Het Klimaatakkoord

[Ace1]

Ik vindt het alleen maar positief. Ja, dit moet eigenlijk op een hoger niveau geregeld worden, maar op z'n minst hebben we nu de unieke situatie waarbij meerdere gemeenten zelf aangeven dat ze wel een nucleaire reactor willen hebben, mits het een SMR is. Qua risicospreiding zijn SMRs ook een uitstekend idee. Als je gaat praten over een conventionele reactor dan trekken vrijwel alle gemeenten direct de deur dicht.

Liever SMR's dan windparken die gesubsidieerd moeten worden van mijn belastingcenten en daarnaast voorkom je dat windparken in de Noordzee gesaboteerd worden.

[Benji87]

Ik vindt het alleen maar positief. Ja, dit moet eigenlijk op een hoger niveau geregeld worden, maar op z'n minst hebben we nu de unieke situatie waarbij meerdere gemeenten zelf aangeven dat ze wel een nucleaire reactor willen hebben, mits het een SMR is. Qua risicospreiding zijn SMRs ook een uitstekend idee. Als je gaat praten over een conventionele reactor dan trekken vrijwel alle gemeenten direct de deur dicht.

Wat bedoel je hier precies mee?

[Lynxian]

Ik vindt het alleen maar positief. Ja, dit moet eigenlijk op een hoger niveau geregeld worden, maar op z'n minst hebben we nu de unieke situatie waarbij meerdere gemeenten zelf aangeven dat ze wel een nucleaire reactor willen hebben, mits het een SMR is. Qua risicospreiding zijn SMRs ook een uitstekend idee. Als je gaat praten over een conventionele reactor dan trekken vrijwel alle gemeenten direct de deur dicht.

[Huzaar1]

Ik vind niet dat provincies of gemeentes zich bezig moeten gaan houden met de komst van SMR's. Er wordt nu gedaan alsof er een 40ft zeecontainer je hele stad van stroom kan voorzien maar dat is allerminst het geval. In bele concepten kijk je nog steeds tegen een mini fabriek aan die alle omliggende infrastructuur moet hebben. Daarnaast is het afvoeren van kernafval nog steeds een logistiek probleem waar landelijke coördinatie echt een must is.

Niet nationaal maar op zijn minst Europees. Desniettemin hebben we de energie nodig en is er wel tijd om over punt 1 na te denken wat ermee te doen.

[Benji87]

Ik vind niet dat provincies of gemeentes zich bezig moeten gaan houden met de komst van SMR's. Er wordt nu gedaan alsof er een 40ft zeecontainer je hele stad van stroom kan voorzien maar dat is allerminst het geval. In bele concepten kijk je nog steeds tegen een mini fabriek aan die alle omliggende infrastructuur moet hebben. Daarnaast is het afvoeren van kernafval nog steeds een logistiek probleem waar landelijke coördinatie echt een must is.

[Ace1]

Veel gemeenten willen geen kerncentrale, maar Rotterdam en Voorne zien het wel zitten

Rotterdam en Voorne aan Zee staan open voor een onderzoek naar de mogelijke komst van een kleine kerncentrale, een zogenoemde SMR, in hun gemeente. Beide gemeenten hebben hun standpunten overgebracht aan de provincie Zuid-Holland.

De provincie laat dit jaar de mogelijkheden van Small Modular Reactors (SMR's) onderzoeken, schrijft Omroep West. Op verzoek van Provinciale Staten vroeg Zuid-Holland daarom aan alle vijftig gemeenten of ze mogelijkheden zien voor een modulaire reactor en zo ja, op welke plek.

Ruim driekwart van de gemeenten reageerde daarop, de meeste afwijzend. Rotterdam en Voorne aan Zee hebben echter laten weten open te staan voor een onderzoek.

Westland
Ook de gemeente Westland staat 'positief' tegenover een onderzoek naar eventuele plaatsing van een modulaire kernreactor in hun gemeente.

Geen enkele gemeente droeg al een concrete, potentiële locatie aan, maar Rotterdam denkt dat er wellicht in de haven ruimte kan worden gevonden voor een SMR. De Maasvlakte is al in beeld voor de bouw van twee reguliere kerncentrales, al gaat de voorkeur van het Rijk hiervoor uit naar Zeeland.

Wat is een SMR?

Small: Het betreft een kleine kernreactor. Zowel klein in formaat (de gebouw- en terreingrootte) als in het thermische en elektrische vermogen. De grootte voor gebouw- en terreingrootte is enkele voetbalvelden.

Modular: Het betreft een reactor met een modulaire samenstelling. De afzonderlijke reactoronderdelen kunnen als bouwstenen gezien worden, die samen een reactoreenheid vormen.

Reactor: Het gaat om een kernreactor. De kernsplijting in de reactorkern genereert warmte die omgezet kan worden naar andere energiesoorten, zowel in de vorm van warmte als elektriciteitsopwekking.

https://www.rijnmond.nl/nieuws/2134919/veel-gemeenten-willen-geen-kerncentrale-maar-rotterdam-en-voorne-zien-het-wel-zitten

[Ace1]

Provincie gaat bouw kleine kerncentrales in Zeeland stimuleren

De provincie gaat onderzoeken of het mogelijk is kleine kerncentrales in Zeeland te bouwen. Zo wordt alvast uitgezocht waar geschikte locaties zijn voor zulke Small Modular Reactors, oftewel SMR's.

De in Zeeland belangrijke industriesector moet de komende jaren naar duurzame energie overschakelen. Daar kunnen SMR's een grote rol in spelen. Ze nemen weinig ruimte in, kunnen vlak bij fabrieken worden gebouwd en hebben vaak weinig of geen koelwater nodig, zodat ze niet per se vlak naast de Westerschelde hoeven staan. Bovendien kunnen ze niet alleen elektriciteit produceren, maar ook hitte om bijvoorbeeld een kleine stad te verwarmen.

Niemand weet wat ze kosten
Nadelen zijn er ook, waarvan de belangrijkste wel is dat er in het westen nog geen werkende SMR's zijn. Niemand weet wat ze in de praktijk kosten en hoe lang het duurt om ze te bouwen. De eerste kleine kerncentrales worden nu in Canada neergezet. In Nederland worden ze op zijn vroegst tussen 2035 en 2040 verwacht.

Toch lijken de mogelijkheden zo groot dat de provincie ermee aan de slag wil gaan. Een voordeel is dat Zeeland op sommige gebieden al vooroploopt. Zo ontwikkelt de provincie zich tot een kenniscentrum voor kernenergie, door de samenwerking tussen onder meer de HZ University, Scalda en de TU Delft.

Provincie zet eerste stap
De Zeeuwse industrie staat vanwege de kosten en onzekerheden nog niet te springen om zelf een kleine kerncentrale te laten bouwen. Maar als niemand een eerste stap zet, gebeurt er niets, dus gaat de provincie aan de slag. Want als over een paar jaar blijkt dat SMR's inderdaad een goede oplossing zijn, wil Zeeland er klaar voor zijn.

Zo wordt alvast onderzocht welke locaties in de provincie eventueel geschikt zijn voor de bouw van een kleine centrale. Voor sommige van die locaties kan zelfs al bekeken worden of een SMR daar haalbaar is. En er wordt alvast gekeken wat voor vergunningen nodig zijn, zodat dit deel soepel verloopt als het eenmaal nodig is.

Waterstof in Zeeland
In de komende jaren wordt duidelijk of het kabinet twee nieuwe grote kerncentrales wil bouwen in Zeeland. Alle tekenen wijzen daar tot nu toe wel op. Maar zelfs als die grote centrales er komen, kunnen SMR's toch nog hun nut hebben. Al was het maar omdat kleine kerncentrales ook waterstof kunnen produceren, die wordt gezien als de brandstof van de toekomst. Zeeland wil ook die ontwikkeling stimuleren.

Voor de komende jaren wordt vooral gekeken naar samenwerking. Met onder meer North Sea Port, Impuls Zeeland en werkgeversorganisatie VNO-NCW. Maar ook met Vlaanderen, want daar groeit de belangstelling voor kleine kerncentrales al net zo hard.

https://www.pzc.nl/middelburg/provincie-gaat-bouw-kleine-kerncentrales-in-zeeland-stimuleren~a389e3eb/

[Ace1]

Verkoop emissierechten levert Duitsland recordbedrag van 21,4 miljard euro op

De verkoop van emissievergunningen in Duitsland heeft in 2025 een recordopbrengst van meer dan 21,4 miljard euro gegenereerd.

Met alle inkomsten wordt het klimaat- en transformatiefonds gefinancierd.

Stijgende prijzen voor CO₂-vergunningen zorgen voor verandering, maar de emissiereducties blijven traag.

Duitsland boekte recordinkomsten uit de verkoop van emissievergunningen in 2025. De gecombineerde inkomsten uit het Europese en nationale emissiehandelssysteem bedroegen meer dan 21,4 miljard euro, een aanzienlijke stijging ten opzichte van de 18,5 miljard euro in 2024.

Financiering van klimaatactie

De inkomsten worden volledig doorgesluisd naar het Klimaat- en Transformatiefonds, dat maatregelen financiert om de energietransitie en klimaatbescherming te ondersteunen. Voorbeelden hiervan zijn het bevorderen van energie-efficiënte renovatie van gebouwen, het transformeren van industrieën naar klimaatneutraliteit, het ontwikkelen van waterstoftechnologieën en het uitbreiden van de laadpaalinfrastructuur voor elektrische voertuigen.

Sinds de oprichting in 2008 heeft de verkoop van emissierechten meer dan 100 miljard euro opgeleverd. Volgens Dirk Messner, voorzitter van het Federaal Milieuagentschap (UBA), is het emissiehandelssysteem een cruciaal instrument voor klimaatbescherming geworden.

Overgang naar een Europees systeem

Het nationale emissiehandelssysteem zal vanaf 2028 grotendeels vervangen worden door een Europees emissiehandelssysteem voor brandstoffen. De oorspronkelijke invoeringsdatum van 2027 is uitgesteld om mogelijke prijsschokken voor consumenten aan de pomp en in hun verwarmingsrekeningen te verzachten.

Ondanks de inspanningen om de CO₂-uitstoot te verminderen door middel van de handel in certificaten, is de uitstoot volgens een studie vorig jaar met slechts 1,5 procent gedaald. Dit trage tempo stelt Duitsland bloot aan mogelijk aanzienlijke klimaatstraffen.

https://businessam.be/verkoop-emissierechten-levert-duitsland-recordbedrag-van-214-miljard-euro-op/

[Ace1]

Ombudsman ziet dat boeren oneerlijk worden behandeld

Volgens de Nationale ombudsman Reinier van Zutphen schiet het beleid van de overheid tekort en zijn boeren hier de dupe van. Van Zutphen vindt dat agrarisch ondernemers aan het lijntje worden gehouden.

Boeren ervaren volgens de Nationale ombudsman al jarenlang onzekerheid door jarenlang wisselend overheidsbeleid. 'Ik heb boerenbedrijven bezocht in Utrecht, Zeeland, Twente en Drenthe: hartelijke mensen met hart voor hun bedrijf en dieren, maar in immense onzekerheid. Ze investeren, maar kunnen installaties niet gebruiken door veranderende vergunningen', stelt hij in gesprek met De Telegraaf.

'Banken financieren moeilijk en overdracht aan kinderen wordt problematisch. Fondsen worden toegezegd en weer afgeschaft. De overheid is onbetrouwbaar geworden in hun ogen. Eerlijkheid ontbreekt: beter een hard maar helder bericht met goede begeleiding dan eindeloos aan het lijntje worden gehouden', gaat Van Zutphen verder.

Ook transities naar nevenactiviteiten, zoals een bed and breakfast of camping, worden volgens de Nationale ombudsman vaak tegengewerkt door gemeenten. De Nationale ombudsman doet momenteel onderzoek naar het boerenbeleid van de Nederlandse overheid. 'Ik zal waarschijnlijk concluderen dat we de boeren niet eerlijk hebben behandeld en het hoog tijd is voor fair play en ondersteuning', sluit hij af.

https://www.nieuweoogst.nl/nieuws/2026/01/06/ombudsman-ziet-dat-boeren-oneerlijk-worden-behandeld

[Ace1]

'Je kunt niet verwachten dat bedrijven elk jaar milieu-investeringen doen'

De daling van bedrijfsinvesteringen in milieumaatregelen die het CBS vandaag bekend maakte, is niet zo dramatisch als het op het eerste oog lijkt. Dat zegt Ankie van Wersch, directeur-bestuurder van Future-Up. Zij wijst erop dat veel van de investeringen in een keer worden gedaan, waardoor er in sommige jaren pieken en dalen te zien zijn.

In 2024 hebben bedrijven 39 procent minder geïnvesteerd in het milieu dan een jaar eerder, schrijft het Centraal Bureau voor de Statistiek vandaag op basis van nieuwe cijfers. Ondanks dat er in dat jaar 1,6 miljard euro aan milieu-investeringen gedaan werd, is dat het laagste bedrag van de afgelopen vijf jaar.

Stevige cijfers, alleen niet iets om je erg druk over te maken, zegt Ankie van Wersch, directeur-bestuurder van Future-Up, een platform voor duurzaam ondernemen. 'Kijk je naar het onderzoek, dan zie je dat het vooral gaat om bedrijven als netbeheerders of in de delfstoffenwinning. Dat zijn bedrijven die grote investeringen in één keer doen. Vaak hebben ze dat in het recente verleden al gedaan, en dan kun je niet verwachten dat ze in de jaren daarop meteen wéér een grote investering doen.'

Besparingen
Dit verklaart de pieken en dalen in de curve van investeringen, aldus Van Wersch, die 'voorzichtig positief' is over het investeringsklimaat in milieumaatregelen. Recente onderzoeken wijzen er volgens haar op dat elke euro die in klimaat geïnvesteerd wordt, op termijn 46 euro aan besparingen oplevert. 'En ook in de media lees je die geluiden. Ik vond in het FD een mooi artikel dat er in 2024 meer geld is verdiend met groen dan met fossiel. Dus mijn beeld is dat de trend juist de positieve kant op wijst.'

In het betreffende artikel wordt geschetst hoe de grootste banken op Wall Street in 2024 weer meer verdienden aan groene projecten. Voor het vierde jaar op rij was 'groen' lucratiever dan 'fossiel'. Een ommekeer ten opzichte van 2020, toen zakenbanken nog twee keer zoveel aan de fossiele als aan de groene industrie verdienden.

Circulariteit
Van Wersch' benadrukt dat de race nog zeker niet gelopen is. Voor een duurzame groei is bijvoorbeeld een stabiel overheidsbeleid nodig, iets dat er de afgelopen jaren niet was. Het aankomende kabinet zal flink moeten investeren om ook bedrijven zover te krijgen nieuwe investeringen te doen. 'Om tot een toekomstgerichte economie te komen heb je een aantal voorwaarden in te vullen. Houd rekening met de natuur. Let op circulariteit, wees zuinig met grondstoffen en investeer in duurzame innovaties.'

Met andere woorden: we zijn er nog niet. 'Nee, maar het wordt pas spannend als we de komende jaren geen investeringen gaan zien, en die verwachting heb ik eerlijk gezegd niet.'

https://www.bnr.nl/nieuws/duurzaamheid/10591589/je-kunt-niet-verwachten-dat-bedrijven-elk-jaar-milieu-investeringen-doen

[Ace1]

Verbijstering om aanschaf vier miljoen Chinese slimme meters

De keuze van Nederlandse netbeheerders voor slimme elektriciteitsmeters van Chinese producenten leidt tot flinke onrust binnen de Nederlandse elektrotechnische sector. Het betreft zo'n vier miljoen meters van onder andere Kaifa Technology, dat eerder al onder vuur lag wegens vermeende veiligheidsrisico's, meldt De Telegraaf.

Zo is er het gevaar dat data toegankelijk worden voor buitenlandse partijen. Ook zijn er zorgen over kwesties rond mensenrechtenschendingen in de toeleveringsketen. De bedoeling is dat de meters landelijk worden ingebouwd, als onderdeel van de modernisering van het elektriciteitsnet en ondersteuning van de energietransitie.

Critici benadrukken dat slimme meters gedetailleerde verbruiksdata registreren, die voer zijn voor privacy- en nationale-veiligheidsgerelateerde speculaties. Maar voor voorstanders zijn de relatief lage kosten, leveringscapaciteit en technische certificering een rechtvaardiging van de keuze.

Breder Europees debat
De aanschaf van de slimme meters leidde al tot het nodige politieke en maatschappelijke debat over de noodzaak van beperking van de risico's, door strengere controle op leveranciers, betere due diligence in de keten en ingrijpen door de overheid, meldt De Telegraaf. De kwestie lijkt te passen in een breder Europees debat over afhankelijkheid van Chinese technologieleveranciers en de balans tussen betaalbare infrastructuur en veiligheid en mensenrechten.

https://www.bnr.nl/nieuws/tech-innovatie/10591201/verbijstering-om-aanschaf-vier-miljoen-chinese-slimme-meters

[Ace1]

Volkswagen-topman: 'Europa moet inzetten op circulaire economie om onafhankelijk te worden van China'

Europa staat op een kantelpunt en als we niet oppassen, verliezen we de strijd van China en Amerika. Dirk Voeste, de duurzaamheidsbaas van Volkswagen, waarschuwt in een scherp opiniestuk in het Duitse Handelsblatt voor een nieuwe geopolitieke valstrik. Terwijl we afkicken van olie, lopen we recht in de armen van Beijing. De enige uitweg? Ons eigen afval.

Van olie naar batterij-slavernij
"De overstap naar elektrisch rijden is juist en noodzakelijk," begint Voeste zijn betoog. Maar er zit een groot gevaar aan vast. Driekwart van de wereldwijde productie van batterijen en grondstoffen ligt in China.

Zonder eigen capaciteit in Europa riskeren we volgens de topman "de afhankelijkheid van olie te vervangen door een afhankelijkheid van batterijen." En dat is een probleem, want China is niet langer alleen een afzetmarkt, maar een geduchte concurrent die zijn machtspositie genadeloos inzet.

Als Europa niet snel zelfvoorzienend wordt, zijn we overgeleverd aan de grillen van de Chinese Communistische Partij. De oplossing ligt volgens Voeste niet in het delven van nieuwe grondstoffen (want die hebben we niet), maar in het hergebruiken van wat we al hebben.

Goudmijn van 4,5 biljoen dollar
Op dit moment is slechts 7 procent van de wereldeconomie circulair. We leven nog steeds in het 19e-eeuwse model van "kopen, gebruiken, weggooien". Dat is niet alleen dom, maar ook peperduur.

Volgens Voeste laten we jaarlijks wereldwijd 4,5 biljoen dollar aan waarde liggen door grondstoffen niet te hergebruiken. Oude auto's en batterijen verlaten nu massaal ons continent als schroot, terwijl ze vol zitten met lithium, kobalt en nikkel. "Waardecreatie stopt niet bij de fabriekspoort," stelt hij.

Een oude EV-batterij kan een tweede leven krijgen als energieopslag en daarna gerecycled worden tot grondstof voor een nieuwe cel. Dat is de "achterwaartse productieketen" die minstens zo winstgevend kan zijn als het bouwen van nieuwe auto's.

Europa's laatste troefkaart
Europa heeft één groot voordeel: we hebben de dichtste industriele infrastructuur ter wereld. We kunnen dit dus als geen ander organiseren. "Het is een upgrade van ons industriële besturingssysteem," noemt Voeste het.

Als Europa erin slaagt om een gesloten systeem te bouwen waarin auto's worden ontworpen om gerecycled te worden, maken we onszelf onafhankelijk van China en Amerika. Het is geen 'groen links' hobbyprojectje, maar pure noodzaak om te overleven als industriemacht.

"Duitsland en Europa moeten hier de standaard zetten, voordat anderen het doen," besluit hij. De boodschap is helder: of we gaan recyclen, of we worden irrelevant.

https://autobahn.eu/artikel/674041/volkswagen-topman-waarschuwing-afhankelijkheid-china-batterijen-circulaire-economie

[Ace1]

'Buitenlandse eigenaren energiesector aarzelen in Nederland te investeren'

De groei van het aandeel hernieuwbare elektriciteit blijft achter bij eerdere ramingen, stelt economenblad ESB in een artikel over de stand van zaken rond de klimaattransitie. Een gebrek aan investeringen van niet-Nederlandse partijen speelt daarbij een rol, zegt econoom Pieter Boot.

Dat de klimaatdoelen voor 2030 steeds verder uit zicht raken, is geen nieuws meer. Dat netcongestie een vergroening van de energievoorziening frustreert is dat ook niet. Maar er zijn meer redenen waarom Nederland moeite heeft het aandeel hernieuwbare elektriciteit (wind, zon, water) te verhogen, terwijl daar zoveel van wordt verwacht. Op dit moment is zo'n 82 procent van het energiesysteem nog fossiel.

'Hernieuwbare elektriciteit in grote hoeveelheden is dé manier om de klimaatdoelen bij de elektriciteitsvoorziening van Nederland te behalen', stelt Pieter Boot, die als econoom is verbonden aan het Planbureau voor de Leefomgeving, het PBL. In een artikel voor economenvakblad ESB tonen hij en mede-auteur Paul Koutstaal aan dat de Nederlandse energietransitie achterloopt op de verwachtingen. Ook gaan zij in op het waarom achter de vertraging.

Onderinvestering
Want vertraging is er, en hoe. 'Het aandeel hernieuwbare energie groeit wel, maar niet zo hard als we dachten. Nog maar anderhalf jaar geleden dacht het PBL dat het aandeel in 2030 72 procent zou zijn van het totale energievolume. Dat hebben we bij moeten stellen naar een aandeel van 60 procent. De groei neemt toe, maar de toename neemt wel af ten opzichte van eerdere verwachtingen.'

Een onderbelichte factor is volgens Boot een onderinvestering van met name buitenlandse bedrijven. 'De grote energie-intensieve industrie in Nederland is bijna helemaal in buitenlandse handen. En die buitenlandse eigenaren, vaak Amerikanen, die aarzelen om in Europa te investeren. Want in Europa is investeren al lastig en in Nederland nog net een beetje lastiger. En daardoor duurder.'

Regelbaar vermogen
Een andere factor is wat in het artikel 'regelbaar vermogen' wordt genoemd: de capaciteit om de elektriciteitsproductie op- of af te schalen wanneer dat nodig is. 'In een elektriciteitssysteem met een hoog aandeel variabele en onzekere elektriciteit is regelbaar vermogen belangrijk om de fluctuaties in de productie van zon en wind op te kunnen vangen', stelt het artikel.

Investeringen in dat regelbaar vermogen leveren amper rendement op, en blijven dus uit. Boot: 'We hebben in Nederland altijd gascentrales gehad en die en die zorgden perfect voor dat op- en afschalen. Die hebben we straks heel hard nodig als we een hoger volume windenergie opwekken. Alleen is er geen businessmodel voor de bouw van nieuwe gascentrales of voor groot onderhoud aan bestaande centrales.'

Nu nemen we dat voor lief, zegt Boot, maar de situatie zal in de toekomst zeker problemen opleveren als niemand geneigd is in gascentrales te investeren. 'Je mist dan een goed werkend capaciteitsmechanisme. Zonder een aparte beloning voor het onderhouden van die capaciteit is het maar de vraag of die gascentrales zullen blijven bestaan.'

https://www.bnr.nl/nieuws/duurzaamheid/10591114/buitenlandse-eigenaren-energiesector-aarzelen-in-nederland-te-investeren

[Ace1]

In totaal wordt 92 procent van het mondiale bbp nu gegenereerd in landen die in relatieve of absolute termen ontkoppeld zijn, terwijl dat in de tien jaar voor het Parijs-akkoord 77 procent was.

"Ook dat is positief, zeker in het licht van de huidige geopolitieke teneur van onverschilligheid over de klimaatcrisis. Maar deze resultaten betekenen niet dat we achterover kunnen leunen. De wereldwijde broeikasgasuitstoot stijgt namelijk nog altijd. In 2025 is er opnieuw een record neergezet van meer dan 40 miljard ton, al begint die toename wel te vertragen."

Hoe kan het dat steeds meer landen ontkoppelen, maar de globale uitstoot blijft toenemen?

"Omdat er nuanceringen bij deze resultaten horen. Ten eerste zijn de landen die absoluut ontkoppelen nog niet in de meerderheid. De relatieve ontkoppelaars, zoals China en India, slagen er dan wel in om meer groei te creëren dan dat ze uitstoten, maar dat betekent wel jaar na jaar meer broeikasgasuitstoot door de eerste en derde grootste uitstoter ter wereld.

"Het is ook nogal makkelijk in de categorie van 'absolute ontkoppelaar' te vallen. Ook met minimale economische groei en een iets grotere maar minimale uitstootreductie lukt dat, zoals in België.

"Deze resultaten zijn vooral positief omdat ze tonen dat ontkoppeling mogelijk is, steeds meer aan het gebeuren is en dat beleid zoals het Parijs-akkoord dat kan aanwakkeren. In de huidige context is dat een belangrijke boodschap.

"Maar de welvarende landen die absoluut ontkoppelen door de-industrialisatie en een krimpende bevolking die geen nood meer heeft aan een grote welvaartssprong, mogen de rest van de wereld niet uit het oog verliezen."

Hoezo?

"Veel andere landen hebben wel een groeiende bevolking en nood aan veel groei. In een fossiele economie is dat onmogelijk zonder steeds meer uitstoot, ook al lukt het soms al om minder uit te stoten in verhouding tot de groei, zoals in China.

"Ook kunnen deze positieve cijfers verblinden voor het feit dat net de welvarende 'absolute ontkoppelaars' voorlopig het minst last hebben van de zware klimaatschade die veel andere landen wel al oplopen. Terwijl wij absoluut ontkoppelen, lijden steeds meer mensen door de klimaatcrisis en dreigen we ook kantelpunten in het klimaatsysteem te bereiken."

Wat is er nodig?

"Meer ingrijpende correcties op de fossiele economie. Europa doet dat al met een CO2–prijs en nu ook met een CO2-heffing aan de grenzen die vanaf 1 januari ingaat, maar de grote groeiers zoals China en India zijn dat nog niet aan het doen."

https://www.demorgen.be/nieuws/steeds-meer-landen-realiseren-economische-groei-terwijl-hun-broeikasgasuitstoot-daalt~b779c9a2/

[Ace1]

Mogelijk nieuwe kerncentrale in Gelderland: komt die er echt en wie gaat dat betalen?

De provincie Gelderland onderzoekt of er in Dodewaard een kleine kerncentrale - een zogenoemde SMR - gebouwd kan worden. Komt er echt een reactor in Dodenwaard? En wie gaat die dan bouwen en betalen? Vijf vragen en antwoorden.

Een SMR, wat is dat precies?
Een SMR (small modular reactor) is een kleine modulaire kernreactor die fabrieksmatig wordt geproduceerd. Deze kernreactor levert minder stroom dan een grote versie en is kleiner. De belofte is dat zo'n SMR sneller gebouwd is omdat deze in serie gemaakt wordt.

De provincie Gelderland wil graag twee SMR's bouwen in Gelderland, zodat deze reactoren stroom kunnen leveren aan de Gelderse maakindustrie. Op dit moment is de provincie op zoek naar twee locaties hiervoor.

Wie gaat dat bouwen en betalen?
De provincie Gelderland gaat een SMR niet zelf bouwen of bekostigen. Het zijn uiteindelijk SMR-bouwers, zoals Thorizon, en Gelderse bedrijven die hierover tot een overeenkomst moeten komen. Over de voortgang van gesprekken met specifieke marktpartijen doet de provincie geen uitspraken.

Het Nederlands-Franse bedrijf Thorizon ziet Dodewaard als potentiële locatie om een 'nucleaire demonstrator' te bouwen. Dit is een soort onderzoeksreactor waarmee Thorizon ervaring op kan doen met de bouw van een SMR, zodat het bedrijf op een later moment een commerciële kernreactor kan realiseren.

,,We onderzoeken hiervoor locaties in Nederland, Frankrijk en België die al een nucleair vergunbare status hebben," legt directeur Kiki Louwers uit. ,,In Nederland zijn er een beperkt aantal van deze locaties en Dodewaard is daar een van."

Waarom Dodewaard?
In februari 2025 heeft de provincie vier gebieden aangewezen waar mogelijk twee kleine kernreactoren gebouwd kunnen worden. Het gaat om de regio's Arnhem-Nijmegen, Rivierenland, IJssel-Zuid en de Randmeren.

Uit interne notities van de provincie blijkt dat men in het provinciehuis denkt dat een keuze voor de locatie Dodewaard hen veel voordelen kan opleveren. Omdat er al eerder een kerncentrale stond, zou het makkelijker zijn ook een vergunning voor een nieuwe aan te vragen. De kerncentrale in Dodewaard was in gebruik van 1967 tot 1997 en was de eerste in Nederland.

In mei van dit jaar kwam Covra, een bedrijf dat radioactief afval opslaat, langs bij het provinciehuis in Arnhem. Covra is ook de eigenaar van de oude kerncentrale in Dodewaard.

Wil de maatschappij zo'n centrale wel?
Covra staat als eigenaar van de locatie positief tegenover onderzoek om te kijken of de plek geschikt is om een SMR te bouwen. 'Mocht dit maatschappelijk gewenst zijn', zo voegt het bedrijf daaraan toe.

Maar dat is voor de provincie nog altijd de vraag, zo blijkt uit interne documenten. ,,De eerdere sluiting leidde tot maatschappelijke discussie, en het opnieuw activeren van de plek kan vragen oproepen in de regio (Neder-Betuwe)."

Hoe serieus zijn de plannen voor Dodewaard?
Formeel is het standpunt van de provincie dat het verkennende gesprekken voert met Gelderse gemeenten, zodat er in 2027 twee locaties aangewezen kunnen worden waar een kleine kernreactor gebouwd zou kunnen worden.

Uit de stukken blijkt Dodewaard daarvoor een serieuze kandidaat. Ook omdat veel andere Gelderse gemeenten terughoudend zijn. Een aantal gemeenten die qua locatie wel geschikt zijn, hebben al ronduit laten weten de bouw van een kerncentrale in hun gemeente niet te zien zitten.

Volgens een woordvoerder van de provincie Gelderland betekent het mailverkeer niet dat ze volledig voor Dodewaard kiest. ,,Diverse marktpartijen zoeken met ons contact om hun product onder de aandacht te brengen," vertelt een woordvoerder van de provincie. ,,Wij nemen kennis en laten ons informeren over de mogelijkheden."

https://www.gelderlander.nl/neder-betuwe/mogelijk-nieuwe-kerncentrale-in-gelderland-komt-die-er-echt-en-wie-gaat-dat-betalen~afbe4456/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F&cb=914112dd-9601-4253-90c0-26bdc3487ccd&auth_rd=1