overheid op bepaalde momenten opzettelijk de toegang tot het internet en het mobiele netwerk blokkeerde. Zo konden beelden en informatie over de protesten zich niet verder verspreiden. De president gaf aan dat overheidsmedewerkers wel toegang tot het mobiele netwerk hadden.

Het afsluiten van internet wordt door de Cubaanse overheid vaker als methode ingezet om controle te houden bij onrusten. Of dat nu ook is gedaan is onduidelijk, want er speelde natuurlijk ook een stroomuitval mee."

Een video is op onderstaande link te bekijken.

https://nos.nl/artikel/2541630-cuba-krijgt-tropische-storm-te-verduren-boven-op-energienoodtoestand

[Ace1]

Deel van Cubanen heeft weer stroom na grote stroomuitval

Ongeveer een vijfde van alle Cubanen heeft volgens de overheid weer elektriciteit nadat het land twee keer binnen een dag zonder stroom was komen te zitten.

Volgens een woordvoerder wordt er gewerkt aan het herstel van de stroom, maar is dat een traag proces. Volgens hem kan het versneld herstellen van de stroom ertoe leiden dat er juist meer stroomuitval ontstaat.

Gisteravond was een groot deel van hoofdstad Havana nog in het donker gehuld. De stroom viel eergisteren rond het middaguur uit toen een van de grootste energiecentrales in het land ermee ophield. Vervolgens viel de elektriciteit gisterochtend opnieuw uit. Zeker twee energiecentrales zijn weer hersteld, maar andere zijn nog steeds buiten gebruik.

Enorme stroomstoring
Zelfs voor een land waar men gewend is aan tijdelijke stroomuitval, is dit een enorme stroomstoring. Het is de ergste stroomuitval in twee jaar, toen een orkaan de stroomvoorzieningen beschadigde. Het houdt vermoedelijk verband met een tekort aan brandstof die Cuba nodig heeft voor zijn stroomopwekking.

Lokale autoriteiten zeggen dat de storing het gevolg was van de toegenomen vraag van kleine en middelgrote bedrijven. Ook wijzen zij op het gebruik van airco's door bewoners. De stroomstoring zou later erger zijn geworden vanwege slecht onderhoud in de energiecentrales. Ook is er een tekort aan brandstof die het eiland nodig heeft voor zijn stroomopwekking. Het land moet olie en olieproducten inkopen op de kortetermijnmarkt, waar veel meer moet worden betaald.

De regering zegt dat ook het Amerikaanse handelsembargo een groot deel van het probleem is. Hierdoor kan Cuba moeilijker aan olie en reserveonderdelen voor de elektriciteitscentrales komen.

Ambtenaren naar huis
Voorafgaand aan de storing stuurde de regering ambtenaren met een niet-essentiële functie naar huis om stroom te besparen. Ook de scholen gingen dicht.

Ondertussen heeft het land ook te maken met de naderende orkaan Oscar. Die komt naar verwachting vanavond aan land in Cuba. Voor het noordelijke kustgebied van het land is een orkaanwaarschuwing afgegeven voor de provincies Holguin en Guantánamo.

Sancties uit de Koude Oorlog
De Verenigde Staten voerden de belangrijkste sancties tegen het eiland in tijdens de Cubacrisis van 1962, in de Koude Oorlog. Toen Obama president was (2009-2017), werden er stappen gezet om het handelsembargo op te heffen, maar president Trump (2017-2021) draaide die maatregelen terug.

In november 2023 stemde de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties voor het opheffen van de Amerikaanse blokkade van Cuba. 187 landen stemden voor, alleen de Verenigde Staten en Israël stemden tegen. De resolutie van de VN is niet bindend en de VS gaf er geen gehoor aan.

https://nos.nl/artikel/2541350-cuba-weer-zonder-stroom-een-paar-uur-nadat-de-levering-weer-begonnen-was

[Ace1]

Cuba grotendeels zonder stroom na uitvallen elektriciteitscentrale

Een groot deel van Cuba zit zonder stroom. Volgens het Cubaanse ministerie van Energie viel het stroomnet uit, nadat een van de grootste elektriciteitscentrales ermee was opgehouden. De Cubaanse president Díaz-Canel zegt dat de overheid "niet zal rusten tot het hersteld is".

Halverwege de avond hadden enkele ziekenhuizen in de hoofdstad Havana weer stroom, maar zaten miljoenen Cubanen nog in het donker.

Eerder op de dag had de regering al vergaande maatregelen aangekondigd in een laatste poging om het stroomnet in stand te houden. Alle scholen en niet-essentiële industrieën moeten tot maandag gesloten blijven, besloot de regering. Na het uitvallen van de elektriciteitscentrale om 11.00 uur (lokale tijd) kwam de bevolking alsnog zonder stroom te zitten.

Het land kampt al jaren met een energiecrisis, die volgens Cubaanse functionarissen een nieuw dieptepunt heeft bereikt door een samenloop van omstandigheden. Autoriteiten wijzen onder meer op de Amerikaanse sancties en de orkanen die onlangs over het eiland trokken.

Daarbij is het elektriciteitsnet erg verouderd. De afgelopen dagen zaten miljoenen Cubanen al meermaals urenlang in het donker doordat delen van het stroomnet waren uitgevallen.

Cuba is voor brandstof voornamelijk afhankelijk van olie uit Rusland, Venezuela en Mexico. Die landen hadden de olieleveringen aan Cuba de afgelopen jaren om verschillende redenen al aanzienlijk verminderd. Door extreem weer konden olietankers het eiland de afgelopen weken bijna helemaal niet meer bereiken.

De Cubaanse autoriteiten stellen dat de situatie de komende dagen zal verbeteren, omdat gunstige weersomstandigheden het mogelijk zullen maken voor schepen om weer brandstof te leveren aan het eiland.

Sancties uit de Koude Oorlog
De Verenigde Staten voerden de belangrijkste sancties tegen het eiland in tijdens de Cubacrisis van 1962, in de Koude Oorlog. Toen Obama president was werden er stappen gezet om het handelsembargo op te heffen, maar president Trump draaide die maatregelen terug.

In november 2023 stemde de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties voor het opheffen van de Amerikaanse blokkade van Cuba. 187 landen stemden voor, alleen de Verenigde Staten en Israël stemden tegen. De resolutie van de VN is niet bindend en de VS gaf er geen gehoor aan.

https://nos.nl/artikel/2541281-cuba-grotendeels-zonder-stroom-na-uitvallen-elektriciteitscentrale

[Ace1]

Cubanen gaan de straat op tegen voedsel- en elektriciteitstekorten

In Cuba groeit de onrust vanwege aanhoudende voedsel- en elektriciteitstekorten. Zo waren er eerder deze week zeldzame protesten tegen de Cubaanse overheid in Santiago, de tweede stad van het eiland. Op sociale media circuleren verschillende video's van demonstrerende burgers, die roepen om elektriciteit en voedsel.

Het eiland verkeert al lange tijd in een diepe economische crisis, waardoor de onvrede onder de bevolking groeit. De communistische regering onder leiding van Miguel Díaz-Canel beschuldigde in de nasleep van de protesten de Verenigde Staten van het "uitlokken" van de onrust.

Volgens Latijns-Amerika-journalist Edwin Koopman, die onder meer een boek heeft geschreven over Cuba, zijn de protesten het gevolg van "authentieke woede". Koopman: "Overal op Cuba zijn dagelijks urenlange stroomonderbrekingen, een situatie die de economie van het land nog verder in de problemen brengt".

Hard optreden
Dat Cubanen hun onvrede op straat uiten, noemt Koopman heel dapper. Bij eerdere protesten in 2021, de grootste golf van demonstraties sinds de revolutie van Fidel Castro in 1959, werd hard opgetreden door de Cubaanse autoriteiten. Honderden Cubanen, vooral jongeren, werden toen opgepakt en tot jarenlange gevangenisstraffen veroordeeld.

Volgens het lokale nieuwsmedium Diario De Cuba zou de politie bij de recente protesten minstens tien demonstranten hebben opgepakt. Koopman legt uit dat er door de Cubaanse regering "verklikkers" worden ingezet; zij worden betaald om zich in de protesten te mengen. "Ze filmen de betogers, waardoor zij voor de autoriteiten makkelijk te herkennen zijn", zegt Koopman.

De Verenigde Staten en mensenrechtenorganisatie Amnesty International hebben opgeroepen om de rechten van betogers te respecteren. Die oproep leidde tot ergernis bij de Cubaanse regering.

Plaatsvervangend minister van Buitenlandse Zaken Carlos Fernández de Cossío noemde de opmerkingen van de Amerikanen "respectloos" en "hypocriet". Volgens de Cubaanse regering proberen de Verenigde Staten de protesten aan te wakkeren.

Economie ingestort
Cuba worstelt met de grootste economische crisis in decennia. Voor veel Cubanen is toerisme de belangrijkste bron van inkomsten, maar de coronapandemie heeft het land hard geraakt. Het aantal toeristen dat Cuba bezoekt is aanzienlijk lager dan voor de pandemie. Veel hotels blijven leeg, zelfs in het hoogseizoen.

Door de hoge prijzen voor voedsel, benzine en elektriciteit, is één op de twintig Cubanen het eiland in de afgelopen twee jaar ontvlucht. Zo kwamen er gisteren nog 24 Cubanen aan in een migrantenboot bij de Keys, nabij Miami, in het Amerikaanse Florida.

Journalist Koopman zegt dat de meeste migranten naar de VS trekken, maar ook naar landen in Midden-Amerika: "We zien de afgelopen twee jaar echt een explosie aan migranten uit Cuba".

Sancties
Cuba wijst voor zijn problemen naar de Verenigde Staten. Zo kampt de economie al lange tijd met de gevolgen van de handelsembargo's die zijn ingesteld door de Verenigde Staten en de sancties die zijn opgelegd tijdens het presidentschap van Donald Trump. "Die sancties zijn door de huidige president Joe Biden nooit teruggedraaid", aldus Koopman.

In november 2023 stemde de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties om de Amerikaanse blokkade van Cuba op te heffen. 187 landen stemden voor, alleen de Verenigde Staten en Israël stemden tegen. De resolutie van de VN is niet-bindend en de VS gaf er geen gehoor aan.

https://nos.nl/artikel/2513579-cubanen-gaan-de-straat-op-tegen-voedsel-en-elektriciteitstekorten

[Ace1]

Cuba gaat gebukt onder crisis: 'Land loopt leeg door voedseltekorten'

De Cubaanse peso is in één jaar tijd met 50 procent in waarde gedaald. Daarmee is een ongekend dieptepunt bereikt: 230 pesos zijn op de zwarte markt nog maar één dollar waard. Goederen zijn al tijden schaars en een hyperinflatie van 45 procent maakt het voor inwoners bijna onmogelijk om levensmiddelen te kopen.

De staat erkent deze cijfers niet en schaart ze onder "informele en illegale koersberekeningen". Cubaanse economen en critici zien de structurele economische crisis als een gevolg van het communistische beleid in het land, dat het moeilijk maakt om producten te importeren. De Cubaanse overheid zegt dat het te maken heeft met sancties van de Verenigde Staten en de gevolgen van de coronapandemie. De staat rekent overigens zelf met een hogere wisselkoers.

Door alle problemen in het land heeft de overheid wel sommige regels iets versoepeld. Dat gebeurde bijvoorbeeld in 2022, toen de regering aankondigde dat buitenlandse investeringen in de detailhandel worden toegestaan.

Maar die veranderingen gaan niet snel genoeg en door de lage waarde van de peso, verdienen de meeste Cubanen niet meer dan 5000 pesos per maand. Dat is volgens de wisselkoers op de zwarte markt omgerekend maar 20 dollar. Tekorten in voedsel, medicijnen en andere basisbehoeften veroorzaken lange rijen en veel Cubanen komen daardoor moeilijk aan eten.

Libia Hernandez, een Cubaans-Nederlandse dirigent, merkt de gevolgen van de crisis bij de projecten die ze uitvoert op het Caribische eiland. "Mensen zijn voornamelijk bezig met overleven, er zijn geen supermarkten zoals we die hier kennen. Als je op het vliegveld aankomt, is het al een wonder dat je een flesje water kan krijgen", zegt Hernandez tegen de NOS.

Een paar weken geleden, toen de dirigent op Cuba was, waren er al grote tekorten: "Vrienden van mij staan om vijf uur ochtends op om in de rij te staan voor eten, drinken en benzine. Als je hoort dat er iets te koop is, ga je er meteen naartoe."

Toeristen
Ook een Nederlandse toerist herkende deze problemen op zijn vakantie in Cuba een paar weken terug. "De situatie in het land kende ik wel, maar ik had niet verwacht dat het zo erg zou zijn met voedseltekorten. Voor zowel inwoners als toeristen is er geen fatsoenlijk voedsel meer te krijgen. Alleen rijst en bonen", zegt hij tegen de NOS.

Reisorganisaties waarschuwen toeristen om eten mee te nemen bij een bezoek aan het land, gaat de Nederlandse toerist verder: "Ik heb vijftien tubes tandpasta meegenomen, en waar ik kon, heb ik die uitgedeeld. Het is natuurlijk een druppel op de gloeiende plaat, maar winkels zijn gewoon leeg. Je kunt nergens meer aan komen."

Diaspora
De Cubaanse diaspora in onder meer de VS, maar ook in Nederland, is volgens Hernandez een van de redenen dat Cubanen het hoofd nog boven water kunnen houden. "Het land wordt voor een deel onderhouden door familieleden in het buitenland die alles opsturen. Sinds 1989 doen ze dat al. De situatie is zo slecht dat je een samenleving creëert van mensen die altijd geholpen moeten worden."

Ook over de samenwerking met de Russen zijn veel Cubanen niet blij, zegt Hernandez: "Ik had gehoopt op hulp van een ander land, maar nu de Russen terug zijn, weet ik niet wat de toekomst zal brengen."

Cuba is al decennia communistisch. Bij de Cubaanse Revolutie van 1959, verdreef het guerrillaleger onder leiding van Fidel Castro en Che Guevara de dictator. In 1962 heeft de VS een handelsembargo opgelegd omdat toen Amerikaanse bezittingen werden genationaliseerd. Alle diplomatieke banden tussen de twee landen werden toen verbroken. Sinds 2015 zijn die hersteld en is er weer een Amerikaanse ambassade in Havana.

Onder het beleid van president Obama werden er stappen gezet om het handelsembargo op te heffen, maar president Trump draaide die maatregelen terug.

Tot de jaren 90 was de Sovjet-Unie Cuba's belangrijkste bondgenoot, en sinds de Koude Oorlog hebben Rusland en Cuba innige banden. Zo krijgt Cuba olie en financiële steun van Rusland en werd er tijdens de pandemie voedselhulp gestuurd.

Nina Jurna, correspondent Latijns-Amerika:
"Veel Cubanen gaan gebukt onder de crisis. Het gevolg is dat ze proberen het eiland te verlaten, er is een ware leegloop gaande. Het eiland bevindt zich op een dieptepunt en steeds vaker wordt de vergelijking gemaakt met de jaren negentig, toen de zogeheten Speciale Periode begon en Cuba in een zware economische crisis terechtkwam. Toen maakten veel Cubanen een levensgevaarlijke overtocht met kleine bootjes naar de VS.

Veel buitenlandse toeristen komen in Cuba terecht in een parallelle werkelijkheid: in de tropische en chique strandresorts merken ze waarschijnlijk weinig van de crisis. Maar daarbuiten, in de steden en op het platteland waar het leven zich van de gewone Cubanen afspeelt, is de crisis zichtbaar. Voor de Cubanen bestaat de realiteit vooral uit iedere dag weer proberen te overleven."

https://nos.nl/artikel/2485232-cuba-gaat-gebukt-onder-crisis-land-loopt-leeg-door-voedseltekorten